ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ ဆက္ဆံသြားမယ္ဆိုတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ မူ၀ါဒ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ကနဦးအဆင့္ အေနနဲ႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အဆင့္ျမင့္ သံတမန္ေတြဟာ အခု ျမန္မာစစ္အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ စတင္ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ မနက္ျဖန္မွာ စစ္အစိုးရ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြ၊ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၀င္ေတြနဲ႔ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕ တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္၊ ျမန္မာ အဆင့္ျမင့္အရာရိွေတြ တိုက္႐ိုက္ ဆက္ဆံမႈကေန ထြက္လာမယ့္ ရလဒ္ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ အေပၚမွာ တည္လိမ့္မယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ယူဆထားပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကုိ စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုသားၫြန္႕ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာမွ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ဒီကေန႔ အေမရိကန္နဲ႕ ျမန္မာ အဆင့္ျမင့္ေခါင္းေဆာင္ေတြ တိုက္႐ိုက္ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ အခုခရီးစဥ္ဟာ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထီးက်န္ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ျပန္ၿပီး ဆက္ဆံၾကတဲ့ အဓိက ေျခလွမ္းလို႔ ေျပာရမွာပါ။

ဒီကေန႔မွာေတာ့ မစၥတာကမ္းဘဲလ္ (Kurt Campbell) နဲ႔ အဖဲြ႕ဟာ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ၀န္ႀကီး ဦးေသာင္း၊ ျပည္ေထာင္စု ႀက့ံခိုင္ေရးနဲ႔ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးအသင္း အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဌးဦး၊ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ဦေအာင္တိုး စတဲ့ ၀န္ႀကီးအဆင့္ေတြနဲ႔ ဒီကေန႔ ေနျပည္ေတာ္ ေရာက္ေရာက္ျခင္း သီးျခားစီ ေတြ႕ဆံုခဲ့တယ္လို႔ ရန္ကုန္ အေမရိကန္သံ႐ံုး ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ရစ္ခ်က္ေမးလ္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

မနက္ျဖန္ မနက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ အဆင့္ျမင့္ တာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႔ ေတြ႕မယ္လို႔ ဆိုေပမဲ့ ဘယ္သူဘယ္၀ါရယ္လို႔ မေျပာပါဘူး။ ေလ့လာသူေတြကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊအစား စစ္အစိုးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းစိန္နဲ႕ ျမန္မာအစုိးရ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူလို႔ ဆိုထားတဲ့ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေဆာင္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ အာဏာပိုင္အဖဲြ႕နဲ႔ ေတြ႕မယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။

မစၥတာ ကာ့တ္ ကမ္းဘဲလ္(၀ဲ) ႏွင့္ မစၥတာ စေကာ့ မာဆီယယ္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အာရွ ပစိဖိတ္ေရးရာ လက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကာ့တ္ ကမ္းဘဲလ္နဲ႔ ဒု- လက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး စေကာ့ မာဆီယယ္ (Scot Marciel) ဦးေဆာင္တဲ့ ေလးဦးပါ သံတမန္အဖဲြ႕ဟာ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအျပင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႔ အထိန္းသိမ္း ခံထားရတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔လည္း အင္းလ်ားလိပ္ဟိုတယ္မွာ မနက္ျဖန္ ေတြ႕ဆံုဖို႔ ရိွတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ က်န္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေတာ့ မစၥတာကမ္းဘဲလ္နဲ႔ အဖဲြ႕ဟာ မနက္ျဖန္ မြန္းလဲြ ၂ နာရီေလာက္မွာ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္႐ုံးမွာပဲ ေတြ႕ဖို႔ရိွပါတယ္။ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ မနက္ျဖန္ ေတြ႕ဆံုျဖစ္တဲ့အခါ ဘာေတြ ေဆြးေႏြးျဖစ္မလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အဖဲြ႕၀င္ ဦးခင္ေမာင္ေဆြက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ေတြ႕ဆုံခြင့္ ရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ CEC အကုန္လုံးနဲ႔ ေတြ႕ဖို႔ကုိပဲ လိုလားပါတယ္။ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္႐ုံး ဌာနခ်ဳပ္မွာ လာၿပီးေတာ့ ေတြ႕ဆုံမယ္ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က လက္ခံေတြ႕ဆုံရမယ့္တာ၀န္ ရွိပါတယ္။ ဧည့္သည္ကို လက္ခံဖို႔ အိမ္ရွင္အေနနဲ႔လည္း တာ၀န္ရွိပါတယ္။”

အန္ကယ္တို႔ မနက္ျဖန္ မစၥတာ ကာ့တ္ ကမ္းဘဲလ္နဲ႔ ေတြ႕တဲ့အခါ အဓိက ဘယ္အခ်က္ေတြကို ေဆြးေႏြးဖုိ႔ရွိလဲ ခင္ဗ်။

“အဓိက နံပါတ္တစ္ကေတာ့ ေရႊဂုံတုိင္ ေၾကညာစာတမ္းပါ အခ်က္ေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က ဦးစြာ ရွင္းျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေရႊဂုံတုိင္ ေၾကညာစာတမ္းဟာ လက္ရွိကုိင္စြဲထားတဲ့ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး သေဘာထားေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရႊဂုံတုိင္ ေၾကညာစာတမ္းကို တင္ျပ ရွင္းလင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရး၊ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ အေျခခံဥပေဒကို ဒီမုိကေရစီကုိ သြားႏုိင္မယ့္ အေနအထားေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ျပင္ဆင္ေပးဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္ ဆုိတာကုိ ေျဖၾကား ရွင္းလင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အန္ကယ္ ဦးခင္ေမာင္ေဆြ တေယာက္တည္း အျမင္နဲ႔ေပါ့၊ အခု မစၥတာ ကာ့တ္ ကမ္းဘဲလ္ရဲ႕ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရလဒ္ကို ဘယ္ေလာက္အထိ ေမွ်ာ္လင့္ထားလဲခင္ဗ်။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ကာ့တ္ ကမ္းဘဲလ္နဲ႔ ေတြ႕ဆုံၿပီးတဲ့အခါမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ သူတုိ႔ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိျခင္း၊ မရရွိျခင္း အေပၚမွာသာ သုံးသပ္ ဆုံးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အခုေန သိပ္ၿပီး အေကာင္းျမင္လုိ႔ မရသလို၊ အဆုိးျမင္ သေဘာထားေတြကုိ တင္ျပလို႔လည္း မရပါဘူး။ သေဘာကေတာ့ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ အခုလို လာေရာက္ၿပီးေတာ့ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ႀကိဳးပမ္းျခင္းကိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ႀကိဳဆုိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

လူ႕အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ေတြကေတာ့ အခုလို ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႕ တိုက္႐ိုက္ထိစပ္ ဆက္ဆံလာၾကတဲ့ ေနာက္အဆင့္အေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ စစ္အစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ လိုမယ္လို႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။ ဆူႏုိင္း ဖာစုခ္ (Sunai Pasuk) ဟာ Human Rights Watch လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္မႈအဖဲြ႕ရဲ႕ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးႏိုင္႐ံုနဲ႔ မလံုေလာက္ေသးဘူး ဆိုတာကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပသဖို႔ လိုပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အားလံုး အျမန္ဆံုး ျပန္လႊတ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ ျမန္မာအစိုးရဘက္က အာမခံခ်က္ရဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥကို အေပးအယူလုပ္လို႔ မရပါဘူး။ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာဆိုသင့္ပါတယ္။” လုိ႔ ဆူႏုိင္း ဖာစုခ္ကေျပာသြားပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြ တကယ္ျဖစ္လာဖို႔နဲ႔ အေမရိကန္၊ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး ဒီထက္ပိုၿပီး တိုးတက္လာဖို႔ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ၊ သေဘာထားေတြ အေပၚမွာ တည္တယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ယူဆပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အျပဳသေဘာ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ ဆက္ဆံၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရ ေျပာင္းလဲေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္ဆိုတာ အရင္ကတည္းက အာဆီယံက ႀကိဳးစားလံုးပန္းခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ အာဆီယံအေနနဲ႔ အေျပာထက္ လက္ေတြ႕ ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

လာမယ့္လ အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္ အစည္းအေ၀းမွာ အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ခ္ အုိဘားမား (Barack Obama) နဲ႔ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႕ၾကတဲ့အခါ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း ခံထားရတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိစၥကိုလည္း ေဆြးေႏြးလိမ့္မယ္လို႔ စင္ကာပူ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လီရွန္လြန္း (Lee Hsien Loong) က AFP သတင္းဌာနကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ျမန္မာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းစိန္ တက္ေရာက္လိမ့္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။

အခု အေမရိကန္ ေပၚလစီ အသစ္ကေတာ့ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ ဆက္ဆံတာအျပင္ တဘက္မွာ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကိုလည္း ဆက္ထိန္းထားဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို ျမန္မာအစိုးရဘက္က တုံ႔ျပန္ခ်က္၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြေပၚမွာ တည္ၿပီး တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ေလွ်ာ့ခ်သြားမယ္လို႔ အေမရိကန္ တာ၀န္ရိွသူေတြကေတာ့ ေျပာထားပါတယ္။