လြန္ခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လက ကုိးကန္႔ေဒသကုိ ဗမာစစ္အစုိရတပ္မ်ား တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္တဲ့ျဖစ္ရပ္မွာ ယူနန္အာဏာပုိင္ေတြကို ဗမာဘက္က ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားခဲ့တယ္ဆုိၿပီး သတင္းထြက္ခဲ့ပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ကလည္း ဗမာအစုိးရလက္ေအာက္ခံ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မလုပ္ခ်င္လုိ႔ ကုိးကန္႔အဖြဲ႔ အတုိက္အခံရတာလုိ႔ ယူဆၾကပါတယ္။ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္တဲ့ စစ္ဆင္ေရးလုိလည္း ေျပာၾကပါတယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ကုိးကန္႔ 'ဝ' နဲ႔ မုိင္းလားေဒသက ဘိန္းျဖဴနဲ႔ စိတ္ၾကြေဆးေတြ ယူနန္ျပည္နယ္ထဲကုိ ဝင္ေနတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဗမာစစ္အစုိးရဟာ ကီလုိမီတာ (၂၀၀၀) ေက်ာ္ရွိတဲ့ ျမန္မာ-ယူနန္ နယ္စပ္ တေလွ်ာက္လုံးကုိ မခ်ဳပ္ကုိင္ႏုိင္တဲ့အတြက္ ယူနန္အာဏာပုိင္ဟာ အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔လည္း ဆက္ဆံေနရပါတယ္။ 

ယူနန္အာဏာပုိင္ဟာ ျပည္နယ္အစုိးရသာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာတုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အဆင့္နဲ႔သာ ပူးတြဲလုပ္ကုိင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဘဂ်င္း (Bejing) ဗဟုိအစုိးရရဲ ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ ယူရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးဂုိဏ္းေတြ နယ္ျခားျဖတ္ႏွိမ္ႏွင္းရာမွာ ယူနန္အာဏာပုိင္ေတြဟာ ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ အၿမဲတမ္း သတိထားေနရပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ေဘဂ်င္းအစုိးရအဖုိ႔ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေရးဟာ မူးယစ္ေဆး တုိက္ဖ်က္ေရးထက္ ပုိၿပီးအေရးႀကီးသလုိ ျဖစ္ေနလုိ႔ပါ။

နယ္စပ္ေဒသ မူးယစ္ေဆး တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမွာ ယူနန္နဲ႔ ျမန္မာပူးတြဲလုပ္ကုိင္လာတာ ၁၉၉၀ ျပည္႔ႏွစ္ကတည္းက ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၃ ေရာက္ေတာ့ ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းမွာ ဗမာနဲ႔ တရုတ္အစုိးရတုိ႔ ပါဝင္လာၾကပါတယ္။ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္ေရး စခန္းေတြ ျမန္မာဘက္မွာ (၅) ခု၊ ယူနန္ဘက္မွာ (၅) ခု ဖြင့္လွစ္ၿပီး ျမန္မာဘက္မွာတႀကိမ္ ယူနန္ဘက္မွာတႀကိမ္ ႏွစ္စဥ္ အစည္းအေဝး (၂) ႀကိမ္ က်င္းပပါၾကပါတယ္။ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာနဲ႔ လာအို ႏုိင္ငံ ရဲအဖြဲ႔ဝင္ေတြကုိ သင္တန္းေပးတာမ်ဳိး ရွိသလုိ၊ ယူနန္-ျမန္မာ-လာအုိ မူးယစ္ေဆး တုိက္ဖ်က္ေရး စစ္ဆင္ေရးေပါင္း (၃၈) ႀကိမ္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ဘိန္းျဖဴ နဲ႔ စိတ္ၾကြေဆး အမ်ားအျပား ဖမ္းဆီးရမိပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာလည္း ယူနန္-ျမန္မာ-လာအုိ မူးယစ္ေဆး တုိက္ဖ်က္မႈ စစ္ဆင္ေရး (၂၇) ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့သလုိ ဘိန္းစိမ္း၊ ဘိန္းျဖဴ နဲ႔ စိတ္ၾကြေဆး အေျမာက္အမ်ား ဖမ္းဆီးရမိပါတယ္။ ျမန္မာနဲ႔ လာအုိမွာ ဘိန္းအစားထုိး စုိက္ပ်ဳိးေရးစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ေအာင္လည္း တရုတ္အစုိးရက အကူအညီေပးပါတယ္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာတင္ ေဒၚလာသန္း (၃၀) ေက်ာ္ ယူနန္အစုိးရက ေထာက္ပ့ံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေမာ္စီတုန္းေခတ္ က နယ္စပ္ပဋိပကၡ ျဖစ္ခဲ့တဲ့သမုိင္းေၾကာင့္ ယူနန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးမွာ မယုံသကၤာ ျဖစ္ေနတာေလးေတြ ရွိေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဘိန္းအစားထုိး စုိက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ ေငြအားလူအားနဲ႔ ကူညီဖုိ႔ ယူနန္ဘက္က ႀကိဳးပမ္းတာကုိ စီးပြားေရး နယ္ခ်ဲ ႔ဖုိ႔ ႀကံစည္တယ္လုိ႔ ဗမာဘက္က ထင္တာမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဗကပ လက္ေဟာင္း တရုတ္ေတြျဖစ္လုိ႔ ယူနန္အာဏာပုိင္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိတယ္လုိ႔ ဗမာဘက္က မသကၤာတာမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မူးယစ္ေဆးကိစၥမွာ တဦးတည္း မေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့အတြက္ ျမန္မာ-ယူနန္-လာအုိ ပူးတြဲေျဖရွင္းတဲ့နည္းပဲ ရွိပါတယ္။

ျမန္မာမူးယစ္ေဆး ျပႆနာဟာ အပစ္ရပ္တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာနဲ႔ ေရာေထြးယွက္တင္ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေျဖရွင္းရခက္ပါတယ္။ မူးယစ္ေဆးရတဲ့ေငြနဲ႔ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကို ေထာက္ပံ့ေနရတာေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးလုပ္ငန္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာကို အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ အထူးသျဖင့္ 'ဝ' နဲ႔ မုိင္းလားအဖြဲ႔ေတြဟာ လက္ခံႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အေမရိကန္လုိလားတဲ့ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္ေရးကုိ အျပင္းအထန္လုပ္လာရင္ စစ္ျဖစ္ဖုိ႔ အလားအလာရွိတာမုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရဟာ မူးယစ္ေဆးတုိက္ဖ်က္တဲ့ စစ္ဆင္ေရးကုိ အျပည့္အဝ မလုပ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ အေျခအေနေကာင္းရင္ အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ေတြကုိ လႊတ္ထားလုိက္ၿပီး အေပၚစီးရတာနဲ႔ လက္နက္စြန္႔လႊတ္ဖုိ႔၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားလုပ္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းမွာပါ။

ဗမာစစ္အစုိးရ အျခားကိစၥေတြနဲ႔ အလုပ္ရႈပ္ေနရင္ လက္နက္ကိုင္အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ေတြဟာ မူးယစ္ေဆးကရတဲ့ ဆက္ေၾကးနဲ႔ လက္နက္အင္အား၊ လူအင္အား တုိးခ်ဲ ႔ပါတယ္။ စစ္အစုိးရက မူးယစ္ေဆး တုိက္ဖ်က္ေရးကို အေၾကာင္းျပၿပီး စစ္ဆင္ဖုိ႔ အာရုံစုိက္လာရင္ စုေပါင္းၿပီး တန္ျပန္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အပစ္ရပ္ေဒသရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပႆနာမ်ားကုိ မေျဖရွင္းႏုိင္ရင္ မူးယစ္ေဆး ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အေမရိကန္လုပ္ခ်င္သလုိ ကုိးကန္႔နဲ႔ 'ဝ' ေခါင္းေဆာင္တစုကုိ ဖမ္းဆီးၿပီး တရားရုံးမွာ စြဲခ်က္တင္ အျပစ္ေပးလုိက္ရုံနဲ႔ မူးယစ္ေဆးျပႆနာဟာ ကြယ္ေပ်ာက္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

အရင္က နာမည္ႀကီးတဲ့ ဘိန္းဘုရင္ေတါ မရွိေတာ့ေပမဲ့ မူးယစ္ေဆးလုပ္ငန္းဟာ ဆက္လွ်က္ရွင္သန္ေနတာကုိ ၾကည့္ရင္ ေခါင္းေဆာင္ကုိ ဖမ္းဆီးၿပီး မူးယစ္ေဆးျပႆနာ ေျဖရွင္းတဲ့နည္းဟာ မွားယြင္းေနတာ ထင္ရွားပါတယ္။ မူးယစ္ေဆးျပႆနာကုိ ပုံႀကီးခ်ဲ ႔ၿပီး အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အေထာက္အပံ့ရယူဖုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရက ႀကိဳးပမ္းတာမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မူးယစ္ေဆးကိစၥသက္သက္ ေျဖရွင္းလုိ႔မရဘဲ အပစ္ရပ္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ ေရွ ႔ေရးကုိပါ အာမခံႏုိင္မွသာ မူးယစ္ေဆးျပႆနာ နိဂုံးခ်ဳပ္ဖုိ႔ အလားအလာရွိေၾကာင္း သုံးသပ္တင္ျပလုိက္ပါတယ္။