20 ildən artıqdır ki, kompüter
tədrisdə istifadə olunur. Ancaq yeni buraxılan kitabda deyilir ki, kompüterlər
indi təhsili dəyişir. Və təhsilin gələcəkdə daha çox dəyişəcəyi ehtimal olunur.
Kitab "Dərsi Pozarkən: Pozucu
innovasiya dünyanın tədris metodunu necə dəyişəcək" adlanır. "Pozucu
İnnovasiya" nəzəriyyəsinin müəllifi Harvard Bizines məktəbinin professoru
Kleyton Kristensendir. Onun sözlərinə görə, təşkilatlar demək olar ki, həmişə
gördükləri işləri davam etdirmək üçün yeni, yaradıcı texnologiyadan istifadə
edirlər. Müəllif deyir ki, yeni texnologiya təşkilatları dəyişə və onları yeni
üsula yönəldə bilər. Onlar texnologiyadan işlərini müxtəlif yolla həyata
keçirmək üçün istifadə edə bilər. Məsələn, daha çox ehtiyaclara xidmət etmək
üçün. Yeni kitabda deyilir ki, təhsildə fərqli güc kompüter əsaslı tədrisdir. "Dərsi
Pozarkən" kitabının digər müəllifi Maykl Horn baş çəkdiyi Boston dövlət
məktəbindən danışıb. Massaçusets ştatının Dorçester şəhərindəki Lilla Frederik
adına orta məktəbində hər bir şagirdin ləptopu var.
Siniflərdən birində mövzu
qasırğalar idi. Maykl Horn deyir ki, ləptoplar şagirdlərin daha yaxşı dərk
etməsinə, materialları qabiliyyət səviyyəsinə və tədris metoduna uyğun
ayırmasına şərait yaradır. Sonda isə şagirdlər müəllimin rəhbərlik etdiyi
müzakirələrə qatılır.
Kompüter əsaslı tədris şagirdlərə
məktəbdə təklif olunmayan dərsləri götürməsinə, və onların kəsildiyi dərsləri
yenidən keçməsinə imkan verir. Bu, həmçinin fiziki problemlər üzündən dərslərdə
iştirak edə bilməyən, evdə tədris götürən və repetitorla hazırlaşan şagirdlərə
də xidmət edir.
Yeni tədris növünə online kurslar
daxildir. Online kurslara qeydiyyat kəskin şəkildə artır. 2007-ci ildə ABŞ-da
bir milyona yaxın qeydiyyat var idi. Buraya universitet kursları daxil deyil.
Şagirdlər məktəblər və təhsil şirkətləri vasitəsilə bir neçə kursda qeydiyyata
alına bilər.
Online kurs götürənlərin 60 faizi orta məktəbdə
oxuyan yuxarı sinif şagirdləridir. Buna baxmayaraq, keçən il online kurs
götürənlər bütün amerika məktəblilərinin yalnız bir faizini əhatə edib. Ancaq
kitabın müəllifləri deyir ki, yaxın 6 ildə bu faiz göstəricisi 10-a qalxacaq.
Onların araşdırması göstərir ki, 2019-cu ilə kimi onların sayı 50 faizə
yüksələcək. Maykl Hornun sözlərinə görə, gələcəkdə online tədris hətta inkişaf
etməkdə olan ölkələrdə də təkmilləşəcək.
Emil Quliyev