VOANews.com

ဗီြအုိေအ ျမန္မာ ▪ Burmeseယုံၾကည္ရတဲ့သတင္းဌာန

 
ဘာသာစကား ၄၅ မ်ဳိး
ပစိဖိတ္ေဒသဆက္ဆံေရး ေခတ္သစ္စတင္ဖို႔ အိုဘားမား ႏိႈးေဆာ္

14 November 2009

ပစိဖိတ္သမုဒၵရာရဲ႕ ဟိုဘက္ ဒီဘက္ျခမ္းႏုိင္ငံေတြၾကား ဆက္ဆံေရးမွာ ေခတ္သစ္တရပ္စတင္ဖို႔ အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမားက ႏိႈးေဆာ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ေခတ္မွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြကို အာရွတိုက္နဲ႔ အတူတကြ လက္တြဲ ရင္ဆိုင္သြားဖို႔ အေမရိကန္က သႏၷိ႒ာန္ခ်ထားပါတယ္လို႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ တိုက်ဳိၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဒီကေန႔ ေျပာခဲ့တဲ့ မိန္႔ခြန္းထဲမွာ သမၼတ အိုဘားမားက ထည့္သြင္းေျပာၾကားသြားပါတယ္။ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အျပည့္အစံု တင္ျပထားပါတယ္။

အာရွပစိဖိတ္ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအဖြဲ႔ရဲ႕ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းတက္ဖို႔ စကၤာပူႏုိင္ငံကိုအသြား အာရွ ခရီးစဥ္အျဖစ္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံကုိ ေရာက္ရွိေနတဲ့ သမၼတအိုဘားမား ဒီကေန႔ တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ ေျပာခဲ့တဲ့မိန္႔ခြန္းကို သမၼတနဲ႔အတူ လုိက္ပါသြားတဲ့ ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ Paula Wolfson က ေကာက္ႏုတ္ၿပီး သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ လက္ရွိမွာ ပစိဖိတ္ႏုိင္ငံတခုျဖစ္ၿပီး အျမဲတမ္း ဆက္ျဖစ္သြားမွာပါလုိ႔ သမၼတ အိုဘားမားက ေျပာပါတယ္။

"အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာတေလွ်ာက္ ဆိပ္ကမ္းေတြ၊ ၿမိဳ႕ေတြ တည္ေဆာက္ၿပီး စခဲ့တာ ျဖစ္ေပမဲ့ မ်ဳိးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာအထိ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာရဲ႕ ႏုိင္ငံတခုလည္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီ မဟာသမုဒၵရာႀကီးက အာရွတိုက္နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ပိုင္းျခားထားတာမဟုတ္ပါဘူး၊ ေပါင္းစည္းထားတာသာျဖစ္ပါတယ္။"

တိုက်ဳိၿမိဳ႕က အားကစား႐ံုႀကီးတခုထဲမွာ မစၥတာအုိဘားမား မိန္႔ခြန္းေျပာတာကို လူအမ်ားအျပား သြားနားေထာင္ခဲ့ၾကပါ တယ္။ မစၥတာအုိဘားမားက အေရွ႕အာရွလူထုဟာ အေမရိကန္ရဲ႕မိသားစု၀င္ေတြအျဖစ္ ေျပာဆိုပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား ႏုိင္ငံမွာ ျဖတ္သန္း ခဲ့တဲ့ သူ႔ရဲ႕ ကေလးဘ၀အေၾကာင္းကို ေျပာဆိုၿပီး ဒီေဒသရဲ႕ အရွိန္အဟုန္ကို အရင္ကတည္းက သူသိခဲ့ တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

"ကမာၻႀကီးရဲ႕ အင္မတန္အေရးပါလွတဲ့ ဒီအစိတ္အပိုင္းမွာ ဒီ ပစိဖိတ္ႏိုင္ငံဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈကို အားေကာင္း ခုိင္မာေစမယ္ဆိုတာ အေမရိကန္ရဲ႕ ပထမဆံုး ပစိဖိတ္ သမၼတအေနနဲ႔ က်ေနာ္ ကတိေပးပါတယ္။"

ဒီေဒသတြင္းမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈဟာ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံနဲ႔စတင္တာျဖစ္ေပမယ့္ အဲဒီမွာတင္ အဆံုးသတ္မွာ မဟုတ္ ပါဘူး လို႔ မစၥတာအိုဘားမားက ေျပာပါတယ္။ ရွိၿပီးသားမဟာမိတ္ေတြနဲ႔ဆက္ဆံေရး အားေကာင္းေအာင္လုပ္ဖုိ႔ အေရးႀကီး သလို တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံအပါအ၀င္ မဟာမိတ္အသစ္ေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကိုလည္း ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

"တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ထြန္းေတာက္လာတဲ့အေပၚ အေမရိကန္က ဘယ္လို သေဘာထားသလဲ ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေမးခြန္းထုတ္ သူေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္သိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့့ က်ေနာ္ ေျပာဖူးသလိုပါပဲ၊ ခ်ိတ္ဆက္ ယွက္ႏြယ္ေနတဲ့ ကမာၻႀကီးမွာ အင္အား ဆုိတာ အားလံုး အ႐ံႈးနဲ႔ရင္ဆိုင္ရတဲ့ ကစားပြဲတခု ျဖစ္ဖို႔မလိုပါဘူး။ ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ တျခားႏုိင္ငံတခုရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈကို ေၾကာက္ရြံ႔ ေနဖို႔ မလိုပါဘူး။ ၾသဇာလႊမ္းမိုးဖို႔ ၿပိဳင္ဆိုင္ၾကတာထက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကို ပ်ဳိးေထာင္တာ က အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသမွာ တုိးတက္မႈျဖစ္ေစမွာပါ။"

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ဆက္ဆံေရးမွာ ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔တဲ့ ဟန္ခ်က္ညီမႈတခုရေအာင္ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတာ သမၼတအုိဘားမားက ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာသြားပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥဟာ အျမဲတမ္း ေျပာဆိုသြားရမယ့္ ကိစၥအျဖစ္ ဆက္ၿပီး သတ္မွတ္ ထားတာနဲ႔ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာနဲ႔ ေဒသတြင္းဆုိင္ရာ အဓိကက်တဲ့ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဆိုတာကိုလည္း ေျပာသြားပါတယ္။

"ဘာသာေရးနဲ႔ လူသားအားလံုးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို ေလးစားသမႈ ရွိတာေတြအပါအ၀င္ က်ေနာ္တို႔ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးတဲ့ အေျခခံ တန္ဖိုးထားမႈေတြ အတြက္ ဖြင့္ဟေျပာဆိုဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ဘယ္ေတာ့မွ တြန္႔ဆုတ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူသားဂုဏ္သိကၡာကို အေထာက္အပံ့ျပဳတာဟာ အေမရိကန္မွာ အခုိင္အမာ အျမစ္တြယ္ေနလို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးေျပာဆိုတာေတြကို အမ်က္ေဒါသနဲ႔ ၿငိဳးမာန္ဖြဲ႔ ေျပာဆိုမယ့္အစား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ စိတ္အရင္းခံနဲ႔ ေျပာဆိုႏိုင္ၾကပါတယ္။"

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို တနဂၤေႏြေန႔မွာေရာက္မယ့္ သမၼတအိုဘားမားဟာ တိဘက္အေရးကို သီးျခား ရည္ညႊန္းေျပာဆိုသြားတာ မေတြ႔ရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ တိတိက်က် ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အားလံုး ျခံဳ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပစိဖိတ္ေဒသတေလွ်ာက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဟာ သမၼတရဲ႕မိန္႔ခြန္းမွာ အဓိကက်တဲ့ အခ်က္ တခုအျဖစ္ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ စီးပြားေရးကေန ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္း ဆုိင္ရာအထိ ကိစၥရပ္ေတြမွာ တိုးတက္မႈရႏုိင္ေျခ အပါအ၀င္ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ဆိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ထည့္သြင္းေျပာၾကားသြားပါ တယ္။

"ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ ေၾကာက္ရြံ႕သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ အေျပာနဲ႔မဟုတ္ဘဲ လက္ေတြ႔က်တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈ ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ျဖစ္ခ်င္တာကို ဆက္ေျပာသြားမွာပါ။ ႏုိင္ငံတကာမွာ သေဘာတူထားတဲ့ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္ေတြကိုလုပ္ဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားက ျငင္းဆန္ေနျခင္းဟာ ကမာၻႀကီးလံုျခံဳေရးကို ပိုေကာင္းမလာေစဘဲ ပိုမို ဆိုးရြား သြားေစဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။"

ဂ်ပန္နဲ႔ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လံုျခံဳေရးအတြက္ အေမရိကန္က သႏၷိ႒ာန္ခ်ထားတဲ့အေၾကာင္း ေျပာတဲ့အခါမွာေတာ့ နားေထာင္တဲ့ပရိသတ္ေတြက ေကာင္းခ်ီးၾသဘာေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ပစိဖိတ္ေဒသတေလွ်ာက္ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံမႈေတြနဲ႔ အားေကာင္းတဲ့ ပူးေပါငး္ေဆာင္ရြက္မႈေတြဟာ အားလံုးအတြက္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အေရွ႕ အာရွ ေဒသ တေလွ်ာက္ က်ယ္္ျပန္႔တဲ့ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရးရေအာင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ သမၼတ ဘရက္ အိုဘားမားက ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။


Download Paula Wolfson's Report in Burmese
နားဆင္ရန္  (MP3)
Listen to This Report Paula Wolfson's Report in Burmese
အစီအစဥ္ကုိရယူရန္ (MP3)
E-mail This Article ဤသတင္းေဆာင္းပါးကို အီးေမးလ္ပို႔ရန္။
Print This Article ပုံႏွိပ္ရန္လြယ္ကူသည့္စာသား
  Top Story
လိႈင္သာယာအလုပ္သမား ထိုင္သပိတ္ လံုၿခံဳေရးတပ္ ၀ိုင္းထား  Audio Clip Available

  More From VOA
သီရိလကၤာသမၼတ လႊတ္ေတာ္ဖ်က္သိမ္း  Audio Clip Available
ေဒၚစု လႊတ္ေပးဖို႔ မေလးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေတာင္းဆို  Audio Clip Available
နာဂစ္ မုန္တိုင္းသင့္ေဒသ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လိုအပ္ေနဆဲ  Audio Clip Available
အီရန္ကို ကုလ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈအသစ္ အေမရိကန္ တိုက္တြန္း  Audio Clip Available
ေရြးေကာက္ပဲြ ႐ံႈးနိမ့္သူ သီရိလကၤာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဖမ္းဆီးခံရ  Audio Clip Available
ၾသစေၾတးလ်က ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေထာက္အကူ ၄၀% တုိးေပးမည္  Audio Clip Available
ရွမ္းျပည္နယ္အတြက္ တုိက္ပြဲ၀င္ဖို႔ SSA ေခါင္းေဆာင္ အခုိင္အမာေျပာ  Audio Clip Available
သက္ဆင္အမႈ စီရင္ခ်က္မခ်မီ ထုိင္းအစုိးရ စစ္သား ၂၀,၀၀၀ ျဖန္႔ၾကက္ ခ်ထားမည္  Audio Clip Available
ယူကရိန္း အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေရြးေကာက္ပဲြ အႏိုင္ရေၾကာင္း ေၾကညာ  Audio Clip Available