အိႏၵိယနဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံကို သြားေရာက္မယ့္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hillary Clinton) ရဲ႕ အာရွခရီးစဥ္အတြင္း အိႏၵိယႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ၿပီးရင္ ထုိင္းႏုိင္ငံကို ဇူလုိင္လ ၂၁ ရက္ေန႔ ဆုိက္ေရာက္ဖုိ႔ရွိပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံေရာက္တဲ့အခါ ၀န္ႀကီး ကလင္တန္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးကိုလည္း အေလးေပး ေျပာၾကားဖို႔ရွိတယ္လို႔ ဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ အေမရိကန္ ထိပ္တန္း အစိုးရအရာရွိေတြက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကို ေဒၚလွလွသန္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္အေနနဲ႔ ဒီေန႔ ထြက္ခြာခဲ့တဲ့ အာရွခရီးစဥ္အတြင္း အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာ ၄ ရက္ၾကာေနထုိင္ၿပီး ဇူလိုင္လ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ ထုိင္းႏုိင္ငံကို ေရာက္ရွိတဲ့အခါ ထုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္ ၀ိတ္ခ်ာခ်ီ၀ (Abhisit Vejjajiva) နဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖုိ႔ရွိၿပီး ႏွစ္ႏုိင္ငံ အက်ဳိးတူကိစၥရပ္ေတြ ေဆြးေႏြးရာမွာ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးလည္း ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးဖုိ႔ရွိတယ္လို႔ ထိပ္တန္း ထုိင္းႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ဗုဒၶဟူးေန႔က ထုတ္ျပန္ ေျပာၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ အုိဘားမား (Obama) အစိုးရကေတာ့ သမၼတဘုရွ္ (Bush) အစိုးရေဟာင္း လက္ထက္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး ေထာက္ခံအားေပးဖို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ အေမရိကန္ အစုိးရရဲ႕ ေပၚလစီကုိ ျပန္လည္သံုးသပ္ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အခု ၇ လပုိင္း ေရာက္တဲ့အခ်ိန္ထိလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး ေပၚလစီဟာ တိတိက်က် ထြက္ေပၚမလာတဲ့အတြက္လည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ ဒုတိယလက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး စေကာ့ မာဆီယယ္လ္ (Scot Marciel) ကေတာ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလတုန္းက အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္က ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ ေပၚလစီ ျပန္လည္သုံးသပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကားၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း အခုထိ ျပတ္ျပတ္သားသား ထြက္ေပၚမလာေသးတဲ့ အေျခအေနကို ဗုဒၶဟူးေန႔က ပုံမွန္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ခုခံေျပာဆုိသြားပါတယ္။

 အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ခံစဥ္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား ဂၽြန္ယက္ေထာ (John Yettaw) ရဲ႕ က်ဴးေက်ာ္ ၀င္ေရာက္မႈေၾကာင့္ တားျမစ္မိန္႔ ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ အင္းစိန္ေထာင္တြင္း ဖမ္းဆီးခံရၿပီး ႐ုံးတင္စစ္ေဆးခံေနရတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အမႈအေျခအေနေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္တယ္လို႔ အခုလို သူက ရွင္းလင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“ဒီကိစၥ ေႏွးေနရတာကေတာ့ က်ေနာ္တြက္ၾကည့္တာက ေနာက္ထပ္ ထြက္ေပၚလာတဲ့ အေျခအေနေတြအရ အထူးသျဖင့္ ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဖမ္းဆီးၿပီး အေရးယူ တရားခြင္တင္ထားတဲ့ကိစၥေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္တာမုိ႔ပါ။ ဒါေတြက က်ေနာ္တုိ႔ မူ၀ါဒေရးရာ ျပန္လည္သုံးသပ္မႈေတြ အေပၚမွာ ေသခ်ာေပါက္ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ အခုလို ေပၚလစီ ထြက္ေပၚမလာေပမယ့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ အေျခခံ ရပ္တည္ခ်က္ ဟာ မေျပာင္းလဲဘူးလုိ႔လည္း မစၥတာ မာဆီယယ္လ္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိးတက္မႈေတြ ထြက္ေပၚလာေစဖုိ႔ တုိက္တြန္းဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အတတ္ႏုိင္ဆုံး ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံက်တဲ့ မူ၀ါဒေရးရာေတြကေတာ့ နဂုိအတုိင္းပဲ ရွိေနဆဲပါ။ တုိးတက္မႈေတြ အျဖစ္နဲ႔ကေတာ့ အစုိးရနဲ႔ အတုိက္အခံ ေတြ၊ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုၾကဖို႔၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ တုိးတက္မႈ ရွိလာေစဖုိ႔ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းကို ပိုၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းရွိဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္အေနနဲ႔ကေတာ့ သူ ရာထူးလက္ခံအၿပီး အာရွကိုသြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္ အတြင္း ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကို ေရာက္ရွိစဥ္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆုိ႔မႈ ေတြဟာ အလုပ္မျဖစ္ဘူး၊ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ သင့္သင့္ျမတ္ျမတ္ ဆက္ဆံၿပီး နားခ်ေျပာဆုိတဲ့ နည္းဟာ လည္း မထိေရာက္တဲ့အေၾကာင္း ၀န္ခံေျပာဆုိသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ပါးနပ္တဲ့ မူ၀ါဒ Smart Powerကို သုံးၿပီး အေလွ်ာ့အတင္း ျပဳလုပ္ ဆက္ဆံသြားဖို႔ ေပၚလစီကုိ သုံးသပ္ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၀န္ႀကီး ကလင္တန္အေနနဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံကိုေရာက္ရွိစဥ္ ဖူးခက္မွာက်င္းပမယ့္ အာဆီယံ အသင္းႀကီးရဲ႕ ၀န္ႀကီးမ်ားအဆင့္ ညီလာခံကိုလည္း ေနာက္သီတင္းပတ္ တက္ေရာက္ဖုိ႔ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း အေမရိကန္ ရဲ႕ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မႈမ်ားကို ၀န္ႀကီးကလင္တန္အေနနဲ႔ အတိအက် ေျပာဆုိဖို႔ ရွိတယ္လို႔လည္း မစၥတာမာဆီယယ္လ္က အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံကိစၥကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိတာမ်ဳိး က်ေနာ္တုိ႔ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနရတာေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာတာ မ်ဳိးေတြ သူလုပ္မယ္ဆုိတာေတာ့ က်ေနာ္ ယုံၾကည္ထားပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ေပၚလစီသစ္ ထြက္ေပၚလာဖုိ႔ ေႏွာင့္ေႏွးေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ အေမရိကန္ အေျခစုိက္ USCB ေခၚ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ရဲ႕ ေပၚလစီေရးရာ ဒါ႐ုိက္တာ ကိုေအာင္ဒင္ကေတာ့ အခုလို သုံးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ Policy Review ကို အျမန္ဆုံး ၿပီးေစခ်င္ၿပီေပါ့ဗ်ာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ အခု အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ေပၚလစီကုိ သုံးသပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံေတြက ဘာယူဆသလဲဆုိေတာ့ အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိက်ျပတ္သားတဲ့ မူ၀ါဒ မရွိေသးဘူးလို႔ ယူဆၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဂ်ပန္၊ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢႏုိင္ငံေတြ အားလုံးလုိလုိက အေမရိကန္ အစိုးရမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိက်ျပတ္သားတဲ့ ေပၚလစီ မရွိေသးဘူးဆုိၿပီး သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္လည္း ဘာမွ လႈပ္ရွားမႈ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ေစာင့္ေနၾကတဲ့သေဘာ ရွိတယ္။

“ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ ေပၚလစီသုံးသပ္မႈ မၿပီးမခ်င္း၊ အေမရိကန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိက်ျပတ္သားတဲ့ ေပၚလစီ မရွိမခ်င္း ကမၻာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေရးယူမႈေတြ၊ တုံ႔ျပန္မႈေတြကေတာ့ ေႏွးေကြးေနဦးမွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ က အေမရိကန္အစုိးရကို သူ႔ရဲ႕ Policy Review ကုိ အျမန္ဆုံး အဆုံးသတ္ဖုိ႔၊ ၿပီးေတာ့ တိက်ျပတ္သားတဲ့ ေပၚလစီ တရပ္ ကို ခုိင္ခုိင္မာမာ ဆုပ္ကုိင္ထားၿပီး လႈပ္ရွားဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔က တုိက္တြန္းေနၾကတာပါ။

“ဒါေပမယ့္ တဖက္မွာၾကေတာ့ သူတုိ႔ကလည္း Policy Review မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အမႈကိစၥကို ထည့္သြင္း စဥ္းစား တဲ့ အခါၾကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီးမွသာလွ်င္ Policy Review က အဆုံးသတ္မယ့္ လကၡဏာ ရွိေနပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အမႈကလည္း မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ တဘက္မွာ အေမရိကန္ Policy Review ကလည္း လုိက္ၿပီး ၾကန္႔ၾကာေနတဲ့ သေဘာပါပဲ။”

USCB ေပၚလစီေရးရာ ဒါ႐ိုက္တာ ကုိေအာင္ဒင္ ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။