စာသင္ေက်ာင္းတေက်ာင္းမွာ ခိုကပ္ေနရတဲ့ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္က နာဂစ္မုန္တိုင္းသင့္ မိသားစုအခ်ိဳ႕ (ေမလ ၈၊ ၂၀၀၈)

ဆုိင္ကလုန္းေလမုန္တုိင္း ေဘးဒဏ္ခံခဲ့ရသူ ေတြအတြက္ အကူအညီ အေထာက္အပံ့ေတြ အခုခ်ိန္အထိ လုံလုံ ေလာက္ေလာက္ မရေသးသလုိ၊ အာဏာပုိင္ေတြရဲ႕ ေစခုိင္းမႈေတြကလည္း ရွိေနတာမုိ႔ ဒုကၡေရာက္ ေနၾကသူေတြအတြက္ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ပုိလုိ႔သာ ရင္ဆုိင္လာ ေနရတယ္လုိ႔ ေဒသခံေတြ၊ ေစတနာ့၀န္ထမ္း ကူညီေနၾကသူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ကူညီ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ပါ၀င္လုပ္ကုိင္ေနသူေတြ အဖဲြ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔လည္း သူတုိ႔ လုပ္ငန္းေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမရွိဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကုိ ကုိေအာင္လြင္ဦး က အစီရင္ခံထားပါတယ္။

ေလမုန္တုိင္းေဘးဒဏ္ခံခဲ့ရတာ ရက္သတၱပတ္ ၂ ပတ္ ရွိလာခဲ့ေပမယ့္ အခုခ်ိန္အထိ ကူညီ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္ႏုိင္ေသးတဲ့အျပင္ ေစတနာ့၀န္ထမ္း ကူညီေနသူေတြအတြက္ အဟန္႔အတားေတြ၊ အကန္႔အသတ္ေတြ ရွိေနတာမုိ႔ စား၀တ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ ျပႆနာေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြ ရင္ဆုိင္ေနရတာပါ။ ေလာေလာဆယ္ ႏုိင္ငံတကာက အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြကလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ေတြ မရွိေသးသလုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရ အေနနဲ႔လည္း မယ္မယ္ရရ လုပ္ကုိင္ေနတာေတြ မရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ေလမုန္တုိင္း ေဘးသင့္သူေတြ အေနနဲ႔ ဒုကၡေပါင္းစုံနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတာပါ။ မုန္တုိင္းဒဏ္ အဆုိးရြားဆုံး ခံခဲ့ရတဲ့ ေဒသတခုျဖစ္တဲ့ ဧရာ၀တီတုိင္း ကုိ မၾကာေသးခင္က သြားေရာက္ခဲ့သူ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က အလွဴရွင္ တေယာက္က သူႀကံဳခဲ့ရတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာျပရာမွာဆုိရင္ -

“ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့သူေတြက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ ေနၾကတယ္။ အခု က်မတို႔လွဴခဲ့တဲ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြေပါ့ေနာ္။ အဲဒီမွာ က်မတို႔ ပစၥည္းေတြ လွဴခဲ့တယ္။ တကယ္လို႔ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့သူေတြ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ လွဴခဲ့ရတယ္။ အဲဒီ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာဆိုရင္ ဒုကၡသည္ အိမ္ေထာင္စု ဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆိုေတာ့ အိမ္ေထာင္စု ၅၁ စု လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ၃၀၀ ေလာက္ရွိမွာေပါ့။ အ၀တ္အစားလွဴတယ္။ ဆန္လွဴတယ္။ ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ဒီအစိုးရဖက္က လွဴတာေတာ့ က်မတို႔ မေတြ႔ဘူး။ ဆန္တျပည္ ၆၀၀ က်ပ္နဲ႔ ေရာင္းတာကို လူ ၄၀၀၊ ၅၀၀ ေလာက္ စီေနတာကို ေတြ႔ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔ ဆန္ေ၀မယ္လဲၾကားေရာ အဲဒီသူေတြက က်မတို႔ဖက္ကို ေျပာင္းလာၿပီးေတာ့ စီၾကတယ္။ က်မတို႔ တေယာက္ကို ဆန္ ၂ လံုးပဲ ေပးႏိုင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ လူ ေလးငါးေျခာက္ရာေလာက္ေတာ့ က်မတို႔ ေပးခဲ့ရတယ္။ ဘိုကေလးေအာက္က ေတာ္ေတာ္ အပ်က္အဆီး မ်ားပါတယ္။ ေအာက္ဘက္မွာ ဘိုကေလး ေအာက္ဘက္မွာရွိတဲ့ ရြာ ၁၀ ေလာက္က အေျခအေန ေတာ္ေတာ္ဆိုးတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီမွာ အကယ္ေခ်ာင္း ေက်းရြာမွာဆိုရင္ လူ ေလးငါးရာေတာ့ ရွိတယ္ေပ့ါေနာ္။ ရွစ္ဆယ္တစ္ရာေလာက္ပဲ က်န္တာကို ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပတၱျမားကုန္း၊ စားမေလာက္ - စားမေလာက္ဆိုတာ ဘိုကေလးေအာက္ဘက္က စားမေလာက္ကို ေျပာတာေနာ္၊ ၿပီးေတာ့ ကိုးအိမ္တန္း၊ ေညာင္ကုန္း၊ ကဒက္ကုန္း၊ မိုးလိႈင္ေခ်ာင္း၊ မယ္ေတာ္စု အဲဒီရြာေတြဆိုလို႔ရွိရင္ ရာေက်ာ္ရွိတဲ့ အိမ္ေျခေတြက နည္းနည္းပါးပါးပဲ က်န္ေတာ့တယ္လို႔ သိရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရြာမွာက ေရမရဘူး။ ေသာက္ေရ မရဘူး။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ရြာသူရြာသားေတြက အုန္းသီးေတြခြဲၿပီး အုန္းေရ ေသာက္ေနရတယ္။ အပူေတြ ကန္ၿပီး မ်က္လံုးေတြ မျမင္ရေတာ့ဘူးလို႔ က်မတို႔ကို ေျပာျပတယ္။”      

ေလမုန္တုိင္းဒဏ္ေၾကာင့္ လူေပါင္းသိန္းခ်ီ ေသဆုံးရာက ကံေကာင္းေထာက္မလုိ႔ အသက္မေသ ရွင္က်န္ရစ္သူေတြ အေနနဲ႔လည္း ေနာက္ဆက္တဲြ စား၀တ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနၾကရတာပါ။ ဒီအထဲက ညီအစ္ကုိ ေမာင္ႏွမသားခ်င္း (၇) ေယာက္အနက္ (၆) ေယာက္ဟာ မုန္တုိင္းၾကားမွာ ေသဆုံးခဲ့သလုိ အခ်ိန္မီ ကယ္ဆယ္ေရးေတြ မေရာက္လာလုိ႔ မိခင္ျဖစ္သူပါ ကြယ္လြန္ခဲ့ရတဲ့ ဘုိကေလးၿမိဳ႕ခံ တေယာက္ကလည္း အကူအညီ အေထာက္အပ့ံေတြ မရတဲ့ အေၾကာင္း အခုလုိ ေျပာပါေသးတယ္။

“အခု က်မတို႔အေမ ဆိုလုိ႔ရွိရင္ ေရထဲေမ်ာၿပီးေသတာ မဟုတ္ဘူး။ အေအးပတ္ၿပီး ေနာက္ေန႔မွာ ေသတာ။ က်မတို႔လည္း တြက္တာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသမွာပဲ အကူအညီေတြကလည္း မရေတာ့။ အဲဒီမွာပဲ ေနာက္တစ္ေန႔က်ေတာ့ ဆန္ေတြေ၀တယ္ ဆိုေတာ့ က်မတို႔လည္း ထမင္းစားခ်င္တာေပါ့။ အဲဒါ ဆန္သြားယူတဲ့ဟာကို ကြင္းထဲသား မိုလို႔တဲ့။ ဆန္မေပးဘူးတဲ့။ က်မတို႔ ထမင္း ႏွစ္ရက္ မစားရဘူး။ အဲဒီရြာလမ္းေဘး ကပ္ေနတဲ့ အိမ္ေတြဆိုရင္ အဲဒီ ကြင္းထဲသားေတြ မဆိုင္ဘူးတဲ့ဆိုိလုိ႔ အဲဒါ ထမင္း မစားရဘူး။ ၂ ရက္ေလာက္ၾကာေတာ့ တခါေပးတယ္။ ဒီ့ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း မေပးပါဘူး။ အခု ၃-၄ ရက္ေလာက္ ရွိၿပီ။ တစ္ေန႔ကို တျပည္ေတာင္ မရၾကပါဘူး။”       

မုန္တုိင္းၾကားက အသက္မေသ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူ ဘုိကေလးၿမိဳ႕ခံ တဦးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ရွင္သန္ခြင့္ရေပမယ့္လည္း လုိအပ္တဲ့ ကူညီ ကယ္ဆယ္ေရး အေထာက္အပ့ံေတြ မရႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ေနာက္ဆက္တဲြ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရမယ့္ အေျခအေနေတြနဲ႔လည္း ႀကံဳေနရတာပါ။

“ဒီ ဘိုကေလးၿမိဳ႕ကေနအထြက္ ဖ်ာပံုတံတားမွာ အျပန္က်ေတာ့ တံတား က်ိဳးေနေသးတာကိုး၊ တံတားပ်က္ေနေတာ့ အဲဒီမွာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း တခ်ိဳ႕ရွိတယ္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတေက်ာင္းစီမွာ ဒုကၡသည္ ၂၀၀၊ ၃၀၀ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိတယ္။ အဲဒီမွာ ကေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိတယ္။ အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ ကေလးေတြကက်ေတာ့ ၀မ္းေရာဂါ ၀မ္းပ်က္ေရာဂါ ျဖစ္တာေတြ ေတြ႔ရတယ္။ မၾကာခင္မွာ ဒီလိုပံုစံအတိုင္းသာ ဆက္သြားလို႔ရွိရင္ ကပ္ေရာဂါ ကူးစက္ေရာဂါတခုခု ျဖစ္လာဖို႔ အလားအလာ အမ်ားႀကီး က်မတို႔ ေတြ႔ေနပါတယ္။”

ေလမုန္တုိင္းေဘးသင့္သူေတြအတြက္ ေစတနာ့၀န္ထမ္း ကူညီဖုိ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန ဧရာ၀တီတုိင္း ထဲကုိ ဒီတပတ္ထဲမွာ သြားေရာက္ခဲ့သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ေစတနာ့၀န္ ထမ္းေတြက ကူညီခ်င္ေပမယ့္လည္း ကူညီခြင့္ရဖုိ႔ အေျခအေနေတြကေတာ့ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ရွိေနတာပါ။

“အခုဟာ က်မတို႔ ျပည္တြင္းအဖြဲ႔ေလးေတြ သြားတာေတာင္မွ အကယ္၍ က်မတို႔ ဒီအဖြဲ႔အစည္း အသင္းအဖြဲ႔နဲ႔မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ သြားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ရန္ကုန္ကအထြက္ ဂိတ္မွာကိုတည္းက သူတို႔က စစ္ေဆးတယ္။ ဘယ္က သြားမွာလဲ။ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းကလဲ။ အဲဒါေတြ မေျပာႏိုင္ဘူးဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ ဂိတ္ေတြမွာ အဲဒီ ပစၥည္းေတြကို အပ္ခဲ့။ မအပ္ဘူးဆိုရင္ လွည့္ျပန္ ရပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး လာၿပီးေပးတဲ့လူမ်ိဳးဟာ မနက္ဖန္မွာ ဒါမ်ိဳးရွိမွာလား ဆိုတာကို သူတို႔က မေသခ်ာတဲ့အနာဂတ္ ျဖစ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔မွာလည္း အလုအယက္ေတြ ျဖစ္ေနတာ ေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔လည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအတိုင္းအတာနဲ႔ကေတာ့ ဘယ္လိုမွ မထိေရာက္ပါဘူး။ ဒီ ျပည္တြင္းက လုပ္ေနရတာက။ က်မတို႔ေတာင္မွ အခု ဘယ္လို စကားပံု သံုးရမွန္းမသိဘူး။ ဆင္ပါးစပ္ ႏွမ္းပတ္ ဆိုတဲ့ စကားပံုကုိေတာ့ က်မတို႔ သံုးလို႔မရတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္။ က်မတို႔ ျပည္တြင္း အဲန္ဂ်ီအိုေတြက ေပးတဲ့အကူအညီကေပါ့ေနာ္။”

ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြအဖုိ႔ အကူအညီအေထာက္အပ့ံေတြ မရႏုိင္ျဖစ္ေနရတဲ့အျပင္ တပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္လုိ႔ ဆုိရမယ့္ အာဏာပုိင္ေတြ ေစခုိင္းတာ၊ ခုိလႈံရာေနရာေတြကေန ဖယ္ရွားခုိင္းတာ ေတြကုိလည္း ခံေနရေသးတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“စိန္ေက်ာင္းႀကီးနဲ႔ မခ်စ္ၿမိဳင္ကၽြန္း ဆိုတာက အခု သူတို႔ တပ္စြဲထားပါတယ္။ ဘယ္သူမွ သြားလို႔ မရပါဘူး။ မေန႔က က်မတို႔ ထြက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ၁၆ ရက္ေန႔ေ့ပါ့ေနာ္။ ထြက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ စိန္ေက်ာင္းႀကီးရြာက အမ်ိဳးသား ေလးေယာက္ေလာက္က ၿမိဳ႕ေပၚဘက္ေတြကို ထြက္ေျပးလာတယ္။ စစ္တပ္က ရြက္ဖ်င္တဲေတြ ေဆာက္ခိုင္း ဘာေတြလုပ္ခိုင္းလို႔ သူတို႔ ထြက္ေျပးလာတယ္လို႔ က်မတို႔ အဲဒီသတင္းလည္း ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေစာေစာက က်မေျပာတဲ့ ေက်ာင္း သံုးေက်ာင္းေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ ေက်ာင္းသံုးေက်ာင္းကို တေက်ာင္းက ဒုကၡသည္ ၃၀၀ ေလာက္ရွိတဲ့ ေက်ာင္းကို သူတို႔ ၁၅ ရက္ေန႔က ဒုကၡသည္ေတြကို သူတို႔ ေထာက္ပံ့တဲ့ပစၥည္းေတြ ရတဲ့အေၾကာင္း လက္မွတ္ ထိုးခိုင္းတယ္။ ထိုးၿပီးေတာ့ အဲဒီ ၁၆ ရက္ေန႔ညမွာ သူတို႔ အဲဒီကေန အၿပီး ထြက္ေပးရမယ္။ သူတို႔ကို ဘာေပးလဲဆိုေတာ့ မိသားစု ၅၁ စု၊ လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ၃၀၀ အတြက္ကို ထမီ ၂၇ ထည္၊ ပုဆိုး ၁၅ ထည္၊ မ်က္ႏွာသံုးပု၀ါ ၆ ခု၊ ေခါက္ဆြဲထုတ္ အေသးေလးေတြေပါ့၊ အဲဒါေလးေတြ အထုတ္ ၄၀၊ သၾကားလံုး ၁၄ ထုတ္။ အဲဒါကို ေပးပါတယ္။ ေပးၿပီးေတာ့ ဒီကေန အၿပီးသြားရမယ္။ ဘယ္ကို သြားရမလဲ ဆိုေတာ့ သြားခ်င္တဲ့ေနရာကို အၿပီး သြားႏိုင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ဒုကၡသည္ မရွိဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေလ။”

ေလမုန္တုိင္းေဘးဒဏ္ အဆုိးရြားဆုံးခံခဲ့ရတဲ့ ဧရာ၀တီတုိင္းဘက္ကုိ သြားေရာက္ၿပီး တပုိင္တႏုိင္ ကူညီဖုိ႔ က်ဳိးပမ္းခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံ တေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ေလမုန္တုိင္း ေဘးဒဏ္သင့္သူေတြ အကူအညီ အေထာက္အပ့ံေတြ မရႏုိင္ ျဖစ္ေနၾကရတဲ့အထဲမွာ၊ ျပည္တြင္းျပည္ပက ကယ္ဆယ္ေရး အကူအညီေတြ ကုိလည္း ျပင္ပကုိ ထုတ္ေရာင္းတာေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ ေဒသခံေတြက ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ေနသူေတြက ေျပာဆုိေနတာေတြလည္း ရွိေနတာပါ။