တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ (၁၇) ဖြဲ႔နဲ႔ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲႏုိင္တာကုိ ေအာင္ျမင္မႈတခုအျဖစ္ ဗမာစစ္အစုိးရက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ခ်က္ခ်င္း မတူတဲ့ ျပႆနာကုိ မေျဖရွင္းႏုိင္ေသးတဲ့အတြက္ အခ်ိန္မေရြး လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း မၾကာမီကျဖစ္ပြားတဲ့ ကိုးကန္႔တုိက္ပြဲက သက္ေသျပေနပါတယ္။ နားလည္မႈ ပုဂိၢဳလ္ေရး ခင္မင္မႈ၊ ႏုတ္ဂတိစတာေတြကုိ အေျခခံထားတဲ့ သေဘာတူခ်က္ျဖစ္တာေၾကာင့္ သက္ဆုိင္ရာ ပုဂိၢဳလ္ေတြကုိ ေမးျမန္းစံုစမ္းႏုိင္မွ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးရဲ ႔ သဘာဝကုိ သိႏုိင္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းနဲ႔ သတင္းေဆာင္းပါး အမ်ားအျပားရွိေပမဲ့ အေသအခ်ာ သုေတသန လုပ္ထားတဲ့စာတမ္း (၂) ခုသာ ရွိေသးတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လက နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ () အေျခစုိက္ Transnational Institute က ထုတ္ေဝလုိက္တဲ့ Tom Kramer ရဲ ႔ စာမ်က္ႏွာ (၄၀) ေက်ာ္ စာတမ္းဟာ ေနာက္ဆုံးေပၚ ေလ့လာခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာလည္း (၈၈) မ်ဳိးဆက္ပညာရွင္ ကုိေဇာ္ဦး နဲ႔ ကုိဝင္းမင္း တုိ႔ ျပဳစုတဲ့ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲပေရးအေၾကာင္း စာမ်က္ႏွာ (၉၀) စာတမ္းကုိ ဝါရွင္တန္အေျခစုိက္ East-West Centre က ထုတ္ေဝခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစာတမ္း (၂) ေစာင္ကုိ အေျခခံၿပီး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးသဘာဝကုိ သုံးသပ္တင္ျပလိုပါတယ္။

တရုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္က တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ေတြကုိ အပစ္အခတ္ရပ္စဲဖုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရ ကမ္းလွမ္းခဲ့ရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းက ၿမိဳ ႔ေနလူထုရဲ ႔ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈေတြကုိ ရင္ဆုိင္ေနလို႔ပါပဲ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲလိုက္ရင္ ဒီမုိကေရစီလႈပ္ရွားမႈေရာ လက္နက္ကိုင္လႈပ္ရွားမႈေရာ အားနည္းသြားၿပီး အသက္ရႈေခ်ာင္လိမ့္မယ္လုိ႔ စစ္အစုိးရက ယူဆပါတယ္။ အႏွစ္ (၂၀) ၾကာတဲ့အခါ ဗမာစစ္အစုိးရဟာ ဘယ္သူကုိမွ လုိက္ေလ်ာစရာမလုိပဲ လက္နက္အင္အားနဲ႔ ဘ႑ာေရးအင္အား ေတာင့္တင္းလာၿပီး ေဒသဆုိင္ရာမွာ ဝင္ဆံ့လာတာဟာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးတခုပဲလို႔ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။

ဒါေပမဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူခ်က္ဟာ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမဟုတ္ပဲ နားလည္မႈသာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဓိပၸါယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ဖြင့္ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ စစ္ရပ္စဲေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မလုပ္ႏုိင္ေသးတာေၾကာင့္ ခဏသာေအးခ်မ္းၿပီး အၿမဲတမ္း စိတ္ပူေနရတဲ့ 'ခဏေအးအစဥ္ပူ' သေဘာတူခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားသိေအာင္ေၾကညာထားတဲ့ သေဘာတူခ်က္ မဟုတ္တာကတေၾကာင္း ၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မယ့္ ၾကားခံအဖြဲ႔အစည္း ဒုိင္လူႀကီးလုိဟာမ်ဳိး မရွိတာကတေၾကာင္းမုိ႔ စစ္အစုိးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ေတြအၾကားမွာ နားလည္မႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိႏုိင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကို္င္အဖြဲ႔ရဲ ႔ အင္အားကုိလုိက္ၿပီး ဗမာစစ္အစုိးရဟာအမ်ဳိးမ်ဳိး ဆက္ဆံေနပါတယ္။ တေယာက္တေပါက္လုပ္ထားၾကတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္တဲ့အတြက္ ဗမာစစ္အစုိးရကလည္း တေယာက္တမ်ဳိး ဆက္ဆံေနတာျဖစ္ပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေလးေတြကုိေတာ့ အက်ပ္ကုိင္ၿပီး လက္နက္စြန္႔ခုိင္းပါတယ္။ ဥမာ PSLP ပေလာင္ျပည္နယ္ လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ဟာ လက္နက္ခ်လုိက္ပါၿပီ။ အင္အားေကာင္းတဲ့ လက္နက္ကို္င္အဖြဲ႔ႀကီးေတြၾကေတာ့ အကြဲအၿပဲျဖစ္လာေအာင္ ဗမာစစ္အစုိးရက သပ္လွ်ဳိတဲ့အတြက္ ခြဲထြက္တဲ့အုပ္စုေတြ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။

ကိုးကန္႔အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ရဲ ႔ အႀကီးအကဲတဦးျဖစ္သူ 'ဘုိင္စုံခ်ိန္' နဲ႔အဖြဲ႔ ဗမာစစ္အစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္းသြားတာဟာ ကုိးကန္႔လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ကုိ နိဂုံးခ်ဳပ္ေစမဲ့ကိန္းျဖစ္ပါတယ္။ တုိက္ပြဲဝင္ေနတဲ့ KNU ကရင္အဖြဲ႔မွာလည္း ခြဲထြက္ၿပီး ဗမာစစ္အစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္းသြားတဲ့အုပ္စုေတြ ရွိပါတယ္။ KNPP ကရင္နီအမ်ဳိးသား တုိးတက္ေရးပါတီနဲ႔ SSA ရွမ္းျပည္ေတာင္ပုိင္းတပ္ဖြဲ႔ေတြမွာလည္း ခြဲထြက္ၿပီး စစ္အစုိးရနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတဲ့ အုပ္စုေတြရွိပါတယ္။ ခြဲထြက္အုပ္စုေတြ မ်ားလာေလေလ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြမွာ အင္အားနည္းပါးေလေလ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ လက္နက္ကိုင္အုပ္စုထဲမွာ အကြဲအၿပဲျဖစ္ေအာင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးအဖုံဖုံ သပ္လွ်ဳိတဲ့နည္းကုိ စစ္အစုိးရက ဆက္သုံးဖုိ႔မ်ားပါတယ္။

ပုဂၢိဳလ္ေရးကိုအေျခခံၿပီး နားလည္မႈယူထားတာဟာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးရဲ ႔ အဓိက အားနည္းခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အပစ္ရပ္ သေဘာတူခ်က္အားလုံးကုိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ၫြန္႔ရဲ ႔ ေထာက္လွမ္းေရးက စီစဥ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္အထိ အပစ္ရပ္အဖြဲ႔အားလုံး ေထာက္လွမ္းေရးနဲ႔သာ ဆက္ဆံခဲ့ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ၫြန္႔ အျဖဳတ္ခံလုိက္ရတဲ့ ေနာက္ပုိင္းမွာ စစ္အစုိးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ယုိယြင္းလာပါတယ္။ အရင္က သေဘာတူထားတဲ့ ကိစၥေတြကုိ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြးလုိ႔ မရေတာ့ဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ဖို႔ ကခ်င္အဖြဲ႔က တင္ျပတာကုိ စစ္အစုိးရ လက္မခံပါဘူး။

စစ္အစုိးရအေျခခံဥပေဒကုိ 'ဝ' ၿမိဳ ႔ေတာ္ ပန္ဆန္းက ကန္႔ကြက္မဲေပးထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္အစုိးရဟာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ေတြရဲ ႔ ရည္မွန္းခ်က္ကုိ လိုက္ေလ်ာဖို႔ စိတ္ကူးပုံမရပါဘူး။ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြအားလုံး လက္နက္ခ်တာကုိသာ စစ္အစုိးရျမင္ခ်င္ပါတယ္။ လက္နက္မခ်ခ်င္ရင္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔အျဖစ္ အစုိးရတပ္ေအာက္မွာ ေနဖို႔သာရွိပါတယ္။ စစ္အစုိးရအစီအစဥ္ကုိ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ႀကီးေတြက လက္မခံတဲ့အတြက္ လက္ရွိလိပ္ခဲ့တည္းလည္း ျဖစ္ေနတဲ့လက္ရွိ အေျခအေနဟာ ၾကာေလဆုိးေလ ျဖစ္လာဖြယ္ေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ပါတယ္။