بتاريخ بيست و پنجم ماه دسمبر سال ۱۹۹۱ يعني چهارده سال قبل از امروز ميخائيل گورباچف اعلام کرد که بحيث رئيس جمهور اتحاد شوروي از وظيفه استعفا ميدهد.

ميخائيل گورباچف

در واقع از ساحه قلمرو اتحاد شوروي زياد باقي نمانده بود که از زعامت ان استعفا بدهد زيرا درست چهار روز قبل از ان يازده جمهوريت سابق شوروي يک کامنويلت دول مستقل را تاسيس کردند که در عمل اتحاد جماهيرشوروي را تجزيه کرد. بعباره ديگر اتحاد شوروي قبلا موجوديت خودرا از دست داده بود.

ميخائيل گورباچف در بيانيه توديعي خود عنواني ملت، وانمود ساخت که تاسيس دول مستقل مشترک المنافع ،علت اوليه استعفاي وي بود ، و ادعا نمود که در باره اين حقيقت نگران است که مردم شوروي ديگر اتباع يک ابر قدرت نيستند و برخورد با عواقب ان شايد براي همه مشکل باشد.

گورباچف مدعي شد که شاهد قدم نهادن اتحاد شوروي در مسير ديمو کراسي بوده است، و اصلاحات وي اقتصاد کمونيستي را بسوي اقتصاد بازار ازاد رهبري کرد.گورباچف اعلام نمود که مردم روسيه در يک جهان نو زندگي ميکنند که در ان جنگ سرد و مسابقات تسليحاتي خاتمه يافته است.