VOANews.com

Ամերիկայի Ձայն ▪ Armenian Հեռուստատեսայինհաղորդումներ հայերենով

 
Լուրեր 45 լեզուներով
Թարփոնը օվկիանոսի ամենահին և առասպելական ձկնատեսակն է համարվում

06/06/2009

Scientist Jerry Ault demonstrates one of the technologies used to track the tarpon's migration patterns
Մայամիի համալսարանից դասախոս Ջերի Օլթն իր կյանքի վերջին տաս տարիները նվիրել է օվկիանոսի ամենահին ձկնատեսակը համարվող թարփոնի ուսումնասիրությանը: Օվկիանոսի Գողիաթը համարվող այս ձուկը սպորտային ձկնորսության տուրիզմի շնորհիվ միլիարդավոր դոլարների աղբյուր է հանդիսանում:

Օվկիանոսագետ Ջերի Օլթն իր թիմի հետ միասին առավոտյան ժամը հինգից փորձում է թարփոն որսալ: Այս ձուկը ձկնորսի երազանքն է. այն մեծ է, արագ, հզոր և կարող է մինչև երեք ու կես մետր բարձրությամբ օդ ցատկել:

Թարփոնի անորսալիությունը մեծապես գայթակղում է ձկնորսներին: Այն հզոր կենդանի է, որը թեժ պայքար է տանում:

Մոտ 30 քրտնաջան փորձերից հետո Օլթի գլխավորած խմբին հաջողվում է թարփոնին մոտեցնել նավին: Սակայն ձկնորսությունը նրանց համար պարզապես սպորտաձև չէ: Նրանք ուսումնասիրում են այս և այլ ձկնատեսակներ: Նրանք վերցնում են որսի չափսերը. երկարությունը` 1.6 մետր, շրջագիծը` 62 սանտիմետր, քաշը` 60 կիլոգրամ: Այնուհետև ԴՆԹ-ի նմուշ են վերցնում և մեջքին արբանյակային պիտակ են փակցնում:

 

Գալիք մի քանի ամիսների ընթացքում պիտակի միջոցով անընդմեջ կարձանագրվի ձկան շրջակայքը` գտվելու վայրը, խորությունը, աղայնությունը և ջրի ջերմաստիճանը: Ջերի Օլթի նկարագրությամբ` պիտակը կառանձնանա ձկանից և կբարձրանա ջրի երես, կապ կհաստատվի Արգոս արբանյակային ցանցի հետ, կփոխանցվեն տվյալները, որոնք այնուհետև նա կստանա էլեկտրոնային փոստով:

Մինչ այժմ թարփոն ձկնատեսակը լավ չի ուսումնասիրվել: Սակայն վերջին տարիներին այս ձկնատեսակի թվի կրճատումը հանգեցրել է դրանց մասին տեղեկատվության պահանջարկի աճին:

Քանի որ թարփոնների անհայտացումը կարող է միլիարդավոր դոլարների վնաս հասցնել, Ջերի Օլթին հաջողվել է մի քանի կազմակերպություններից աջակցություն ստանալ այս տեսակի հետազոտության համար:

Ըստ Օլթի` Ֆլորիդայում այժմ առևտրային ձկնորսական ընկերությունները տարեկան մոտ մեկ միլիարդ եկամուտ են ունենում, մինչդեռ ժամանցի նպատակներով գործող ձկնորսական ընկերությունների տարեկան եկամուտը հասնում է տաս միլիարդի:

Ջերի Օլթը նաև սուզվում է կամուրջների հատվածներում, որտեղ սովորաբեր լինում են թարփոնները: Նա փաստագրում է նրանց թիվը և չափսերը: Նա ասում է, որ բազմաթիվ գործոններ են վտանգում օվկիանոսի ամենահզոր և ամենահին կենդանու գոյությունը, այդ թվում` սովորաբար թարփոնի կեր դարձող, ծովախեցգետնի տեսքով խայծի վերացումը:

“Գործոնները բազմաթիվ են և փոխլրացնող` հնարավոր կերի փոփոխությունը, ախտոտումը, բնակավայրերի քայքայումը և այլն: Այս ամենի համակցությունը բացասաբար է անդրադառնում”, մանրամասնել է նա:

Արբանյակային պիտակի և հետազոտությունների շնորհիվ` Ջերի Օլթին հաջողվել է արժեքավոր տվյալներ հավաքագրել, որոնք կարող են նպաստել այս ձկնատեսակի թվի աճին:

Նա հայտնաբերել է, որ թարփոնները մեծ տարածություններ կարող են անցնել իրեն համար կատարյալ ջերմաստիճանի ջուր գտնելու համար: Ֆլորիդայից նրանք կարող են մոտ 2,000 կմ դեպի հյուսիս կամ հարավ գնալ Ցելսիուսի սանդղակով 26 աստիճան ջուր գտնելու համար:

Ազգային օվկիանոսագիտության և ձկնորսության ծառայությունից Մարգարեթ Միլերի խոսքերով` օվկիանոսի ջրի ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է վտանգել մի շարք տեսակների, այդ թվում` թարփոնի գոյությունը:

Այսպիսով, տաս տարի այս ձկնատեսակն ուսումնասիրելուց հետո Ջերի Օլթը հանգել է այն եզրակացությանը, որ մարդու գործունեությունն է վտանգում դինոզավրերից ի վեր ապրող այս տեսակի գոյատևումը:


E-mail This Article Հոդվածը ուղարկել
Print This Article Տպագիր տարբերակ
  Գլխավոր նյութեր
ԱՄՀ-ն զգուշացնում է զարգացած երկրներին

  Հավելյալ նյութեր
Նախագահ Օբամայի ինտերնետային ուղերձն Իրանին
Եվս 1 քաղբանտարկյալ Իրանում
ԱՄՆ-ը եւ Ռուսաստանը մոտ են միջուկային սպառազինությունների  կրճատման նոր պայմանագրի ստորագրմանը
Ավստարալիական ուրան Ռուսաստանին
՝՝Դադարեցրո՛ւ հրեաների վերաբնակեցման գործընթացը՛՛
Կառավարությունը տապալելու փորձերի մասին 33 մեղադրանք Թուրքիայում
Ի վերջո, եղե՞լ է գործարք պետդեպարտամենտի ու Կոնգրեսի ղեկավարության միջեւ
Սարքավորումների գաղտնի վաճառք ԱՄՆ-ից
Ռուանդայի ցեղասպանության մեջ մեղադրվողին ներում չկա
՝՝Նիսսան՛՛ ընկերությունը սկսում է նոր էլեկտրական ավտոմեքենաների արտադրություն
ՄԱԿ-ը կոչ է անում Ռուսաստանին եւ Վրաստանին պահպանել խաղաղ հարաբերություններ
ԱՄՆ-ի իշխանությունները դեմ են Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւին
Ադրբեջանի պատասխանը Նալբանդյանին
Իրանական գազը Պակիստանում
Պակիստանում դատապարտվում է ամերիկացի հինգ մահմեդական
Թուրքիան սպառնում է վտարել 1ՕՕ հազար հայերի
Իրաքի քրդերը սգում են 22 տարի առաջ իրականացված քիմիական հարձակման զոհերի համար
Քաշմիրի գոտում վերսկսվել  են բռնությունները
Չինաստանի մոտեցումը Իրանի միջուկային ծրագրին
Վրացական հեռուստաընկերության հեռարձակած կեղծ տեղեկատվությունը
ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարությունը գուցե խախտել է ամերիկյան օրենքները
Իսրայելը շարունակում է վերաբնակեցնե՞լ
Իրաքի բանտերը` իրաքցիներին
՝՝Ղարաբաղի հայերը չեն կարող միանալ բանակցություններին՛՛
Թուրքիայի արտգործնախարարը ներկայացնում է Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւերի մանրամասնությունները
Եւրոպական Միության հանձնակատարի կոչը Թուրքիային
Չինաստանը չի արժեվորի յուանը
Օտարերկրացիներ Աֆղաստանի ընտրական հանձնաժողովում
Շվեդիայի խորհրդարանը ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւը
Բենգալյան նորածին 4 վագր՝ Հնդկաստանի կենդանաբանական այգում.
Եմենում բռնագրավում են լրատվակայանների սարքավորումները
Ռուսական ատոմակայաններ Հնդկաստանում
Ալբանիա և Սերբիա. համագործակցության փորձեր
Իսրայելի ու Հորդանան գետի արեւմտյան ափի սահմանները՝ փակ
Եւս 45 զոհ Պակիստանում
Շինջանը Արևելյան Թուրքիստա՞ն
Իրաքյան ընտրությունների նախնական արդյունքները
Բախում Հունաստանում
Ավտոճանապարհային մահացու վթարների թիվը կտրուկ անկում է ապրել ԱՄՆ-ում
ԱՄՆ-ի փոխնախագահ Ջո Բայդընի այցելությունը Մերձավոր Արեւելք
Մահմուդ Ահմադինեջադը հանդիպել է Աֆղանստանի նախագահ Համիդ Քարզայի հետ
Դալայի Լաման մեղադրում է
Ամերիկացի լեռնագնացներն Իրանում
Ռուսաստանում 1Օ անձինք մեղադրվում են ՝՝Նեւսկի Էքսպրես՛՛-ը պայթեցնելու մեջ
Ամերիկացի գեներալն ու ղրղզ նախագահը՝ անվտագության հարցերի մասին
Թուրքիայի դեսպանը դեռեւս չի վերադարձել ԱՄՆ
Միացյալ Նահանգներն ու Ռուսաստանը վերսկսում են միջուկային սպառազինության կրճատման խորհրդակցությունները
Վերսկսվում են բանակցությունները Մերձավոր Արևելքում
Նոր հարձակում ԱՄՆ-ի համալսարանում
Իսրայելն ու Սիրիան մտադիր են արտադրել միջուկային էներգիա
Ույղուր լրտեսը՝ Շվեդիայի դատարանում
՛՛The Hurt Locker՝՝ ֆիլմը արժանացավ Օսկարի մրցանակի ՛՛լավագույն ֆիլմ՝՝ անվանակարգում
Զորավարժություններ Հարավային Կորեայում
Իրաքում հաշվարկում են խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները