ဒီတပတ္ တင္ျပေပးထားတဲ့ အီဒီယံ အသုံးအႏႈန္းမ်ားမွာ Straight face နဲ႔ Straight man တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ပထမဦးဆုံး တင္ျပေပးမယ့္ အီဒီယံ အသံုးအႏႈန္းမွာ Straight face ျဖစ္ပါတယ္။ Straight က တည့္မတ္သည္၊ face က မ်က္ႏွာ ဆုိေတာ့ စကားစုတခုလုံးရဲ ႔ လုံးေကာက္ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ တည့္မတ္တဲ့မ်က္ႏွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံ အသုံး သြယ္ဝုိက္အဓိပၸာယ္ကေတာ့ ရယ္စရာ ေတြ႔လုိ႔ မရယ္မေမာ ၿမိဳသိပ္ထားျခင္း၊ မ်က္ႏွာ တည္တည္ထားရတဲ့ အေနအထား၊ တနည္းဆုိရင္ ခံစားခ်က္ အမူအရာကုိ မျပဘဲ မ်က္ႏွာကုိ တည္တည္ထားျခင္းကုိ ဆုိလုိပါတယ္။ ေနာက္တမ်ဳိးက သူတပါးကုိ ေနာက္ေျပာင္ၿပီး မိမိ လက္ခ်က္ ျဖစ္တယ္ဆုိတာ မသိေအာင္ မသိခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ၿပီး မ်က္ႏွာကုိ ရႈတည္တည္ ထားျခင္း၊ မ်က္ႏွာပုိးသပ္ထားတဲ့ မ်က္ႏွာမ်ဳိးကုိ ဆုိလုိပါတယ္။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ဥပမာကေတာ့ ေပ်ာ္ပြဲစားတခု ထြက္ရာမွာ ကုိယ့္ဆရာသမား ေလွစီးဖုိ႔ ေလွေပၚကုိ အတက္မွာ မေတာ္လုိ႔ ေရထဲေခ်ာ္က်သြားတာကုိ ျမင္ရတဲ့ တပည္က မရယ္မိေအာင္ မနည္းထိန္းထားရတဲ့ George Crows ေပးမယ့္ ဥပမာကုိ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။

"When I saw him climb out all wet and muddy, it was so funny. It was hard to keep a straight face. But, I knew if I laughed, I'b be in trouble at the office next day."

"သူ႔ တစ္ကုိယ္လံုး ေရေတြ ရႊံ႕ေတြလူးၿပီး ျမင္ရေတာ့ သိပ္ကုိ ရယ္စရာ ေကာင္းလြန္းလုိ႔ မရယ္မိေအာင္ မနည္းထိန္းခ်ဳပ္ ထားရတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ သိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ရယ္မိရင္ေတာ့ ေနာက္တေန႔ ရုံးေရာက္ရင္ က်ေနာ့္ကုိ ျပႆနာလုပ္မွာ ေသခ်ာတယ္။"

မ်က္ႏွာကုိ ဣေျႏၵလုပ္ မပ်က္ဆယ္ထားႏုိင္ရင္ ခပ္တည္တည္ ထားႏုိင္ရင္ တခါတရံေတာ့ သိပ္ကုိ အသုံးဝင္လွပါတယ္။ ဒီအခ်က္က အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ကစားတဲ့ ပုိကာ (poker) ဖဲဝုိင္းမွာ အထူး အသုံးဝင္ပါတယ္။ ပုိကာ ကစားဝုိင္းမွာ ကစားသမားေတြက တေယာက္ မ်က္ႏွာ တေယာက္ ၾကည့္ၿပီး သူ႔ဖဲကုိယ့္ဖဲ အေျခအေနကုိ ခန္႔မွန္း ၾကပါတယ္။ ဖဲေကာင္းတဲ့ မ်က္ႏွာ ဖဲမေကာင္းတဲ့ မ်က္ႏွာ ဘယ္လုိဆုိၿပီး အကဲခတ္ေလ့ ရွိရာမွာ ကုိယ့္ဖဲ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း ဘယ္ေလာက္အေျခအေန ဆုိးဆုိး မ်က္ႏွာအမူအရာ ကြယ္ဝွက္ထားႏုိင္တဲ့ ဖဲသမားက တပန္းသာပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ မ်က္ႏွာေသ ထားႏုိင္တယ္လုိ႔ အဓိပၸါယ္ယူရင္ေတာ့ ပုိၿပီသင့္ေတာ္ပါလိမ့္မယ္။

ညီမျဖစ္သူက ဒီလုိေနရာမ်ဳိးမွာ ဘယ္ေလာက္ေတာ္တဲ့အေၾကာင္း George Crows ေပးတဲ့ ဥပမာကုိ ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

"Sue usually wins the poker. She keeps the same straight face whether she has four aces or nothing at all in her hands. Her cards usually surprise you, so be ready to lose some money."

"Sue တေယာက္က ပုိကာ ကစားတဲ့အခါ အမ်ားအားျဖင့္ ႏုိင္ေလ့ရွိပါတယ္။ သူ႔ လက္ထဲမွာ တစ္ဖဲ ေလးခ်ပ္ေလာက္ ရွိေနရင္ျဖစ္ေစ၊ သူလက္ထဲမွာ ဘယ္ ဖဲ ေကာင္းေကာင္းမွ မရွိတဲ့အခါျဖစ္ေစ သူက မ်က္ႏွာေသနဲ႔ သိပ္ကုိ ေနႏုိင္တယ္။ သူ႔ ဖဲေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ ဖဲေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ခင္ဗ်ား သူ႔ကုိ ဖဲရႈံးၿပီး ေငြေပးဖုိ႔သာ ျပင္ေပးေတာ့။"

Straight ကုိ အေျခခံတဲ့ ေနာက္တင္ျပေပးမယ့္ အီဒီယံအသုံးကေတာ့ straight man ျဖစ္ပါတယ္။ Straight က ေျဖာင့္ေသာ၊ မတ္ေသာ၊ Man က လူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျဖာင့္မတ္ေသာလူ၊ တည္တည္တန္႔တန္႔ ရွိေသာလူ လုိ႔ လုံးေကာက္အဓိပၸါယ္ ျပန္ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ အီဒီယံ အသုံးမွာေတာ့ သူတပါး ေပၚလြင္ ထင္ရွားဖုိ႔အတြက္ အျဖည့္ခံ လူလုိ႔ အဓိပၸါယ္ ေဆာင္ပါတယ္။

အခုတင္ျပေပးမယ့္ ဥပမာမွာ လူရႊင္ေတာ္က ျမဴးသေလာက္ သူက ထုံအအႀကီးနဲ႔ ေနရလုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဇာတ္ရုံေတြက ဆင္းသက္လာတဲ့ စကားျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ရုပ္ျမင္သံၾကား အစီအစဥ္ေတြမွာ အျဖည့္ခံသရုပ္ေဆာင္ရသူက ကင္မရာေရွ ႔မွာ ရပ္ေနရၿပီး သူေျပာတဲ့ စကားအေပၚ လူရႊင္ေတာ္က ျပက္လုံးဟာသထုတ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ တခါတေလမွာ သူကုိ ျပစ္မွတ္ထားၿပီး လူရႊင္ေတာ္က ျပတ္လုံးထုတ္ တတ္ပါတယ္။ ဒီလုိအလုပ္မ်ဳိးကုိ လူတကာေတာ့ သိပ္မလုပ္ခ်င္ၾက ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ သူက ထုံအအ နဲ႔ အျဖည့္ခံရသူျဖစ္ၿပီး ပရိသတ္က လူရႊင္ေတာ္ကုိဘဲ ပြဲက်ၾကလုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ပထမအေနနဲ႔ ကမာၻေက်ာ္ ဟာသ သရုပ္ေဆာင္တဦးအတြက္ အျဖည့္ခံသရုပ္ေဆာင္ လုပ္ရပုံအေၾကာင္း George Crows ေပးတဲ့ ဥပမာကုိ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။

"My job as a straight man is to set up his jokes and act dumb, so he can make people laugh at me. He pays me well though. He knows I won of the best straight man in the business, and he wouldn't be half as funny without me."

"သူ႔အတြက္ အျဖည့္ခံလူအျဖစ္ ကၽြန္ေတာ္ လုပ္ေပးရတဲ့ တာဝန္က သူ႔ ျပက္လုံးေတြကုိ သရုပ္ေဆာင္ေပးရၿပီး ခပ္ထုံထုံနဲ႔ ေနေပးရတယ္။ ဒါမွ က်ေနာ္ကုိ ၾကည့္ၿပိီး ပြဲၾကည့္သူေတြ ရယ္ေအာင္ သူက လုပ္ႏုိင္မယ္။ သူက က်ေနာ္ကုိ ပုိက္ဆံ အေတာ္မ်ား ေပးပါတယ္။ က်ေနာ္ဟာ သူ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမွာ လူထုံလူအ အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ရာမွာ အေကာင္းဆုံး တေယာက္ ျဖစ္တယ္ဆုိတာ သူ သိေနပါတယ္။ က်ေနာ္ မပါဘဲနဲ႔ သူ႔ သရုပ္ေဆာင္မႈက ရယ္စရာ ေကာင္းမွာ မဟုတ္ဘူး။"