အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔  ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအၾကား ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးဟာ တင္းမာေနဆဲပါပဲ။ ျမန္မာစစ္အစုိးရကေတာ့ သူ႔တို႔ကုိ ဆန္႔က်င္တဲ့ လုပ္ရပ္အားလုံးနီးပါးလုိလုိကုိ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္အျဖစ္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိေလ့ရွိသလုိ ေသာင္းက်န္းသူေတြ ရာဇ၀တ္သားေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ႏုိင္ငံေရးဆန္႔က်င္သူေတြၾကား ခဲြခဲြျခားျခား သတ္မွတ္တာကလည္း မရွိသေလာက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး သေဘာထားကဲြလဲြၾကတဲ့ အုပ္စုေတြကုိ အၾကမ္းဖက္ အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ လြယ္လြယ္ကူကူပဲ တတန္းတည္းထား သတ္မွတ္ေလ့ရွိၿပီး၊ ဒီလုိ သတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အတုိက္အခံေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကုိ ဟန္႔တားဖုိ႔ ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔အတြက္ လုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အေတာ္ မ်ားမ်ားအတြင္း ရန္ကုန္နဲ႔ ႏုိင္ငံတြင္းက တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ဗုံးေပါက္ကဲြမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အျဖစ္အပ်က္ အမ်ားစုကို ျမန္မာ အစုိးရကေတာ့ တုိင္းျပည္ တည္ၿငိမ္မႈကုိ ေႏွာက္ယွက္ ဖ်က္ဆီးလုိသူ ေသာင္းက်န္းသူ အဖ်က္အေမွာင့္ အုပ္စုေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြအျဖစ္ ေျပာဆုိေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အာဏာပုိင္ေတြအေနနဲ႔ က်ဴးလြန္သူေတြကုိ တိတိက်က် ေဖာ္ထုတ္တာ၊ စစ္မွန္တဲ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္တဲ့ အေထာက္အထားမ်ဳိးေတြကုိ လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ေဖာ္တာမ်ဳိးေတာ့ မရွိပါဘူး။ အခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ ျမင္ကြင္းေတြ၊ ေဖာက္ခဲြေရးပစၥည္း အစိတ္အပုိင္း အႂကြင္းအက်န္ေတြကုိ ၾကည့္ရႈခြင့္ရဖုိ႔ အေမရိကန္ သံ႐ုံးက ေမတၱာရပ္ခံတာေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့လည္း ဒါေတြကုိ တေလွ်ာက္လုံး ျငင္းပယ္ခဲ့ပါတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဌာနရဲ႕ ကမာၻတ၀န္း အၾကမ္းဖက္မႈဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ ဒီစြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာဘက္က သူတို႔အေနနဲ႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲေတြလုပ္ၿပီး အေထာက္အထားေတြနဲ႔ ျပေနတာပဲ။ အဲဒါမမွန္ ဘူးလားလို႔ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ကို၀င္းမင္းကို ေမးၾကည့္ေတာ့ -

“အေထာက္အထားေတြက မခုိင္လံုဘူး။ သူက ဟုိလူနဲ႕ဒီလူနဲ႔ ဆက္သြယ္တယ္။ ဒီလူနဲ႔ ဟုိလူနဲ႔ ဆက္သြယ္တယ္ဆုိၿပီး အားလံုးကို လွမ္းခ်ိတ္လုိက္တာ။ အဲဒီသတင္းကို ၾကည့္လုိက္တာနဲ႔ မခုိင္လံုတာ နဲနဲေပၚတယ္။ အားလံုး လူေတြ အမ်ားႀကီး၊ အဖဲြ႔ေတြ အမ်ားႀကီးရွိဖုိ႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ လုပ္ရင္ဆုိ တဖဲြ႔ကပဲ သုိသုိသိပ္သိပ္ သူ႔ဟာနဲ႔ သူလုပ္သြားၾကမွာကိုး။ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္က ဒီအေထာက္အထားေတြက မခုိင္လံုတဲ့ ျပႆနာေပါ့။ ေနာက္တခုက အသံုးျပဳတဲ့ ဗံုး အမ်ိဳးအစားက၊ ေနာက္တခုက အဂၤလိပ္လုိ forensicေပါ့။ အားလံုး သိပၸံနည္းက်ေလ့လာၿပီးတဲ့အခါမွ ခန္႔မွန္းခ်က္က ေျပာႏုိင္မွာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီအဆင့္ေတြေတာင္မွ စစ္အစုိးရက လုပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းအင္မရွိတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း သံသယရွိတာပဲ။ ဒီအေထာက္အထားေတြ ခုိင္လံုသလား မခုိင္လံုဘူးလားဆုိတာကို၊ ေနာက္ အေမရိကန္ အစုိးရဆုိရင္ ပိုၿပီးေတာ့ သံသယရွိမွာေပါ့ေလ။ သူတုိ႔မွာ forensicတုိ႔ လုပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းအားရွိတာကုိး။”

ဒါကေတာ့ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ကို၀င္းမင္းရဲ႕ အျမင္ကို ၾကားခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္ရွင္။