ကမာၻတလႊား ဒုကၡသည္ေတြေနထိုင္ေနရတဲ့ အဆိုးဆံုးေနရာ ဆယ္ေနရာထဲမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံလည္း တခုအပါအ၀င္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီကေန႔ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဒုကၡသည္အေျခအေနဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာအသစ္တခုမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္္ငံတြင္းခိုလံႈေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဒုကၡသည္ေတြေပၚမွာ ဆိုးရြားတဲ့ ျပဳမူဆက္ဆံပံုေတြေၾကာင့္ အခုလို အဆိုးရြားဆံုး ေနရာတခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရတာလို႔ အစီရင္ခံစာျပဳစုတဲ့ ဒုကၡသည္နဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ားဆိုင္ရာ အေမရိကန္ေကာ္မတီ (USCRI) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဘန္ေကာက္ေရာက္ ဗီြအိုေအ၀ိုင္းေတာ္သား ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။
ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာဒုကၡသည္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို အတင္းအက်ပ္ျပန္ပို႔တာ၊ ႏိုင္ငံတြင္းမွာရွိေနတဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္ အမ်ားအျပားကို ဒုကၡသည္ေတြအျဖစ္ အသိအမွတ္မျပဳတာ၊ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ လူေတြကိုက်ေတာ့လည္း ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲကေန အျပင္ထြက္ အလုပ္လုပ္ခြင့္မေပးဘဲ ကုန္ေလွာင္႐ံုေတြမွာ ကုန္သိုေလွာင္သလို ပိတ္ထားတာ၊ ဒါ့အျပင္ လာအိုႏိုင္ငံက မုန္းလူမ်ဳိးဒုကၡသည္ ၈,၀၀၀ ေလာက္ကို သံဆူးႀကိဳးေတြ ကာရံထားတဲ့ စခန္းတခုထဲဲမွာ ပိတ္ထည့္ထားၿပီး ျပန္ပို႔ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတာ စတဲ့အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဆိုးရြားတဲ့ေနရာတခုျဖစ္တယ္လို႔ USCRI ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
USCRI က ျပဳစုတဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ကမာၻ႔ဒုကၡသည္ အေျခအေနဆိုင္ရာ စစ္တမ္းမွာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတခုခ်င္းစီရဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈေတြကို က႑ေလးခုခြဲ ဆန္းစစ္ထားပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ႐ုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ အကာအကြယ္ေပးမႈ၊ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းမႈ၊ လြတ္လပ္စြာ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာခြင့္နဲ႔ ေနထိုင္ခြင့္ေတြရွိမႈ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအလုပ္ကေန ၀င္ေငြရရွိမႈဆိုတဲ့ က႑ေတြပါပဲ။
ဒီက႑ေလးခုမွာ ထုိင္းႏိုင္ငံရဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး USCRI ရဲ႕ ထိုင္းႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး မစၥ ဒါရက္စ္ ခ်ဴဆရီ (Ms. Dares Chusri) က…
“၂၀၀၇ ခုႏွစ္စစ္တမ္းမွာတုန္းက ထိုင္းႏုိင္ငံဟာ က႑ေလးခုမွာ D ႏွစ္ခုနဲ႔ F ႏွစ္ခု ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ D တခုပဲရၿပီး F က သံုးခုျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္္ငံရဲ႕အဆင့္ဟာ ဒီႏွစ္မွာ က်ဆင္းသြားပါတယ္။” လို႔ ေျပာပါတယ္။
လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္နဲ႔ ေနထိုင္ခြင့္မွာ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕အဆင့္ က်ဆင္းသြားရတာရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းေတြထဲမွာ လည္တံရွည္ ပေဒါင္လူမ်ဳိး ဒုကၡသည္ေတြကို ကမာၻလွည့္ခရီးသြားေတြကို ဆြဲေဆာင္ဖို႔ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေက်းရြာတခုမွာ အတင္းအက်ပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနရာခ်ထားခဲ့တာလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။
အဆိုးဆံုးဆယ္ႏုိင္ငံထဲမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံနဲ႔အတူပါ၀င္တဲ့ တျခားေနရာေတြကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တ႐ုတ္၊ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြ၊ အိႏၵိယ၊ အီရတ္၊ ကင္ညာ၊ မေလးရွား၊ ႐ုရွားနဲ႔ ဆူဒန္ႏိုင္ငံတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္ကေတာ့ ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္၊ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို လိုက္နာပါမယ္လို႔ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ႏုိင္ငံ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဥပမာအားျဖင့္ ဒုကၡသည္ေတြကို အလုပ္လုပ္ခြင့္မေပးတဲ့ကိစၥဟာ လူသားအခြင့္အေရးကိစၥျဖစ္တဲ့အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္တယ္လို႔ ဒီကေန႔က်င္းပခဲ့တ့ဲ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါ၀င္သူ ထိုင္းႏုိင္ငံ၊ ရန္ဆစ္တကၠသိုလ္၊ စီးပြားေရးဌာနရဲ႕ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ အႏုဆြန္ ထမက်ဳိင္ (Dr. Anusorn Tamajai) က ေျပာပါတယ္။
“ဒုကၡသည္ေတြ အလုပ္လုပ္ခြင့္အေၾကာင္း က်ေနာ္တို႔ေျပာတဲ့အခါ တကယ္ကေတာ့ အလုပ္လုပ္ခြင့္ဆိုတဲ့ ကိစၥသက္သက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ လူသားရဲ႕အခြင့္အေရးအေၾကာင္းပါ။ လူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕တဘ၀လံုး အလုပ္လုပ္ခြင့္ ရရွိသင့္ပါတယ္။” လို႔ ေဒါက္တာအႏုဆြန္က ထုိင္းဘာသာစကားနဲ႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ေဒါက္တာအႏုဆြန္ဟာ USCRI က အခုထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အစီရင္ခံစာျပဳစုရာမွာ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာကိစၥအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သူပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီေရး လူထုလႈပ္ရွားမႈႀကီးအၿပီး အာဏာသိမ္း ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ ဖမ္းဆီးႏွိပ္ကြပ္မႈကို ေရွာင္ရွားဖို႔နဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး ဆက္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ထြက္လာၾကတဲ့ ျမန္မာေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုသိကၽြမ္းခဲ့ဖူး၊ ကိုယ္တိုင္က ေက်ာင္းသားဘ၀မွာ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္းတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားသမဂၢဥကၠ႒၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕၀င္ စတဲ့တာ၀န္ေတြကို ယူခဲ့ဖူးသူပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေန၊ ေဒသတြင္းအေျခအေနကို အဆက္မျပတ္ ေလ့လာေနသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာေက်ာင္းသားအမ်ားအျပားနဲ႔ သူေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျခအေနဟာ သူေတြးထင္ထားတာထက္ ပိုၿပီးဆိုးရြားေနတယ္ဆိုတာ သိခဲ့ရတယ္လို႔ ေဒါက္တာအႏုဆြန္က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ထိုင္းႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခုိင္မာတဲ့မူ၀ါဒ ရွိသင့္တယ္လို႔ အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။
“ဒုကၡသည္ေတြကိစၥမွာ ထိုင္းႏုိင္ငံအေနနဲ႔ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ မူ၀ါဒတခု မရွိဘူးဆိုရင္ ဒီျပႆနာကို ေရရွည္ဆက္ၿပီး ရင္ဆိုင္သြားရပါလိမ့္မယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ၾကည့္ၿပီးေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒီဒုကၡသည္ျပႆနာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ႏုိင္မယ့္ ခုိင္မာတဲ့မူ၀ါဒတခု ရွိသင့္ပါတယ္။” လို႔ ေဒါက္တာအႏုဆြန္က အႀကံေပးခဲ့ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ သူက ASEAN အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအသင္းအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကိစၥမွာ ပါ၀င္ရမယ့္ အခန္းက႑ကိုလည္း ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
“ဒုကၡသည္ျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ရာမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ခုိင္မာတဲ့မူ၀ါဒတခု ရွိ႐ံုတင္မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံတခုျဖစ္တဲ့အတြက္ အာဆီယံအေနနဲ႔လည္း ကူညီေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံတခု ျဖစ္လာေအာင္နဲ႔ လူထုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားလိုက္နာလာေအာင္ ကူညီသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ဒုကၡသည္ျပႆနာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျဖရွင္းႏုိင္မွာပါ။” လို႔ ထိုင္းႏုိင္ငံ၊ ရန္ဆစ္တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ အႏုဆြန္ ထမက်ဳိင္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ကမာၻေပၚမွာ ဒုကၡသည္စုစုေပါင္း ၁၄ သန္းေက်ာ္ရွိေနတယ္လို႔ USCRI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္ေန႔အထိ စာရင္းေတြအရ ႏိုင္ငံအသီးသီးက ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဒုကၡသည္အေရအတြက္ကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ၃၉၆,၀၀၀၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ၁၇၇,၅၀၀၊ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာ ၇၅,၀၀၀ နဲ႔ မေလးရွားႏုိင္ငံမွာ ၄၄,၇၀၀ အသီးသီးရွိတယ္လို႔ USCRI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားတာေၾကာင့္ ဒီစာရင္းအရဆိုရင္ စုစုေပါင္း ျမန္မာဒုကၡသည္ အေရအတြက္ဟာ ၆၉၃,၂၀၀ ရွိတယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။
ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးလာၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံကိုေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြထဲမွာ အမ်ားစုက ကရင္တိုင္းရင္းသားေတြျဖစ္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က ရြာေတြကိုဖ်က္ဆီး၊ မိသားစုေတြကိုသတ္ျဖတ္ စတဲ့ျဖစ္ရပ္မ်ဳိးေတြကို ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ထြက္ေျပးလာၾကတာလို႔ ဒုကၡသည္အေရး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးက မွတ္တမ္းတင္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္မာအစိုးရဟာ ကိုယ့္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကို အလြန္အက်ဴး ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့အတြက္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန အေရးယူဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံတကာတရားခံု႐ံုးမွာ တင္ၿပီး တရားစြဲဆိုဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ဳိးစံုက ႀကိဳးပမ္းေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဤသတင္းေဆာင္းပါးကို အီးေမးလ္ပို႔ရန္။
ပုံႏွိပ္ရန္လြယ္ကူသည့္စာသား
