 |
ပစိဖိတ္ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ား၏
အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္မည့္ သမၼတ ဘုရွ္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွ ထြက္ခြာေနပံု (ႏို၀င္ဘာ ၂၁၊ ၂၀၀၈) |
ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္ဖုိ႔ အေမရိကန္ သမၼတ ေဂ်ာ့ဒဘလ်ဳ ဘုရွ္ ဟာ ပီရူးႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ေနပါတယ္။ ဒီ ခရီးစဥ္ဟာ သူ႔ရဲ႕ သမၼတ သက္တမ္းအတြင္း ေနာက္ဆုံး ျပည္ပႏုိင္ငံေတြကို သြားေရာက္တဲ့ ႏုိင္ငံျခား ခရီး ျဖစ္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ဗီြအိုေအ အိမ္ျဖဴေတာ္ သတင္းေထာက္ ေပၚလာ ေ၀ါ့ဖ္ဆင္န္ (Paula Wofson) သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုသိန္းထုိက္ဦး ဆက္ၿပီး ေျပာျပပါလိမ့္မယ္။ ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အစည္းအေ၀းကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ သမၼတ ဘုရွ္ တက္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္က ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈႀကီး ၾကဳံခဲ့ရၿပီး ၂ လအၾကာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အခု တႀကိမ္ ဒုတိယအႀကိမ္ ဒီ အစည္းအေ၀းကို တက္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေတြ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေတြ ၾကဳံေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အဖြဲ႔ ၂၁ ႏိုင္ငံ အစည္းအေ၀းကို သမၼတ ဘုရွ္ အေနနဲ႔ သမၼတရာထူးကို မစြန္႔ခင္ ေနာက္ဆုံး တက္ေရာက္မွာပါ။
အိမ္ျဖဴေတာ္ ကိုယ္ေရးအရာရွိေတြကေတာ့ သမၼတ ဘုရွ္ အေနနဲ႔ ကမာၻ႔စီးပြားေရး ျပန္လည္ တိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ထားၿပီးသား အခ်က္ေတြအေပၚ APEC အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ရေအာင္ တုိက္တြန္းမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ကမာၻတ၀ွမ္း ကုန္သြယ္ေရးေတြ တုိးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေစ်းကြက္ေတြ ခ်ဲ႕ထြင္ဖို႔ ကိစၥေတြကိုလည္း အေလးထားၿပီး ေျပာဆုိေဆြးေႏြးမယ့္ပုံ ရွိတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
Charles Freeman ဟာ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အရာရွိ လုပ္ခဲ့တဲ့သူပါ။ သမၼတ ဘုရွ္ အေနနဲ႔ သမၼတရာထူးကို ဆက္ယူဖို႔ အခ်ိန္ သိပ္မက်န္ေတာ့ဘူး ဆုိေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕ ေျပာဆုိခ်က္ေတြဟာ အခု က်င္းပမယ့္ APEC အစည္းအေ၀းအေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရွိႏုိင္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္ ဆုိလိုတာက ေျပာဆုိခ်က္အေပၚ အေလးအနက္ ထားမယ္လို႔ ဆိုခ်င္တာပါ။ ကုန္သြယ္ေရး လြတ္လပ္မႈေတြ တည္ေဆာက္ႏုိင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာဆုိေနၾကတာေတြဟာ သိပ္ကို အေရးႀကီးတယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒီကိစၥအတြက္ ေထာက္ခံရပ္တည္ဖို႔ကလည္း အဓိက က်ပါတယ္။”
ပစိဖိတ္သမုဒၵယာ ပတ္ပတ္လည္ ေဒသႏုိင္ငံေတြဟာ ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႕ တ၀က္ေလာက္ရွိသလို ကမာၻ႔ ကုန္သြယ္ေရး ရဲ႕ တ၀က္ေလာက္ကိုလည္း ဒီေဒသတြင္းက ပိုင္ဆိုင္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း APEC အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြရဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္း လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြလည္း ပိုမ်ား လာခဲ့ပါတယ္။
APEC အာရွပစိဖိတ္ေဒသ စီးပြားေရး ပူးေပါငး္ေဆာင္ရြက္မႈ အဖြဲ႔ ဟာ တရား၀င္ အဖဲြ႔အစည္း ျဖစ္သလို ေစ့စပ္ညိႇႏုိင္းမႈေတြ လုပ္ကိုင္တဲ့အဖြဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အစည္းအေ၀းကေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကား အေတြးအျမင္ ဖလွယ္ၾကတဲ့ အစည္းအေ၀း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစည္းအေ၀းမွာ စက္မႈအင္အားႀကီးႏုိင္ငံ ၂၀ ရဲ႕ အရိပ္ထိုး လႊမ္းမိုးမႈေတြေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း APEC အစည္းအေ၀းဟာ ကမာၻေပၚက အဓိက က်တဲ့ ေဒသႀကီးအတြင္း စီးပြားေရး ေဆြးေႏြးမႈေတြအတြက္ အခ်က္အျခာ က်တဲ့ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ ျဖစ္ပါတယ။္
ဒီအစည္းအေ၀းမွာ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အစည္းအေ၀း အစီအစဥ္ အျပင္ကေနၿပီး တဦးခ်င္းစီ သီးျခားေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးတဲ့ အခြင့္အေရးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ သမၼတ ဘုရွ္ အေနနဲ႔ အစည္းအေ၀း ကာလအတြင္းမွာ တရုတ္၊ ရုရား၊ ေတာင္ကိုရီးယား ဂ်ပန္နဲ႔ အိမ္ရွင္ ပီရူးႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ ေတြကိုလည္း ေတြ႔ဆုံမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။
ဒီလုိ ေတြ႔ဆုံတဲ့အခါ သမၼတရာထူးကို စြန္႔လႊတ္ေတာ့မယ္ သမၼတ ဘုရွ္ အတြက္ ႏုတ္ဆက္စကားေတြ ေျပာဖို႔ အခြင့္အေရး ေတြလည္း ရပါလိမ့္မယ္။ အစည္းအေ၀းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သမၼဘုရွ္မွာ အစီအစဥ္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္လုိ႔ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအရာရွိေတြ က ေျပာပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ ဖ်က္သိမ္းေရးကိစၥ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲ မွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔လည္း ေဆြးေႏြးႏုိင္ပါတယ္။ ရုရွား သမၼတ ဒစ္မီထရီ မက္ဗီးယားဒက္ဗ္ (Dmitri Medvedev) နဲ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့အခ်ိန္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာနဲ႔ ရုရွားအေရး၊ ဥေရာပအတြက္ အဆုိျပဳထားတဲ့ မစ္ဇုိင္းဒုံးက်ည္ ကာကြယ္ေရးစနစ္ အေၾကာင္းေတြလည္း ေဆြးေႏြးႏိုင္ပါတယ္။ တရုတ္ သမၼတ ဟူဂ်င္းေတာင္ နဲ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ဆူဒန္ နဲ႔ ဇင္ဘာေဘြ အေရးကိစၥေတြ အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ ကိုလည္း ေဆြးေႏြးႏုိင္တယ္ဆုိၿပီး သတင္းေတြမွာ ေရးသားေဖာ္ျပေနၾကပါတယ္။
အီးေမးလ္
ပုံႏွိပ္ရန္
