ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ဒဏ္ခတ္အေရးယူေနလုိ႔ မဆက္ဆံႏုိင္ဘူးဆုိတဲ့ မူဝါဒဟာ မွားေနတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မၾကာမီက ေျပာသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဒဏ္ခတ္အေရးယူရင္း တဖက္ကလည္း ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးသြားမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း အေမရိကန္မူဝါဒသစ္ကုိ ႀကိဳဆုိလုိက္ၿပီး စစ္အစုိးရကုိေရာ အတိုက္အခံကုိေရာ ဆက္ဆံေဆြးေႏြးတာမ်ဳိး ျဖစ္သင့္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီအေရးမွာ တုိးတက္မႈရွိလာတာနဲ႔ ဒဏ္ခတ္တာကုိ ေလ်ာ့ေပးမယ့္ သေဘာပါပဲ။

အုိဘားမားအစုိးရနဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးလုိေၾကာင္း ဗမာစစ္အစုိးရဘက္က စတင္ကမ္းလွမ္းလာတဲ့အတြက္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးမႈကုိ လက္ခံလုိက္တာျဖစ္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန အရာထမ္းတဦးက ဆုိပါတယ္။ အခုလုိ လုပ္နည္းကုိင္နည္းေျပာင္းလုိက္ေပမဲ့ အေမရိကန္ရဲ ႔ ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ မေျပာင္းလဲဘဲ ျပည္သူ႔အခြင့္အေရးကုိ ရုိေသေလးစားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာဝေျပာတဲ့ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ ေပၚထြန္းေရးျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ စစ္အစုိးရနဲ႔ လက္ေဝခံလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူတဲ့အတြက္ ဗမာစစ္အုပ္စုဘက္က ေလသံေျပာင္းလာတာလုိ႔ ရႈျမင္ၾကပါတယ္။

ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ၁၉၉၇ ေမလက စၿပီး အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္အေရးယူလာတာမုိ႔ (၁၂) ႏွစ္ရွိေနပါၿပီ။ ဒီပဲယင္း အေရးအခင္းကုိ ကန္႔ကြက္တဲ့အေနနဲပ ၂၀၀၃ ဇူလုိင္လမွာ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က ဥပေဒျပဌာန္းၿပီး ျမန္မာျပည္က သြင္းကုန္အားလုံးကုိ ပိတ္ပင္လုိက္ပါတယ္။ သံဃာဦးေဆာင္တဲ့ လူထုဆႏၵျပပြဲကုိ အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းတဲ့ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ၂၀၀၇ ေအာက္တုိဘာမွာ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ျပန္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွာ တႀကိမ္၊ ဇူလုိင္လမွာ တႀကိမ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြနဲ႔ သူတုိ႔နဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႔ ဘ႑ာေရးအရ အေရးယူပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္က (၁၂) ႏွစ္အတြင္းမွာ စုစုေပါင္း (၅) ႀကိမ္ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားပါတယ္။

စစ္အစုိးရနဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ စီးပြားေရးသမားေတြကုိ ၂၀၀၇ ေနာက္ပုိင္းမွာ ဘ႑ာေရးအရ အေရးယူလာတာဟာ တျဖည္းျဖည္း အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိလာပုံရပါတယ္။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကုိ ရုတ္သိမ္းသင့္ေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ကုိ ဒဏ္ခတ္အေရးယူေနတာဟာ မတရားတဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ ၂၀၀၈ စက္တင္ဘာလက ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဥာဏ္ဝင္းက ေျပာဆုိပါတယ္။ ေနာက္တခါ ဒီႏွစ္ေမလ အေစာပုိင္း ဟာဗားနားၿမိဳ ႔မွာ က်င္းပတဲ့ ဘက္မလုိက္ႏုိင္ငံမ်ား အစည္းအေဝးမွာလည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးစႏုိင္ငံေတြကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာေတြ ရပ္ဆုိင္းသင့္ေၾကာင့္ ဦးဥာဏ္ဝင္း က ေျပာျပန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒဏ္ခတ္မႈဟာ စစ္အစုိးရအသုိင္းအဝုိင္းကုိ ထိခုိက္ေနတယ္လုိ႔ ယူဆၾကပါတယ္။

တုိင္းသူျပည္သားေတြကို ဖိႏွိပ္ၫႇဥ္းပမ္းေနတာ ရပ္ဆုိင္းၿပီး အတုိက္အခံမ်ားကုိ ေလးစားမယ္၊ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္မႈေပးမယ္ဆုိရင္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ေလ်ာ့ပါးသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္အစုိးရနဲ႔ လက္တြဲေနတဲ့ စီးပြားေရးသမားတစုကို ထိခုိက္လာေတာ့မွ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ ရုတ္သိမ္းဖုိ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးဖုိ႔ စစ္အုပ္စုက ေျပာဆုိလာတာကုိ မရုိးသားဘူးလုိ႔ မွတ္ခ်က္ခ်သူေတြ ရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာစီးပြားေရးမွာ စစ္အရာရွိႀကီးတစုနဲ႔ သူတုိ႔နဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ စီးပြားေရးသမားတစုကသာ ႀကီးပြားခ်မ္းသာေနၿပီး လူမ်ားစုဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေနပါတယ္။ ဒီလုိစနစ္မွာ ခ်မ္းသာသူတစုကုိေရြးၿပီး ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာဟာ ပစ္ကြင္းကုိ ထိမွန္ႏုိင္ပါတယ္။ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္အေရးယူရုံနဲ႔ ဒီမုိကေရစီရမွာ မဟုတ္ေပမယ့္ ဗမာစစ္အစုိးရနဲ႔ စီးပြားေရးသမားတစု လုပ္ခ်င္တုိင္းမလုပ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနကုိ ေရာက္သြားပါတယ္။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာဟာ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ လူဆုိးစာရင္းထဲ ထည့္လုိက္တဲ့ သေဘာျဖစ္တာမုိ႔ ဒီသေဘာနဲ႔ၾကည့္ရင္ ေအာင္ျမင္တယ္လုိ႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ ႔ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈသာ မရွိရင္ ဗမာစစ္အစုိးရရဲ ႔ ေသာင္းက်န္းမႈနဲ႔ ရက္စက္မႈေတြကုိ အခုေလာက္ လူသိမ်ားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူလုိ႔သာ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ မင္းဆုိးမင္းညစ္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကတာပါ။

ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာဟာ အေမရိကန္သမၼတ တဦးတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္တရပ္လုံးက ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံေရး ပါတီႀကီးေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Republican Party နဲ႔ Democratic Party တုိ႔ဟာ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ ဒဏ္ခတ္တဲ့ေနရာမွာ တသာတည္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒဏ္ခတ္မႈ ရုတ္သိမ္းေရးမွာ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္တရပ္လုံးနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရမယ့္ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြရဲ ႔ လုိအင္ဆႏၵ၊ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာရဲ ႔ ပန္ၾကားခ်က္နဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ က႑ေကာစ လုပ္ေနတဲ့ ဗမာစစ္အစုိးရကုိ အေရးယူဒဏ္ခတ္တာဟာ မွန္ကန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က ယူဆပါတယ္။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လမွာ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာလြတ္လပ္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အက္ဥပေဒဟာ သက္တမ္းတႏွစ္တာ ရွိတာမုိ႔ ႏွစ္စဥ္သက္တမ္းတုိးေနရပါတယ္။ အုိဘားမား အစုိးရကလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လကပဲ ဒီ ဥပေဒကုိ ေနာက္ထပ္တႏွစ္ သက္တမ္းထပ္တုိးလုိက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဗမာစစ္အစုိးရနဲ႔ ဆက္ဆံေဆြးေႏြးရုံေလာက္နဲ႔ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကုိ ရုတ္သိမ္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္ေတြ႔ ပကတိ အေျခအေနေတြ ေျပာင္းလဲလာမွသာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကုိ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရုတ္သိမ္းသြားဖုိ႔ အလားအလာရွိေၾကာင္း သုံးသပ္ေနၾကပါတယ္။