စက္မႈထိပ္သီး ၇ ႏုိင္ငံက ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ ဗဟိုဘဏ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ မေန႔က ေသာၾကာေန႔ ၀ါရွင္တန္ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္ပိုင္း ကမာၻ႔ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ အခ်က္ ငါးခ်က္ပါ စီမံခ်က္ေတြကို သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ ကမာၻ႔ေငြေၾကးေစ်းကြက္ ႏွစ္သုံးဆယ္အတြင္း အနိမ့္က်ဆုံး အေျခအေန ေရာက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အခုလို စက္မႈ ထိပ္သီးႏုိင္ငံေတြ အေရးေပၚ ေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကတာပါ။ VOA သတင္းေထာက္ Barry Wood သတင္းေပးပို႔ ထားတာကို ကိုသိန္းထုိက္ဦးက တင္ျပထားပါတယ္။

ဥေရာပ၊ ေျမာက္အေမရိကနဲ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက ထိပ္တန္းအရာရွိေတြအၾကား ေငြေၾကး ေစ်းကြက္ တည္ၿငိမ္ေရးနဲ႔ ယုံၾကည္မႈ ျပန္လည္ တည္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ ပူးတြဲ လႈပ္ရွားမႈ စီမံခ်က္ေတြ သေဘာတူညီခဲ့ၾကတာပါ။ ဘဏ္ေတြ တခုနဲ႔တခု ေငြေခ်းငွား ႏုိင္ဖို႔၊ ေခ်းေငြကို ထုတ္သြင္းလို႔ မရေအာင္ ဆိုင္းထားတာမ်ဳိးေတြ မလုပ္ဖို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္ ဆုိၿပီးေတာ့လည္း ကတိက၀တ္ေတြ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။

ကမာၻ႔ေငြေၾကး စနစ္ကို ထိခိုက္ေစႏုိင္တဲ့ ဘဏ္ေတြ ၿပိဳပ်က္ၿပီး ေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းေတြ ေဒ၀ါလီ ခံရတာေတြကို ကာကြယ္ဖုိ႔ စိတ္ႀကိဳက္ လုပ္ပို္င္ခြင့္ လုပ္ႏုိင္ေျခ နည္းလမ္းအားလုံးကို သုံးၿပီး ကာကြယ္ဖို႔လည္း ကတိေတြ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေငြေၾကး အပ္ႏွံသူေတြ အေနနဲ႔ သူတုိ႔ေငြေတြ ဆုံးရႈံးမွာ မေၾကာက္ရတဲ့ စိတ္ခ် လက္ခ် ယုံၾကည္မႈေတြ ရဖို႔ အပ္ႏွံေငြ အတြက္ အာမခံကို တုိးျမႇင့္မယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ အိမ္၀ယ္မယ့္ သူေတြအတြက္ ေပးႏုိင္မယ့္ ေငြေၾကး ဆက္ၿပီး ရွိေနႏုိင္ေအာင္ မျဖစ္မေန လုပ္ေဆာင္မယ္ ဆုိၿပီး ကတိေပးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

မေန႔က ၀ါရွင္တန္မွာေတြ႔ဆုံၾကတဲ့ အင္အားႀကီး ထိ္ပ္သီးႏုိင္ငံေတြဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဂ်ပန္၊ ၿဗိတိန္၊ ဂ်ာမဏီ၊ ျပင္သစ္၊ အီတလီနဲ႔ ကေနဒါႏုိင္ငံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွာ က်င္းပတဲ့ တရက္ၾကာ အစည္းအေ၀းကို ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးေတြတင္ တက္ေရာက္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဗဟိုဘဏ္ အႀကီးအကဲေတြလည္း တက္ေရာက္ပါတယ္။ ဥေရာပ ယူရို ေငြေၾကးကို သုံးစြဲတဲ့ ဥေရာပႏုိင္ငံ ၁၅ ႏုိင္ငံက ဘဏ္အႀကီးအကဲေတြလည္း တက္ေရာက္ပါတယ္။ ဒီအစည္းအေ၀းကို အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဟင္နရီေပၚလ္ဆန္င္ သဘာပတိအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။

“လူတိုင္းက သေဘာထားတခုတည္းကိုပဲ ေျပာဆုိသြားတာကို က်ေနာ္ ေတြ႔ရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရမယ့္ အေရးကိစၥေတြကေတာ့ တေယာက္ဆီကတေယာက္ ေလ့လာ။ အၿမဲတေစ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ေနဖို႔ ဆုိတာပါပဲ၊ ဒီ ကိစၥေတြကို ေရွ႕ကို တုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အျမန္ဆုံး လုပ္ေဆာင္ၾကရေအာင္ပါ။”

ကမာၻ႔ေငြေၾကးေစ်းကြက္ ၁၅ % ကေန ၁၈ % အထိ အရႈံးေပၚခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္အတြင္းမွာ စက္မႈထိပ္သီး ၇ ႏုိင္ငံ ေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကတာပါ။ ႏွစ္ေပါင္းသုံးဆယ္အတြင္း ေစ်းကြက္ အေျခအေန အဆုိးဆုံးအေနအထား ရင္ဆုိင္ခဲ့ၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြေခ်းလုပ္ငန္းေတြ ပုံမွန္ မလည္ပတ္ႏုိင္ေတာ့မယ့္၊ ေခ်းေငြေတြ ဆုိင္းထားရေတာ့မယ့္ အေျခအေနေၾကာင့္ လူေတြ ဘ႑ာေရးအရ အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ခဲ့ၾကတာေတြကို ကမာၻ႔ေနရာတုိင္း လိုလုိမွာ ၾကဳံေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။

အေမရိကန္ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဟင္နရီေပၚလ္ဆန္င္ ကေတာ့ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ ဆက္ၿပီး ရွိေနအုံးမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တည္ၿငိမ္ေအာင္ ထိမ္းသိမ္းႏုိင္မယ္လုိ႔ သူ႔အေနနဲ႔ ယုံၾကည္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ဒီထက္ပို ဆက္ႏြယ္ေပါင္းစပ္ၿပီး ဒီထက္မွီခိုရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ဘယ္တုန္းကမွ မရွိခဲ့ဖူးပါဘူး။ ဒါဟာ တကယ့္ကို စစ္မွန္တဲ့ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ပါ။ ဒါဟာစစ္မွန္တဲ့ ကမာၻ႔စီးပြားေရးပါ။ ဘယ္ေနရာမဆုိ တုိးတက္မႈ ရွိလာရင္ က်ေနာ္တုိ႔အားလုံးကို အေထာက္အကူ ျဖစ္တာပါပဲ၊ ဘယ္ေနရာမဆို အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိလာခဲ့ရင္လည္း က်ေနာ္တို႔ အားလုံးကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။”

ေငြထုတ္ေခ်းတဲ့ ေခ်းေငြေစ်းကြက္ဟာ ဟန္႔တားပိတ္ဆို႔မႈေတြ ၾကဳံေနရတယ္ ဆုိတာကို ဟန္န္ရီေပၚလ္ဆန္င္ က ၀န္ခံ ေျပာဆုိပါတယ္။ ဒီအက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ရလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“အလြယ္တကူ ေငြသား ထုတ္ယူႏုိင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ က်ေနာ္တို႔ ပိုၿပီး အားစိုက္ ကူညီရပါလိမ့္မယ္။ ဒါက မျဖစ္မေနလုပ္ဖုိ႔ တြန္းအားေပးတာ ခံေနရပါတယ္။ ေရတုိမွာ က်ေနာ္တို႔ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ကိစၥပါ။”

ဒီေန႔ စေနေန႔ မွာေတာ့ ေနရာအႏွံ႔က ဒီထက္ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပါ၀င္တဲ့ ဘ႑ာေရးဌာန အရာရွိေတြ ေတြ႔ဆုံဖို႔ ရွိပါတယ္။ စက္မႈ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ ၇ ႏုိင္ငံတင္ မဟုတ္ဘဲ ရုရွား၊ တရုတ္၊ အိႏၵိယ နဲ႔ အျခား ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံ ေတြလည္း ကမာၻ႔ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္း နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။ သမၼတ ဘုရွ္ နဲ႔လည္း ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။