G-8 လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာေပၚက စက္မႈအဖြံ႔ၿဖိဳးဆံုး ႏိုင္ငံႀကီး ၈ ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ ပံုမွန္ အစည္းအေ၀းအတြက္ ဒီႏွစ္ ဂ်ပန္ႏုို္ငံမွာ ႏို္င္ငံႀကီး ၈ ႏိုင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီေန႔ တနလၤာေန႔မွာ ေတြ႔ဆံုၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။ အစည္းအေ၀းမွာ ဘယ္လို အေၾကာင္းအရာေတြ ေဆြးေႏြးၾကမွာပါလဲ။ အိမ္ျဖဴေတာ္ သတင္းေထာက္ Scott Stearns ရဲ႕ သတင္းလႊာကို မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဂ်ာ့ ဒဗလ်ဴ ဘုရွ္ ကေတာ့ ဒီႏွစ္ G-8 အစည္းအေ၀းမွာ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြကို အကူအညီေပးဖို႔ အရင္ကလည္း သေဘာတူညီခ်က္ ရွိထားတဲ့အတိုင္း အခုထက္ပိုၿပီး ေဆာင္ရြက္္ၾကဖို႔ ၈ ႏိုင္ငံက ေခါင္းေဆာာင္ေတြကို တိုက္တြန္းသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အက်ိဳး၊ လူသားေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အက်ိဳးကို ေရွ႕ရႈၿပီး ကူညီပါမယ္လို႔ ကတိက၀တ္ေတြ ေပးရံုမဟုတ္ဘဲ တကယ္ ကိုယ့္လက္ထဲက ခ်က္လက္မွတ္ကိုထုတ္ၿပီး လွဴဒါန္းတဲ့လူမ်ိဳးေတြ က်ေနာ္တို႔ လိုေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလို တကယ္တမ္း အာဖရိကတိုက္ကို သြားၿပီး အကူအညီေတြ ေပးတဲ့ေနရာမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။"

လာမယ့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မတိုင္ခင္ အာဖရိကတိုက္ကို ေပးေနတဲ့ အကူအညီေတြကို ႏွစ္ဆတိုးၿပီး အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၂ ေသာင္း ၂ ေထာင္အထိ လွဴဒါန္းသြားဖို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က G8 ေခါင္းေဆာင္ေတြက သေဘာတူခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း တကယ္တမ္း ဒီရံပံုေငြ ပမာဏရဲ႕ ၁၄ % ကိုပဲ လွဴဒါန္းတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ One Campaign လို႔ေခၚတဲ့ ဆင္းရဲမြဲေတမႈနဲ႔ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈအဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

ဂ်ဴလီအဲန္ စမစ္ (Julianne Smith) ဟာ အေမရိကန္ ပါတီႀကီး ႏွစ္ရပ္စလံုးက လက္ခံတဲ့ အမ်ားျပည္သူ မူ၀ါဒေရးရာ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ ၀ါရွင္တန္ဒီစီအေျခစိုက္ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ ဥေရာပလုပ္ငန္းစဥ္ကို ႀကီးၾကပ္သူ ျဖစ္ပါတယ္။

"သမၼတ ဘုရွ္အေနနဲ႔ တျခား G-8 အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ သူတို႔ေပးထားတဲ့ ကတိအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္မႈ ရွိမရွ ေထာက္ျပႏုိင္ပါတယ္။ G-8 အစည္းအေ၀းမွာက ဒီႏိုင္ငံႀကီးေတြအေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ အစည္းအေ၀းမွာ သူတို႔ ကတိေပးထားတဲ့ အတိုင္း လိုက္ေလ်ာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ ရွိမရွိ ျပန္ၿပီးတာ့ စစ္ေဆးေလ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလို ၾကည့္တဲ့အခါ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ဒီ ကတိက၀တ္ေတြအတိုင္း ေလးစားလိုက္နာတဲ့ေနရာမွာ ထိပ္ဆံုးက ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ သမၼတ ဘုရွ္အေနနဲ႔ ဒီအစည္းအေ၀းကို လာတဲ့အခါမွာ တျခား ႏိုင္ငံေတြကိုလည္း အာဖရိကႏိုင္ငံေတြကို ေငြေၾကး လွဴဒါန္းဖို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒါမွမဟုတ္ တျခား စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ ကတိျပဳထားတဲ့အတိုင္း တေလးတစား လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေျပာႏိုင္တာပါ။"

ကမၻာ့ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲ ကိစၥဟာလည္း ဒီ G8 အစည္းအေ၀းတြင္း ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြထဲ တခု အပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံမွာလုပ္တဲ့ G8 အစည္းအေ၀းမွာ အေမရိကန္သမၼတ ဘုရွ္က "Greenhouse gases" လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာ့ေလထု အပူခ်ိန္ကို ျမင့္တက္ေစတဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ ဓါတ္ေငြ႔ထုတ္လုပ္မႈ ကန္႔သတ္ဖို႔ကိစၥကို သေဘာမတူခဲ့ပါဘူး။ ဒီလို သေဘာတူရင္လည္း ဒီသေဘာတူညီခ်က္က ကမၻာ့ေလထု ညစ္ညမ္းေအာင္ အမ်ားဆံုးလုပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယလို ႏိုင္ငံေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈ မရွိတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီႏွစ္လုပ္မယ့္ G-8 အစည္းအေ၀းအတြင္း သီးျခားလုပ္မယ့္ အစည္းအေ၀းတခုမွာ ကမၻာ့ေလထု ညစ္ညမ္းေအာင္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ ဓါတ္ေငြ႔ ၈၀ % ထုတ္ေနတဲ့ စီးပြားေရး အင္အားႀကီးႏိုင္ငံႀကီး ၁၆ ႏိုင္ငံတို႔ ေဆြးေႏြးၾကမယ့္အထဲ တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႔လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ယာဆူကို ဖူကူဒါး (Yasuko Fukoda) က လာမယ့္ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္မွာ ကမၻာ့ေလထု အပူခ်ိန္ကို ျမင့္တက္ေစတဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ ဓါတ္ေငြ႔ ထုတ္လုပ္မႈကို ၅၀ % အထိ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္တာမ်ိဳး ျဖစ္ခ်င္တာပါ။ အိမ္ျဖဴေတာ္ အရာရွိေတြကေတာ့ ဒါဟာ မွားယြင္းတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပဲလို႔ ဆိုပါတယ္။ သူတို႔က အလယ္အလတ္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြေလာက္သာ ထားၿပီး ႏိုင္ငံတခုခ်င္းစီက သူတို႔ရဲ႕ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ ဓါတ္ေငြ႔ထုတ္လုပ္မႈကို အသီးသီး ေလ်ာ့ခ်ေရးကို အာရံုစိုက္ေနၾကတာပါ။

မိုက္ကယ္ ဂရင္း (Michael Green) ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၄ နဲ႔ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ေတြက အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ အာရွေရးရာ အႀကီးတန္း ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္နဲ႔ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူပါ။ သူဟာ အခုေတာ့ Georgetown တကၠသိုလ္မွာ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ ပါေမာကၡ တဦးလုပ္ေနပါတယ္။

"ႏို၀င္ဘာလထဲမွာ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ ရွိတယ္ဆိုတာကို တျခားႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြက သိၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သမၼတေလာင္းေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အထက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ McCain နဲ႔ အိုဘားမားတို႔အေနနဲ႔ ဒီလို ရာသီဥတုအေျပာင္းအလဲကိစၥ၊ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ မျပန္႔ပြားေရးကိစၥ၊ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရး၊ အီရန္အေရး စတဲ့ကိစၥေတြမွာ ဘယ္လိုသေဘာထား ရွိၾကတယ္ဆိုတာကို ဒီ ႏိုင္ငံႀကီးေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြက အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္ အခုလက္ရွိ သမၼတ ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈ အခန္းက႑က ဒီအစည္းအေ၀းမွာ ေမွ်ာ္လင့္သေလာက္ ေပ်ာက္ကြယ္ေနတယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္ မထင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တခုက သူလည္း ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေကာင္းေကာင္း နားလည္သိရွိေနလို႔ပါ။ သူတို႔မွာ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ဆက္ဆံေရးေတြ ရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီအစည္းအေ၀းကေန တစံုတရာ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္ဆုိတာကို ျပသဖုိ႔ အားလံုးမွာ တူညီတဲ့ စိတ္ဆႏၵတခုကလည္း ရိွေနၾကပါတယ္။"

တရုတ္နဲ႔ အိႏိၵယႏိုင္ငံေတြအျပင္ မကၠဆီကို၊ ဘရာေဇးလ္၊ ေတာင္အာဖရိက၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံေတြလည္း ဒီအစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္ဖို႔ ဖိတ္ၾကားခံထားရပါတယ္။ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အီသီယိုးပီးယား၊ ဂန္နာ၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား၊ ဆီနီေဂါနဲ႔ တန္ေဇးနီးယား ႏိုင္ငံေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း တက္ေရာက္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။