سرعین

سرعین قیزلارینین حکایه‌سی (۲۲ ارديبهشت ۱۳۸۵(
 عیسی عظیمی

قولچاق‌لارین آلیب، اونلاری گلین ائدیرلر. بو منیم شهریمین قیزلارینین حکایه‌سی‌دیر. حکایه ائله بوروشوق‌دور کی کلامی اویونلارلا دا آجی‌لیغی آزالمیر. حکایه آغری حکایه‌سی دیر و آجی‌لاری ایچه‌ریه تؤکمه روایتی. آجی و شیرین؛ بعلی؛ هم آجی و هم شیرین؛ نییه کی بوتون ماجرا تبریک، سئوینج و گولوش ایچینده سووشور و بو سنین ایشووی بونو نقد ائله‌مک‌ده چتین‌لشدیریر. کیم دئیه‌بیلر گولوش، سئوینج و تبریک پیس دیر و کیم بونلارین پیس اولدوغونا اینانا بیلر؟ منیم شهریمین قیزلاری آما اینانیرلار؛ اونلار کی یاشاییش‌لاری باهار گؤرمه‌میش، یای و پاییزا چاتیر و قیش کی نه تئز یئتیشیر. بیلرسن... ایسته‌میرم ژورنالیستی بیر گزارش مرثیه‌یه چئوریله کی سنین اورگین یانا. آما آز یاشلی قیزلارین ازدواج حکایه‌سی یانماق حکایه‌سی دیر. دیری - دیری باسدیریلماغی یاددان چیخاردین. اونلار دیری‌کن، یاشامیرلار. آرادا هئچ بیر بدویت یوخدور. بورا "سرعین"، بیزیم سسیمیزی 21ینجی یوزایل‌دن ائشیدیرسیز.

قیزلارین آز یاشدا ازدواج ائتمه‌سی چوخلو یئرلرده عادی بیر ایش ساییلارسادا، سرعین‌ده عموم خالقین متوسط‌دن یوخاری اقتصادی وضعیتینه گؤره، بو ایشه مادی دلایل یاخشی بهانه‌لر ساییلمیر. آما سرعین‌ده اجتماعی و اقتصادی توسعه‌نین آراسیندا، نظری چکن بیر شکاف‌ دا گؤرونور. ماجرا اوندا ماراقلی اولور کی بیلک بو ایشین خالق آراسی هئچ پیسلیگی ده یوخدور. احتمالا اول‌دن‌ ده هئچ پیس‌لیگی یوخویموش. هر حالدا تابولاری بیر یئردن سیندیرماق گرک.

دانیشیق‌دا 10 – 11 یاشلی قیزلارین ازدواجین‌دان سؤز گئتدیینه باخمایاراق، واقعی نمونه‌لر 12 یاشلی‌لاردان باشلاییر. راهنمایی مدرسه‌سینین محصل‌لری. 15 یاش، آما قیزلارین ازدواجینا غالب یاش‌ ساییلیر. آداخلیلیق دورانی دا بیر یا ایکی ایل اولور. والدین ایش‌لرین توجیه ائتمک ‌ایچون بئله دئییرلر: «شرط قویموشوق قیزیمیزین درسی قورتارمادان توی توتولمایا» آما آنجاق توی توتولور و درس یاریمچیلیق قالیر. :"معصومه" بئله دئییر:«ایسته‌ییردیم درس اوخویوب، دانشگاها گئدم... آما حیف» 

"درس اوخوما" سرعین قیزلارینین اورتاق آرزوسینا چئوریلیب. سوروشورام: «نییه ازدواجی قبول ائله‌دین؟» و خانیم‌لار ائله اوزومه باخیرلارکی سوروشدوغوما پشیمان اولورام. "مریم" دئییر: "او شرایط ده اولماسان، نه قدر چتین اولدوغون بیلمزسن. گاه دان شرایط آداما ائله بوغونوق اولور کی... بیلمیرم بلکه ده نئچه ایل بوندان قاباق عشق و سئوگی آدیندا بیر شئی‌لر یوخموش... بلکه ده بیز بیلمیرمیشیک..."

بو مساله آرادان گئتمه‌لی دیر. اؤز به اؤزونه ده آرادان گئتمه‌لی ‌دیر. ایندیکی جاوان آنالار، چکدیکلری آجی‌لاری قیزلارینین باشینا گلمه‌سینه اجازه وئرمیه‌جک‌لر. شاید سوروشولا کی پس نییه جاوان آنالارین آنالاری اونلاری تئزلیک‌جه ازدواج‌دان قوروماییب‌؟ جواب تحصیلات و اجتماعی بیلگی‌لرین سطحینه قاییدیر."لاله" جاوان آنالاردان بیری، آلتی یاشلی قیزینا باخاراق دئییر: "اؤلسم ده قویمارام بو تئز ازدواج ائلی‌یه. اولجه گرک دانشگاها گئتسین. اوندان دا سونرا اؤزو هر نه جور ایسته‌سه یا هر کیمی سئوسه، اونونلا ائولنه‌جک."

(بو مقاله کانون زنان ایران سایت یندان آلینیب)