အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ခ္အိုဘားမားကို အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အတူေတြ႕ရစဥ္။ ႏုိ၀င္ဘာ ၁၅၊ ၂၀၀၉။

ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ေနတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမား (Barack Obama) က ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ထပ္ၿပီး ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီတခါ ေတာင္းဆိုတဲ့အခ်ိန္မွာ ထူးျခားတာကေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းစိန္ ကိုယ္တိုင္ ရွိေနတဲ့ အစည္းအေ၀းခန္းထဲမွာ အေမရိကန္ သမၼတက ေတာင္းဆုိခဲ့တာပါ။ ျမန္မာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ အေမရိကန္ သမၼတတို႔ တိုက္႐ိုက္ စကားေျပာဆို ျဖစ္ခဲ့ၾကသလား၊ အေမရိကန္ သမၼတက အခုလို တည့္တည့္ ေတာင္းဆိုတဲ့အေပၚ ျမန္မာအတုိက္အခံေတြဘက္ေရာ ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ခဲ့သလဲ၊ စတာေတြကို ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းစိန္နဲ႔ အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမားတို႔ဟာ အစည္းအေ၀း ခန္းမထဲမွာ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ၾကားထဲ သံုးေယာက္ပဲျခားၿပီး ထုိင္ေနခဲ့ၾကေပမဲ့ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ စကား တည့္တည့္မေျပာ၊ လက္ဆြဲ ႏႈတ္ဆက္တာလည္း မရွိခဲ့ဘူးလို႔ စင္ကာပူကလာတဲ့ သတင္းေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အာရွ ပစိဖိတ္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအဖြဲ႕ ေအးပက္ (APEC) ထိပ္သီးအစည္းအေ၀း ျပင္ပမွာ အာဆီယံ (ASEAN) အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ၁၀ ေယာက္နဲ႔ သီးျခား ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးတဲ့အခ်ိန္မွာ မစၥတာအိုဘားမားက တိုက္႐ိုက္ ေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကို လႊတ္ေပးၿပီး လူနည္းစု လူမ်ဳိးစုေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ေနတာေတြကုိ အဆံုးသတ္ဖို႔ မစၥတာအိုဘားမားက ေတာင္းဆိုခ့ဲတယ္လို႔ အေမရိကန္သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေရာဘတ္ ဂစ္ဘ္စ္ (Robert Gibbs) က သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

မစၥတာအိုဘားမားက စင္ကာပူကို မလာခင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ကတည္းက အခုလို ေတာင္းဆိုခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာေခါင္းေဆာင္နဲ႔ အစည္းအေ၀းခန္း တခုထဲမွာ ရွိေနတဲ့အခ်ိန္ ထပ္ေတာင္းဆိုလိုက္တဲ့အေပၚ ႀကိဳဆိုပါတယ္လို႔ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာပါတယ္။

“အခု ေအးပက္ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား ရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျပာတာပါ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ သေဘာထားနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ခုိင္ခုိင္မာမာပဲ ဆက္လက္ရွိေနတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ႀကိဳဆုိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေရးဆုိတာဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးကိစၥေတြမွာ အဓိက အခန္းက ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား သေဘာေပါက္လာၿပီ၊ သေဘာေပါက္ဖုိ႔ နီးစပ္တယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ေတာ့ ဒီလိုပဲျမင္ပါတယ္။”

ဒီလို ေတာင္းဆိုတဲ့အေပၚ ျမန္မာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တျခား အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေသာ္လည္းေကာင္း ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ ေျပာဆိုခဲ့သလဲဆိုတာ သတင္းေတြမွာ မေတြ႕ရေပမဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး ထုတ္ျပန္မယ့္ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာေတာ့ ဒီလို ေတာင္းဆိုတဲ့စာပိုဒ္ ပါလာမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အရင္က ေရးထားတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ မူၾကမ္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတဲ့စာပိုဒ္ ပါေပမဲ့ ေနာက္ဆံုးထြက္လာမယ့္မူမွာ မပါေတာ့ဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ မိတၱဴေတြကို ဖတ္ရတဲ့ ေအပီသတင္းက ေရးပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီစာပိုဒ္ကို ျဖဳတ္လုိက္တာလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရပါဘူး။

ျမန္မာ အပါအ၀င္ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ ၁၀ ေယာက္စလံုးနဲ႔ တစားပြဲထဲထိုင္ၿပီး စည္းေ၀းတာမ်ဳိးဟာ အေမရိကန္သမၼတ တေယာက္အေနနဲ႔ ဒါ ပထမဆံုးပါပဲ။ အရင္သမၼတ ေဂ်ာ့ခ်္ ဒဗလ်ဴ ဘုရွ္ (George W.Bush) လက္ထက္ကဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ ေအးပက္ အစည္းအေ၀းကိုေတာင္မွ မတက္ခဲ့ပါဘူး။ အေမရိကန္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒဏ္ခတ္ အေရးယူထားတာေတြ မ႐ုပ္သိမ္းေသးေပမဲ့ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈလည္း လုပ္သြားမယ္ဆိုၿပီး ေၾကညာထားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒီမူ၀ါဒကို အေမရိကန္သမၼတ ကိုယ္တိုင္က လက္ေတြ႕ က်င့္သံုးျပလိုက္တယ္လို႔လည္း ဆိုရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ထိေတြ႕ဆက္ဆံတာေရာ၊ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူတာေရာ နည္းလမ္းႏွစ္ခုစလံုးကို တၿပိဳင္နက္တည္း ကိုင္စြဲအသံုးျပဳတာဟာ အလုပ္ျဖစ္ပါ့မလားဆိုတဲ့ သံသယေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။

ဦးဉာဏ္၀င္းကေတာ့ ဒီလို နည္းလမ္းႏွစ္ခုစလံုးကုိ အသံုးျပဳတဲ့အေပၚ မွန္ကန္တယ္လို႔ သေဘာထားပါတယ္။

“Engage လုပ္တဲ့အခါမွာ အျပန္အလွန္ ဟုိဘက္ဒီဘက္ ေဆြးေႏြးၾကမယ္၊ ညိႇႏႈိင္းၾကမယ္။ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့၊ Direct Engagement ေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ Sanctions ႐ုပ္သိမ္းေရးကလည္း တၿပိဳင္တည္း ေပၚေပါက္လာမယ့္ ကိစၥမ်ဳိးပါ။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီမူ၀ါဒ ထားရွိတယ္လို႔ မစ္စ္ကလင္တန္က ေၾကညာၿပီး နာရီပုိင္းအတြင္းမွာ က်ေနာ္ကုိယ္တုိင္ပဲ ဒီဥစၥာကို ႀကိဳဆုိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ေျပာၾက ဆုိၾကဖို႔ လိုတယ္။ ေျပာၾက ဆုိၾကမွ ေျပာၾက ဆုိၾကတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီး အလုပ္ လုပ္လုိ႔ရမယ္။ မေျပာ မဆုိရင္ ဘာမွ လုပ္လုိ႔မရဘူး။ ဒါဟာ ဒီ Engagement ကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေထာက္ခံတဲ့ အေရးႀကီး အေၾကာင္းအခ်က္ တခုအေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တာပါ။”

NLD ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးဉာဏ္၀င္း ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္က မူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးမယ္လုိ႔ ေၾကညာလိုက္ၿပီး ကတည္းက ဆက္တုိက္ဆိုသလိုပဲ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ထိေတြ႕ဆက္ဆံတာေတြ လုပ္လာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ေတာက္ေလွ်ာက္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္လာခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ေတာင္ အစည္းအေ၀းခန္း တခုထဲမွာ အတူထိုင္ၿပီး ေဆြးေႏြးတာမ်ဳိးအထိ ရွိလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဘက္မွာေတာ့ သိသာထင္ရွားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ျပတာမ်ဳိး၊ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ထင္ရွားတဲ့ တိုးတက္မႈေတြ ျမင္ရေအာင္ လုပ္ျပတာမ်ဳိး ခုခ်ိန္ထိ မရွိေသးဘူးလို႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူေတြက ေထာက္ျပ ေျပာဆုိၾကပါတယ္။