ႏွလံုးေရာဂါပံုမွန္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့အေျခအေန ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လာသလဲ  

လူ႕ႏွလံုး ဖဲြ႕စည္းမႈ

ေဖဖၚ၀ါရီ ၂၇၊၂၀၀၈ -ဒီအပတ္ေတာ့ ကမၻာေပၚမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Congestive Heart Failure ႏွလံုးပံုမွန္အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါအေၾကာင္း စံုုစမ္းေမးျမန္းထားပါတယ္။

Congestive Heart Failure ျဖစ္ဖို႕ကေတာ့ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရိွပါတယ္။ ျဖစ္တဲ့ ဒီအေၾကာင္းအေပၚ တည္ၿပီးေတာ့ ေရာဂါအေျခအေနဟာလည္း ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ေနာက္ဆံုး ႏွလံုးလံုး၀ သံုးမရေတာ့ပဲ အစားထိုးကုသရတဲ့ အေျခစိုက္ လာတတ္ပါတယ္။

Congestive Heart Failure ဆိုတာနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Internal Medicine ေရာဂါရပ္ဆိုင္ရာမ်ား ကၽြမ္းက်င္သူ ေဒါက္တာေက်ာ္စိန္ကို ေမးထားပါတယ္။

ငွက္ဖ်ားေဆးတုေၾကာင့္ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ႀကီးမားသည့္ အေႏွာက္အတားျဖစ္ေစ  

Malaria parasites

ေဖေဖၚ၀ါရီ ၂၀၊၂၀၀၈ -အခု ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွက ဆရာ၀န္ေတြဟာ  Artesunate ေဆး၀ါးတုေတြကို ေတြ႕လာရတယ္လို႕ ေဒါက္တာ နယူးတန္က ေျပာပါတယ္။ ေဆးတုေတြေပၚကာစတုန္းကေတာ့ ဒီေဆးေတြေရာ ေဆးထုပ္ ေဆးဗူးေတြကိုပါ ၾကည့္ရင္ အတုမွန္း အလြယ္တကူသိႏိုင္တယ္လို႕ ေဒါက္တာနယူတန္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႕အမွ် အာတီေဆာနစ္ ေဆးတုေတြကို အစစ္နဲ႕ ခဲြဖို႕ အေတာ္ေလးကို ခက္ခဲလာၿပီလို႕ ဆိုပါတယ္။ စစ္တမ္းေတြအရေတာ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ေရာင္းေနတဲ့ Artesunate ေဆး သံုးပံုတပံုနဲ႕ တ၀က္ေလာက္ဟာ ေဆးတုေတြျဖစ္ေနပါတယ္။

Mildenhall ဟာ Artesunate ေဆးတုနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ေလ့လာဖို႕ ေဒါက္တာနယူတန္ စုစည္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာေရးအဖဲြ႕ရဲ႕ အဖဲြ႕၀င္တဦးပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာရိွတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြကေန ဒီေဆးတုေတြကို ဓါတုနည္းအရ သံုးသပ္ခဲြျခမ္းၾကည့္ေတာ့ ဒီအထဲမွာ မူးယစ္ေဆးေတြနဲ႕ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ကာစီႏိုဂ်င္ ဓါတ္အခ်ိဳ႕ ပါ၀င္ေနတာေတြ႕ၾကရပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ ထံုးေက်ာက္ ေျမျဖဴမႈန္ေတြနဲ႕ ေကာ္ရည္မႈေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီေဆးေတြကို ေခတ္မွီမႈခင္ေဆးပညာရပ္နဲ႕လည္း Mildenhall ေလ့လာခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ဒီေဆးတုေတြကို တရုတ္ေတာင္ပိုင္းကေန ထုတ္လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို သူ ေတြ႕ရိွခဲ့ပါတယ္။

အခုဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြေရာ လူနာေတြေရာ သူနာျပဳေတြပါ သူတို႕ဟာ ေဆးတု ေဆးစစ္ အေသအခ်ာ မခဲြျခားလာႏိုင္ၾကေတာ့ အာတီဆိုနစ္ေဆးဆိုရင္ အယံုအၾကည္မဲ့လာၿပီး မသံုးစဲြၾကေတာ့မွာကို စိုးရိမ္ရတယ္လို႕ Mildenhall ေရာ နယူတန္ကပါ ေျပာပါတယ္။

 ARV ေဆးကို HIV ဗိုင္းရပ္ ကာကြယ္ေဆးအျဖစ္လည္း သံုးစဲြလာႏိုင္ေတာ့မည္ 

Anti-Retroviral Drugs

ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၃ ၊၂၀၀၈ - HIV ေရာဂါပိုးအတြက္ ကုသရာမွာသံုးတဲ့ ေအအာဗီ (Antiretroviral -ARV) ေဆးေတြကို အိတ္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္ကူးစက္မခံရေအာင္ ကာကြယ္ေဆးအျဖစ္လည္း သံုးစဲြလာရႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ေမ်ာက္ေတြနဲ႕ စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာသုေတသနျပဳခ်က္တခုက ေတြ႕ရိွခဲ့ပါတယ္။

အခုဆိုရင္ ကမၻာေပၚမွာ လူဦးရည္ ၃၃သန္းေက်ာ္ဟာ အိတ္အိုင္ဗီ ပိုး ကူးစက္ခံထားရပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာတင္ လူဦးရည္ ၂ ဒႆမ ၅ သန္းဟာ ဒီ အိတ္အိုင္ဗီ ပိုး ရခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီေရာဂါပိုးတိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႀကိဳးစားေနၾကေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ သုေတသီေတြအဖို႕ အိတ္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုး ကာကြယ္ေဆးကို ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းမရိွေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လို႕ အိတ္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္ပိုး ကူးစက္ခံရသူကို ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါအေျခအေန ေရာက္မလာေအာင္ ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ ေအအာဗီ ေဆးျပားေတြကိုေတာ့ ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အခုေတာ့ျဖင့္ အဲဒီ ေအအာဗီ ေဆးျပားေတြကို အိတ္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုး ျပန္ႏွံမႈ ကာကြယ္ဖို႕ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွတဲ့ ကာကြယ္ေဆးအျဖစ္ အသံုးခ်ေကာင္း အသံုးခ်လာရႏိုင္တယ္လို႕ သုေတသီေတြက ေတြ႕ရိွခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္နယ္ အတၱလန္တာက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ႕ကာကြယ္ေရးဌာနက သုေတသီေတြဟာ ေမ်ာက္ေတြကို စမ္းသပ္အသံုးျပဳၿပီး ေလ့လာခ်က္တရပ္လုုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ကမၻာအ၀ွမ္း ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အျဖစ္မ်ားလာတာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးကုန္က်စရိတ္ အမ်ားအျပားျဖစ္လာ  

အ၀လြန္သူေတြမွာ Type B အမ်ိဳးအစား ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

ေဖေဖၚ၀ါရီ ၆ ၊၂၀၀၈ - ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ဟာ တကမၻာလံုးမွာ လူဦးရည္ သန္း၁၈၀ရိွမယ္လို႕ ခန္႕မွန္းရၿပီး ဒီအရည္အတြက္ဟာ လာမယ့္ ၂၀၃၀ခုႏွစ္ဆိုရင္ ႏွစ္ဆ မ်ားျပားလာမယ့္ WHO ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕ႀကီးက ေျပာေနပါတယ္။ ဒီေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတာကို ၾကည့္ရင္ အ၀လြန္မႈနဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာေလ့က်င္ခန္းမရိွတာေတြနဲ႕ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္းမွာဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႕ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ အ၀လြန္သူ အရည္အတြက္ဟာ အေတာ္ေလး မ်ားျပားလာပါတယ္။ အေမရိကန္လူမ်ိဳး ၂၁သန္း ေက်ာ္ဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း သၾကားဓါတ္ကို ထိန္းေပးတဲ့ အင္ဆူလင္ဓါတ္က အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြ ရရိွခဲ့ၾကတယ္လို႕ အေမရိကန္ဆီးခ်ိဳေရာဂါဆိုင္ရာ အဖဲြ႕အစည္းႀကီးက အစီရင္ခံထားပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ အသက္အရြယ္မေရြးပဲ ကေလးသူငယ္ေတြမွာပါ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္တက္လာတဲ့သူေတြမွာ ေသြးထဲမွာ သၾကားဓါတ္ပါ၀င္မႈ ပမာဏမ်ားျပားလာတဲ့သေဘာရိွပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါကေန ထပ္တိုးလာတဲ့ေနာက္ဆက္တဲြေရာဂါေတြေၾကာင့္ က်န္းမာေရးကုန္က်စရိတ္ေတြဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြင္း အေရိကန္ေဒၚလာ ၁၁၆ ဘီလီယံအထိကို တေျဖးေျဖးခ်င္း ထိုးတက္လာခဲ့တယ္လို႕ အေမရိကန္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါဆိုင္ရာအဖဲြ႕အစည္းႀကီးက အစီရင္ခံထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုအပတ္ က်န္းမာေရးအစီအစဥ္မွာေတာ့ ကမၻာအ၀ွမ္း ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ တိုးမ်ားလာတာေၾကာင့္  က်န္းမာေရးအသံုးစရိတ္ပိုလို မ်ားျပားလာတယ္ဆိုတာကို တင္ဆက္ထားပါတယ္။

သဘာ၀အတိုင္းရသည့္ ဗီတာမင္ E ေၾကာင့္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ ခႏၶာလႈပ္ရွားမႈကို အားေကာင္းေစ  

ဗီတာမင္ ေဆးျပားသံုးစဲြျခင္းထက္ သဘာ၀မွရရိွသည့္ ဗီတာမင္-အီး က ပိုၿပီး ထိေရာက္မႈရိွသည္။

ဇန္န၀ါရီ ၃၀၊၂၀၀၈ - လူေတြေန႕စဥ္ စားသံုးေနၾက အစားအစာေတြမွာပါတဲ့ ဗီတာမင္ အီးဓါတ္ဟာ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားေစတယ္ဆိုတာကို ေဆးသိပၸံပညာရွင္ေတြက စမ္းသပ္ေလ့လာမႈ အသစ္တခု လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အသက္ ၆၅ႏွစ္နဲ႕အထက္ အီတလီလူမ်ိဳး ၇၀၀ ေလာက္ကို ဒီေလ့လာခ်က္ထဲမွာ စမ္းသပ္ထားၿပီး၊ သဘာ၀ကေန ရရိွတဲ့ ဗီတာမင္အီးဓါတ္ေၾကာင့္ ကိုယ္လက္ခႏၶာ လႈပ္ရွားသြားလာမႈ ပိုအားေကာင္းေစတယ္ဆိုတာကို ဒီေလ့လာခ်က္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။

အေမရိကန္အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရသိပၸံကေတာ့ ခႏၵာကိုယ္က ေရာဂါဘယေတြ ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႕ဆိုရင္ လူလုပ္တဲ့ ဓါတု ဗီတာမင္ေတြထက္စာရင္ အစားအစာေတြကေန သဘာ၀အတိုင္းရတဲ့ ဗီတာမင္အီးဟာ ပိုၿပီးေတာ့ ထိေရာက္ႏိုင္တယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြနဲ႕ သစ္ဥ သစ္ဖုေတြကေန ဗီတာမင္ အီး ပမာဏ ၁၅ မီလီဂရမ္ကေန ၃၀ မီလီဂရမ္အထိ ေန႕စဥ္ရရိွဖို႕ လိုအပ္မယ္လို႕ ေဆးသုေတသီေတြက အႀကံျပဳထားပါတယ္။

ဒါနဲ႕႔ပတ္သက္လို႕ လူထုက်န္းမာေရးေဆးသိပၸံပညာဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ေဒါက္တာသိန္းစီကလည္း ရွင္းျပထားပါတယ္။

Parkinson ေရာဂါ မရခင္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာရံုေၾကာဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္လကၡဏာမ်ား ကနဦးေဖာ္ျပ  

ဇန္န၀ါရီ ၂၃။ ၂၀၀၇ - ဒီအပတ္ က်န္းမာေရးအစီအစဥ္မွာေတာ့ လူေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္နဲ႕ အာရံုေၾကာစနစ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာသုေတသနျပဳခ်က္ ႏွစ္ခုကို တင္ျပထားပါတယ္။

ေစ်းႏႈန္းသတ္မွတ္မႈအရျဖစ္ေစ ျပင္ဆင္ထုပ္ပိုးမႈ ေစ်းကြက္မွာ အလြယ္တကူေတြ႕ရမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ - လူေတြအေနနဲ႕ သူတို႕ ေကာင္းတယ္ထင္တဲ့ ေစ်းကြက္က ပစၥည္းေတြအတြက္ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ဦးေႏွာက္ၾကည့္ကိရိယာနဲ႕ သုေတသီအဖဲြ႕တခုက လူအခ်ိဳ႕ကို စမ္းသပ္ေလ့လာရင္း ေတြ႕ရိွခဲ့ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕လူေတြဟာ ေဆးဟာ အာနိသင္မရိွတဲ့ေဆးျဖစ္ပါေစ - ေပ်ာက္ကင္းေစတယ္ ထိေရာက္တယ္လို႕ သူတို႕ တကယ္ယူဆမိရင္ သူတိုရဲ႕ေရာဂါေတြကို သက္သာေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို အခု ေလ့လာခ်က္က အတည္ျပဳေပးလိုက္ပါတယ္။

ေနာက္တခုကေတာ့ လူႀကီးေတြမွာျဖစ္တတ္တဲ့ အေၾကာအားနည္းၿပီး ေျခလက္တုန္ရင္ေစတဲ့ ပါကစ္ဆန္ေရာဂါနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ ေလ့လာခ်က္ပါ။ ပါကစ္ဆန္ေရာဂါမျဖစ္ခင္ ဦးေႏွာက္နဲ႕အာရံုေၾကာပိုင္းဆိုင္ရာအားနည္းခ်က္လကၡဏာေတြ ကနဦး ျဖစ္လာတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို သုေတသီေတြက ေတြ႕ထားပါတယ္။ ဒီအခ်က္ မွန္ကန္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပါကစ္ဆန္ေရာဂါမျဖစ္ခင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္နည္း လမ္းစ ပြင့္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအတြက္ ႏွစ္နဲ႕ခ်ီ အခ်ိန္ယူရဦးမယ္လိုေတာ့ သုေတသီေတြက ေျပာထားပါတယ္။

HIV ဗိုင္းရပ္ပိုး လူ႕ခႏၶာကိုယ္တြင္း မ်ိဳးပြားျပန္ႏွံရာတြင္ အေရးပါသည့္ ပရိုတင္း ၂၇၃ခုကို အေမရိကန္ေဆးသိပၸံပညာရွင္မ်ား ရွာေဖြေတြ႕ရိွ  

HIV ဗိုင္းရပ္ဟာ အစဥ္မျပတ္ အသြင္ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ ဗိုင္းရပ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုင္းရပ္ကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ အဖို႕ေတာ့ ထိေရာက္မႈ အကန္႕အသတ္ ရိွပါတယ္။

ဇန္န၀ါရီ ၁၆။ ၂၀၀၇ - အိတ္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ား လူ႕ခႏၶာကိုယ္တြင္း မ်ိဳးပြားျပန္ႏွံရာမွာ အေရးပါတဲ့ ပရိုတင္း ၂၇၃ခုကို အေမရိကန္ ေဆးသိပၸံပညာရွင္ေတြက ရွာေဖြ သိရိွခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအတြက္ အိတ္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္ပိုး ကူးစက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႕ ေဆး၀ါးေဖာ္စပ္မႈေတြမွာ အသံုးတည့္လာၾကလိ့္မ္မယ္လို႕ ပညာရွင္ေတြက ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ 

အိတ္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္ဟာ သူကိုယ္၌က မ်ိဳးရိုးဗီဇဆိုင္ရာ ရုပ္သေဘာအနည္းငယ္ပါေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူ႕ခႏၶာကိုယ္တြင္း ဆဲလ္တခုကို အိတ္အိုင္ဗီ ဗိုင္းရပ္ ကူးစက္လိုက္ၿပီဆိုတာနဲ႕ ဗိုင္းရပ္ဟာ အဲဒီဆဲလ္ရဲ႕ မ်ိဳးရိုးဗီဇ မ်ိဳးပြားမႈသဘာ၀ကို ေမာင္းပိုင္စီးလိုက္ပါတယ္။ အခုလို မ်ိဳးပြားျပန္ႏွံဖို႕ ဗိုင္းရပ္က အသံုးျပဳယူတဲ့ ဆဲလ္ပရိုတင္းေတြကို သုေတသီေတြက ရွာေဖြ သိရိွခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီအေၾကာင္း အခုအပတ္ က်န္းမာေရးအစီအစဥ္မွာ တင္ဆက္ထားပါတယ္။

» ယခင္ထုတ္လႊင့္ခဲ့ အစီအစဥ္မ်ား