VOANews.com

Ամերիկայի Ձայն ▪ Armenian Հեռուստատեսայինհաղորդումներ հայերենով

 
Լուրեր 45 լեզուներով
Թարփոնը օվկիանոսի ամենահին և առասպելական ձկնատեսակն է համարվում

06/06/2009

Scientist Jerry Ault demonstrates one of the technologies used to track the tarpon's migration patterns
Մայամիի համալսարանից դասախոս Ջերի Օլթն իր կյանքի վերջին տաս տարիները նվիրել է օվկիանոսի ամենահին ձկնատեսակը համարվող թարփոնի ուսումնասիրությանը: Օվկիանոսի Գողիաթը համարվող այս ձուկը սպորտային ձկնորսության տուրիզմի շնորհիվ միլիարդավոր դոլարների աղբյուր է հանդիսանում:

Օվկիանոսագետ Ջերի Օլթն իր թիմի հետ միասին առավոտյան ժամը հինգից փորձում է թարփոն որսալ: Այս ձուկը ձկնորսի երազանքն է. այն մեծ է, արագ, հզոր և կարող է մինչև երեք ու կես մետր բարձրությամբ օդ ցատկել:

Թարփոնի անորսալիությունը մեծապես գայթակղում է ձկնորսներին: Այն հզոր կենդանի է, որը թեժ պայքար է տանում:

Մոտ 30 քրտնաջան փորձերից հետո Օլթի գլխավորած խմբին հաջողվում է թարփոնին մոտեցնել նավին: Սակայն ձկնորսությունը նրանց համար պարզապես սպորտաձև չէ: Նրանք ուսումնասիրում են այս և այլ ձկնատեսակներ: Նրանք վերցնում են որսի չափսերը. երկարությունը` 1.6 մետր, շրջագիծը` 62 սանտիմետր, քաշը` 60 կիլոգրամ: Այնուհետև ԴՆԹ-ի նմուշ են վերցնում և մեջքին արբանյակային պիտակ են փակցնում:

 

Գալիք մի քանի ամիսների ընթացքում պիտակի միջոցով անընդմեջ կարձանագրվի ձկան շրջակայքը` գտվելու վայրը, խորությունը, աղայնությունը և ջրի ջերմաստիճանը: Ջերի Օլթի նկարագրությամբ` պիտակը կառանձնանա ձկանից և կբարձրանա ջրի երես, կապ կհաստատվի Արգոս արբանյակային ցանցի հետ, կփոխանցվեն տվյալները, որոնք այնուհետև նա կստանա էլեկտրոնային փոստով:

Մինչ այժմ թարփոն ձկնատեսակը լավ չի ուսումնասիրվել: Սակայն վերջին տարիներին այս ձկնատեսակի թվի կրճատումը հանգեցրել է դրանց մասին տեղեկատվության պահանջարկի աճին:

Քանի որ թարփոնների անհայտացումը կարող է միլիարդավոր դոլարների վնաս հասցնել, Ջերի Օլթին հաջողվել է մի քանի կազմակերպություններից աջակցություն ստանալ այս տեսակի հետազոտության համար:

Ըստ Օլթի` Ֆլորիդայում այժմ առևտրային ձկնորսական ընկերությունները տարեկան մոտ մեկ միլիարդ եկամուտ են ունենում, մինչդեռ ժամանցի նպատակներով գործող ձկնորսական ընկերությունների տարեկան եկամուտը հասնում է տաս միլիարդի:

Ջերի Օլթը նաև սուզվում է կամուրջների հատվածներում, որտեղ սովորաբեր լինում են թարփոնները: Նա փաստագրում է նրանց թիվը և չափսերը: Նա ասում է, որ բազմաթիվ գործոններ են վտանգում օվկիանոսի ամենահզոր և ամենահին կենդանու գոյությունը, այդ թվում` սովորաբար թարփոնի կեր դարձող, ծովախեցգետնի տեսքով խայծի վերացումը:

“Գործոնները բազմաթիվ են և փոխլրացնող` հնարավոր կերի փոփոխությունը, ախտոտումը, բնակավայրերի քայքայումը և այլն: Այս ամենի համակցությունը բացասաբար է անդրադառնում”, մանրամասնել է նա:

Արբանյակային պիտակի և հետազոտությունների շնորհիվ` Ջերի Օլթին հաջողվել է արժեքավոր տվյալներ հավաքագրել, որոնք կարող են նպաստել այս ձկնատեսակի թվի աճին:

Նա հայտնաբերել է, որ թարփոնները մեծ տարածություններ կարող են անցնել իրեն համար կատարյալ ջերմաստիճանի ջուր գտնելու համար: Ֆլորիդայից նրանք կարող են մոտ 2,000 կմ դեպի հյուսիս կամ հարավ գնալ Ցելսիուսի սանդղակով 26 աստիճան ջուր գտնելու համար:

Ազգային օվկիանոսագիտության և ձկնորսության ծառայությունից Մարգարեթ Միլերի խոսքերով` օվկիանոսի ջրի ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է վտանգել մի շարք տեսակների, այդ թվում` թարփոնի գոյությունը:

Այսպիսով, տաս տարի այս ձկնատեսակն ուսումնասիրելուց հետո Ջերի Օլթը հանգել է այն եզրակացությանը, որ մարդու գործունեությունն է վտանգում դինոզավրերից ի վեր ապրող այս տեսակի գոյատևումը:


E-mail This Article Հոդվածը ուղարկել
Print This Article Տպագիր տարբերակ
  Գլխավոր նյութեր
Իրանն ու Ռուսաստանը՝ հակասությունների մեջ

  Հավելյալ նյութեր
ԱՄՆ-ի տնտեսությունն աճում է սպասվածից ավելի դանդաղ արագությամբ
Դանիել Յոհաննեսը՝  Հազարամյակի մարտահրավեր կորպորացիայի գլխավոր գործադիր տնօրեն
Բնապահպանական հարցեր. ԱՄՆ-Չինաստան համագործակցություն
Իրանը, ՄԱԿ-ը եւ ուրանի խնդիրները
Այլեւս լցվում է Վաշինգտոնի ու Սեուլի համբերության բաժակը
Նոր խոչընդոտ Իրաքից ամերիկյան մարտական ուժերի դուրսբերման ճանապարհին
900 նոր տներ Երուսաղեմի պաղեստինաբնակ տարածքներում
Ո՞վ է լինելու Եւրոպական Միության լիարժեք հաստիքով առաջին նախագահը
Իրանի հետ բանակցությունները չեն ավարտվել
Հարցազրույց Թուրքիայում ԱՄՆ-ի նախկին դեսպանի հետ
Ջուր՝ լուսնի վրա
Միջազգային համայնքը դատապարտել է ինտերնետային գործիչներին ձերբակալելու Ադրբեջանի որոշումը
Իրավապաշտպան Շիրին Էբադին քննադատում է մարդու իրավունքների սահմանափակումները Իրանում
ԵԱՀԿ զեկույց. Կոսովոյի պարտավորությունների ցանկը
Ջոն Մաքքեյն.  ՝՝Հավատացած եմ, որ ցեղասպանություն իրականացվել է հայերի դեմ՛՛
ԱՄՆ-ի նախագահը ցանկանում է այցելել Հիրոշիմա եւ Նագասակի
Լրտեսության մեղադրանք՝ ԱՄՆ-ի քաղաքացիների դեմ
ԱՄՆ-ը սգում է ռազմական հենակետի 13 զոհերի համար
Ռուսաստանը նախազգուշացրել  է Վրաստանի  կողմից Հարավային Օսիայի դեմ հարձակման հավանականության մասին
Հայաստանին և Արցախին ավելի մեծ ֆինանսական աջակցություն