ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ မူ၀ါဒသစ္ေတြ က်င့္သုံးဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အဆင့္ျမင့္ သံတမန္ေတြရဲ႕ ခရီးစဥ္ မေန႔တုန္းက အဆုံးသတ္ခဲ့တဲ့ ေနရာမွာ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အသုိင္းအ၀န္းက သက္ဆုိင္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေတြ႕ဆုံခြင့္ ရခဲ့တယ္လုိ႔ ခရီးစဥ္ကုိ ဦးေဆာင္သူ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ အဆင့္ျမင့္ သံတမန္ ဆက္ဆံမႈေတြ မရွိခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္ တခုနီးပါး ရွိေနရာက အခုလုိ စတင္ဆက္သြယ္မႈေတြ ရွိလာေနေပမဲ့လည္း ဒီထက္ပုိ တုိးတက္တဲ့ ဆက္ဆံေရးေတြ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ကေတာ့ စစ္အစုိးရဘက္က ေနာက္ထပ္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လုိေနေသးတဲ့ အေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကို ကိုေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

မစၥတာကာ့တ္ကမ္းဘဲလ္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ျပန္လည္မထြက္ခြာမီ ရန္ကုန္ေလဆိပ္တြင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ေနစဥ္။ ႏုိ၀င္ဘာ ၄၊ ၂၀၀၉။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကာ့တ္ ကမ္းဘဲလ္ (Kurt Campbell) နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ လက္ေထာက္တဦးျဖစ္တဲ့ စေကာ့ မာဆီယယ္ (Scot Marciel) တုို႔ ဦးေဆာင္ၿပီး သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္ အတြင္းမွာေတာ့ ဖမ္းဆီးခံေနရတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအရ ပုိမုိေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရေစဖုိ႔ကုိလည္း တုိက္တြန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကုိ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆြးေႏြးေျပာဆုိမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေစဖုိ႔ ဒီလုိလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့အေၾကာင္း ခရီးစဥ္အဆုံး ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြမွာ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေျပာခဲ့တာပါ။

“ဒီလုိ ေဆြးေႏြးေျပာဆုိမႈမ်ဳိးက အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲက ႏုိင္ငံေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ အားလုံးပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနကုိ ျဖစ္ေပၚေစပါလိမ့္မယ္။ ဒီအေျခအေနကုိ ဦးတည္ေစဖုိ႔အတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ သက္ဆုိင္သူ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ သူ႔ပါတီက ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ေတြနဲ႔ မၾကာခဏ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေအာင္  ျမန္မာစစ္အစုိးရက ခြင့္ေပးဖုိ႔အတြက္လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။”

လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေတာင္းဆုိထားတဲ့အတုိင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ အာဏာပုိင္ေတြက သူ႔ရဲ႕ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ အဖဲြ႕၀င္ေတြနဲ႔ မေန႔တုန္းက ေတြ႕ဆုံခြင့္ျပဳေပမဲ့ ဒီအထဲမွာ ပါတီ ဒု-ဥကၠ႒လည္းျဖစ္၊ သူ႔လုိပဲ ေနအိမ္မွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဖမ္းဆီးခံေနရတဲ့ ဦးတင္ဦး မပါ၀င္တဲ့အတြက္ ျငင္းဆန္ခဲ့တယ္လုိ႔ စစ္အစုိးရပုိင္ သတင္းေတြက ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ NLD ပါတီ အတြင္းေရးမႉးျဖစ္တဲ့ ဦး၀င္းတင္ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ နည္းလမ္းက်တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ့္သေဘာ ေျပာရရင္ က်ေနာ္က ေဒၚစုနဲ႔ မေတြ႕တာလည္း ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၿပီ။ က်ေနာ္ အၾကာဆုံးေပါ့ဗ်ာ၊ မေတြ႕တဲ့လူထဲမွာ။ ဦးတင္ဦးနဲ႔လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၿပီ၊ မေတြ႕ရဘူး။ အဲေတာ့ ဒီပုဂၢိဳလ္ ၂ ေယာက္နဲ႔ က်ေနာ္ မေတြ႕လုိက္ရတဲ့ အတြက္ေတာ့ က်ေနာ့္အဖို႔ကေတာ့ အမ်ားႀကီးကို စိတ္မေကာင္းျဖစ္စရာ ကိစၥပဲ။ သုိ႔ေသာ္ ေဒၚစုလုပ္တာ Morally မွန္တယ္ဗ်၊ ဒီလိုလုပ္ရမယ္။

“ဆုိပါေတာ့ဗ်ာ၊ NLD မွာ က်ေနာ္နဲ႔ ဦးခင္ေမာင္ေဆြဆုိရင္ စစ္အစိုးရက တရား၀င္ CEC မဟုတ္ဘူးဆုိၿပီး အၿမဲတမ္း ပယ္ပယ္ခ်တယ္။ ဂမ္ဘာရီနဲ႔ေခၚတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ မပါဘူး။ မစၥတာဘန္ကီမြန္းနဲ႔ ေတြ႕တယ္၊ က်ေနာ္တုိ႔ မပါဘူး။ ဂ်င္မ္၀က္ဘ္နဲ႔ ေတြ႕တယ္၊ က်ေနာ္တုိ႔ မပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ စစ္အစိုးရလုပ္တုိင္း ခံခဲ့ရတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေနရာတုိင္းမွာ က်ေနာ္က ငုံ႔မခံႏုိင္ဘူး။ သည္းညည္းခံတာက တမ်ဳိးဗ်ာ၊ ငုံ႔မခံႏုိင္ဘူး။ ေဒၚစုလုပ္တာ က်ေနာ္ ေထာက္ခံတယ္။ ဒါ နည္းကုိယူရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးရွိဖုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အားလုံး ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔၊ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ ျဖစ္ေပၚဖုိ႔ စတာေတြအတြက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေထာက္ခံေၾကာင္း ျပသဖုိ႔ ဒီခရီးစဥ္က ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္းလည္း လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ခရီးစဥ္အဆုံးမွာ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတျ္ပန္ ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဘက္က ေမွ်ာ္လင့္ထားသလုိ၊ လုိလားသလုိ စစ္အစုိးရဘက္က လုိက္နာ ေဆာင္ရြက္လာပါ့မလား ဆုိတာေတြကုိေတာ့ သံသယေတြ ရွိေနတာပါ။

အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ေထာင္ဂဏန္းခ်ီရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကုိ ဆက္လက္ ဖမ္းဆီးထားဆဲ ျဖစ္သလုိ အတုိက္အခံ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကုိ ဖမ္းဆီးမႈေတြကလည္း မရပ္မနား ျဖစ္ေနဆဲမုိ႔ အေမရိကန္ရဲ႕ အားထုတ္မႈေတြ အရာမေရာက္ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႕ႀကီးျဖစ္တဲ့ Amnesty International အဖဲြ႕ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ သုေတသီ ဘန္ဂ်မင္ ဇာ၀က္ကီး (Benjamin Zawacki) က ဆုိပါတယ္။

“ဒါက အခု ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကုိ ထိခိုက္ႏုိင္တဲ့ တကယ့္ကုိ စိုးရိမ္စရာ ကိစၥပါ။ အေမရိကန္ မူ၀ါဒ ျပန္လည္သုံးသပ္ခ်က္ ရလဒ္ေတြကုိ ေၾကညာလုိက္ခ်ိန္က စလုိ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ျပန္လႊတ္ေပးလုိက္တာ ၁၂၈ ေယာက္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တကယ္တမ္း အဖမ္းခံထားရတဲ့သူ ၂,၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနမွာေတာ့ ဒါဟာ ေရေပါက္ေလး တေပါက္ေလာက္သာ ရွိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္တည္းမွာလည္း လူ ၅၀ ေလာက္ကုိ လမ္းေတြေပၚမွာ သိမ္းက်ဳံးဖမ္းဆီးၿပီး ေထာင္ခ်လုိက္တာလည္း ရွိပါေသးတယ္။”

လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကမ္းဘဲလ္ကေတာ့ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရးေတြမွာ တုိးတက္ေစဖုိ႔ ေျခလွမ္းေတြ လွမ္းဖုိ႔ ျပင္ဆင္ထားတဲ့အေၾကာင္း၊ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီကိစၥေတြကုိ တဆင့္ခ်င္း လုပ္သြားမွာ ျဖစ္သလုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရဘက္က အျပန္အလွန္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ ခုိင္မာတဲ့ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြ အေပၚမွာ မူတည္မယ့္အေၾကာင္းလည္း ေျပာခဲ့တာပါ။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္အစုိးရအေပၚ ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့ အေမရိကန္အစုိးရ အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္အစုိးရဘက္က ႏုိင္ငံေရးအရ တုိးတက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာမယ္ဆုိရင္ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္တဲ့အထိ ဆက္ဆံေရးေတြကုိ တုိးျမႇင့္သြားႏုိင္တဲ့အေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hillary Clinton) ကလည္း ဒီႏွစ္ထဲတုန္းက သူ႔ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ေျပာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ဆက္ဆံမႈေတြ ဒီလုိအဆင့္အထိ ေရာက္ဖုိ႔ကေတာ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရဘက္က သိသာတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိဖုိ႔လုိတယ္၊ လတ္တေလာမွာေတာ့ အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈေတြ ဆက္လက္ထားရွိရင္း အေျခအေနေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္သြားဦးမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက မေန႔တုန္းကပဲ ေျပာဆုိခဲ့ပါေသးတယ္။