ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕
ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္မႈ ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းရာမွာ တုိးတက္မႈေတြရလာေစဖုိ႔
ျပန္ေပးဆဲြခံထားရသူေတြ နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက စုိးရိမ္ပူပမ္မႈေတြ
ရွိေနတာေတြကုိ စေတးျပစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူးလုိ႔ အေမရိကန္ သမၼတ ေဂ်ာ့ဂ်္ဘုရွ္ က
ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ စက္မႈထိပ္သီး ၈ ႏုိင္ငံအစည္းအေ၀း အခုတပတ္ထဲ မစတင္မီ အႀကိဳအျဖစ္
ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံတုန္း သမၼတ ဘုရွ္ က အခုလုိ ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဒီလုိ
ႏုိင္ငံတကာ အေရးအခင္း ျပႆနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြ
ေျပာၾကဆုိၾကတဲ့အေၾကာင္း ဗီြအုိေအ သတင္းေထာက္ေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ Kurt Achin နဲ႔ Scott
Stearns တုိ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကေန သတင္းေပးပုိ႔ထားတာကုိ ဦးေအာင္လြင္ဦး က
တင္ျပေပးပါတယ္။
ေျမာက္ကုိရီးယား
ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ထုတ္လုပ္မႈ အစီအစဥ္ အဆုံးသတ္ေစေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနရာမွာ
တုိးတက္မႈေတြ ရွိေနေပမဲ့ ေရွ႕မွာ လုပ္စရာေတြ အေျမာက္အမ်ား က်န္ေနေသးတဲ့အေၾကာင္း
ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ယာဆူအုိ ဖူကူဒါ (Yasuo Fukuda) က သမၼတ ဘုရွ္ ကုိ ဒီကေန႔
တနဂၤေႏြေန႔မွာပဲ သတိေပးေျပာဆုိလုိက္တာပါ။
"မၾကာေသးခင္က ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား
အစီအစဥ္ ေၾကျငာခ်က္ကုိ အတည္ျပဳဖုိ႔က အလြန္တရာမွ အေရးႀကီးလွသလုိ ႏ်ဴကလီးယားျပႆနာနဲ႔
ပတ္သက္လုိ႔ အနာဂတ္မွာ တုိးတက္မႈေတြ ျဖစ္ထြန္းလာေစဖုိ႔ဟာ ျပန္ေပးဆဲြခံထားရတဲ့
ဂ်ပန္ႏုိင္ငံသားေတြ ကိစၥမွာ တုိးတက္မႈေတြ ရလာေစဖုိ႔ ကိစၥနဲ႔ တၿပိဳင္နက္တည္း
ျဖစ္ဖုိ႔လုိပါတယ္"
၁၉၇၀
နဲ႔ ၈၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ ျပန္ေပးဆဲြထားတဲ့ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံသား အနည္းဆုံး ၁၃ ေယာက္
ရွိတယ္လုိ႔ ေျမာက္ကုိရီးယား က ၀န္ခံထားတာပါ။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကေတာ့
ျပန္ေပးဆဲြခံထားရသူေတြ ဒီထက္ပုိရွိမယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ထားတာ ျဖစ္သလုိ ဒီကိစၥနဲ႔
ပတ္သက္လုိ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားဖက္က ပုိၿပီးေဆာင္ရြက္လာမယ့္အထိ အကူအညီေပးတာေတြကုိ
ရပ္ဆုိင္းထားတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတဘုရွ္ ကေတာ့ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက ျပန္ေပးဆဲြခံရသူေတြရဲ႕
သေကၤတတခုအျဖစ္လုိ႔ ဆုိရမယ့္ မိန္းကေလးငယ္တဦးရဲ႕ မိခင္ျဖစ္သူေရးသားတဲ့
စာအုပ္တအုပ္ကုိ လက္ေဆာင္အျဖစ္ေပးအပ္တဲ့အတြက္ မစၥတာ ဖူကူဒါ ကုိ ေက်းဇူးတင္စကား
ဆုိလုိက္ပါတယ္။
"သမီးငယ္ေတြရဲ႕ ဖခင္တဦးအေနနဲ႔ က်ေနာ့္ရဲ႕
သမီးတေယာက္ ေပ်ာက္သြားမယ္ဆုိရင္ ဘယ္လုိေနမယ္ဆုိတာ က်ေနာ္ ေတြးေတာင္ မေတြး၀ံ့ပါဘူး။
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ခင္ဗ်ား၊ က်ေနာ္ အရင္တုန္းက တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ေျပာခဲ့ဘူးသလုိပါပဲ၊
ဒီကိစၥကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စြန္႔ပစ္သြားဖုိ႔ မရွိပါဘူး။"
တကယ္ေတာ့
ေျမာက္ကုိရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားအစီအစဥ္ ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ေတြ
ဘယ္ေလာက္ ပုိင္ဆုိင္ထားတယ္၊ ဒါေတြကုိ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ထားတယ္ ဆုိတာေတြကုိလည္း
ေဖာ္ျပထားတာေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အမ်ားက သံသယရွိေနၾကတဲ့ ယူေရနီယန္ ဓာတ္သတၱဳ
သန္႔စင္မႈလုပ္ငန္း၊ ေနာက္ ဆီးရီးယား လုိ တျခားႏုိင္ငံေတြကုိ ႏ်ဴကလီးယားဆုိင္ရာ
အကူအညီေတြ ေပးအပ္ေနတယ္ ဆုိတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဘာမွ ေဖာ္ျပထားတာမ်ဳိးလည္း
မရွိပါဘူး။ ဒီလုိ အခ်က္အလက္ေတြ လစ္ဟာေနတာေၾကာင့္ မုိ႔လုိ႔လည္း ေျမာက္ကုိရီးယား
အေပၚ ဖိအားေပးမႈေတြ ဆက္လုပ္သြားဦးမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သမၼတ ဘုရွ္ က ေျပာပါတယ္။
ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
ဖူကူဒါ က သမၼတ ဘုရွ္ နဲ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ေဟာကုိင္ဒုိကၽြန္း မွာက်င္းပမယ့္
စက္မႈထိပ္သီးႏုိင္ငံမ်ားအဖဲြ႔ G – 8 ထိပ္သီးစည္းေ၀းပဲြကုိ တက္ေရာက္လာတဲ့
ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၉ ႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ အိမ္ရွင္အျဖစ္ ဧည့္ခံေနတာပါ။
ဒီထိပ္သီးစည္းေ၀းပဲြ အတြင္းမွာေတာ့ ကမာၻႀကီးပူေႏြးလာမႈကုိ ျဖစ္ေစတဲ့
ဖန္လုံအိမ္အာနိသင္ ဓာတ္ေငြ႔ေတြ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔ အတြက္ သႏၷိ႒ာန္ ခုိင္ခုိင္မာမာ
ခ်ႏုိင္ေရး ဖိအားေပးသြားဖုိ႔လည္း ရွိေနတာပါ။ ဒီလုိ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ျပႆနာအျပင္
လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာၾကဆုိၾကတာေတြကလည္း ရွိေနပါၿပီ။
အခုဆုိရင္
တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာဆုိတဲ့ေနရာမွာ သမၼတ ဘုရွ္က
သူ႔အေနနဲ႔ အုိလံပစ္ အားကစားပဲြေတာ္ကုိ သြားေရာက္ၿပီး အေမရိကန္ အားကစားသမားေတြကုိ
သူအားေပးမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္ ပူပမ္မႈေတြကုိလည္း
တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါ ေျပာမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
"က်ေနာ္ သူတုိ႔ဆီ သြားလည္တဲ့အခါတုိင္းမွာ၊
လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ၊ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ကိစၥေတြကုိ ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း
က်ေနာ္သြားမယ္လုိ႔ ဆုံးျဖတ္ထားတဲ့ေနရာမွာ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္၊ က်ေနာ့္ရဲ႕
ဒီစုိးရိမ္ပူပမ္မႈေတြကုိ ေျပာဖုိ႔ အုိလံပစ္အားကစားပဲြေတာ္ကုိ အေၾကာင္းျပေနစရာ
မလုိပါဘူး။"
တကယ္ေတာ့
လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားေနသူေတြ သာမက ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္မွာ ရွိၾကတဲ့
ရီပတ္ဘလစ္ကန္ နဲ႔ ဒီမုိကရက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကပါ တ႐ုတ္အစုိးရရဲ႕
ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ေတြအေပၚ ခ်ဳပ္ခ်ဳပ္မႈေတြ၊ ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ တိဘက္ နဲ႔
ဆူဒန္ ႏုိင္ငံ ျပႆနာေတြမွာ တ႐ုတ္အစုိးရထားရွိတဲ့ သေဘာထားနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔
ကန္႔ကြက္တဲ့ အေနနဲ႔ အုိလံပစ္ အားကစားပဲြေတာ္ ဖြင့္ပဲြ အခန္းအနားကုိ မတက္ေရာက္ဖုိ႔
ေတာင္းဆုိထားၾကတာပါ။ အခုေတာ့ ဒီပဲြကုိ တက္မယ္ဆုိၿပီး ပထမဆုံးအႀကိမ္ လူသိရွင္ၾကား
ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ကလည္း အလားတူ သူ႔ရဲ႕
ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာဆုိရာမွာ -
"အုိလံပစ္ပဲြေတာ္ဟာ အားကစား
အခမ္းအနားျဖစ္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရးကိစၥေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္စရာမလုိပါဘူး။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ
အေနနဲ႔လည္း အေျခအေနေတြ တုိးတက္လာေအာင္ လုပ္ေနပါတယ္၊ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံက သာသာယာယာ
ရွိတယ္ဆုိရင္ ဒါဟာ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံအတြက္ ေကာင္းပါတယ္။"
ဒါေပမဲ့လုိ႔
တျခားကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေဘဂ်င္း အုိလံပစ္ပဲြကုိ မတက္ဘူးလုိ႔
ေၾကျငာ ထားတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ဂ်ာမန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အန္ဂလာ မာကဲလ္ (Angela
Merkel) ျပင္သစ္သမၼတ နစ္ကုိလတ္ ဆာကုိဇီ (Nicholas Sarkozy) တုိ႔လည္း ပါ၀င္ၾကတာ
ျဖစ္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ဖုိ႔ကေတာ့
တိဘက္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ ဒလုိင္းလားမား ရဲ႕ ကုိယ္စားလွယ္ေတြ နဲ႔
တ႐ုတ္အစုိးရအရာရွိေတြၾကား ေဆြးေႏြးေျပာဆုိမႈေတြက ထြက္ေပၚလာတဲ့ ရလာဒ္ေတြအေပၚမွာသာ
မူတည္လိမ့္မယ္ ဆုိၿပီးေတာ့လည္း ေျပာဆုိတားတာပါ။
ဤသတင္းေဆာင္းပါးကို အီးေမးလ္ပို႔ရန္။
ပုံႏွိပ္ရန္လြယ္ကူသည့္စာသား
