Η προσωπική πορεία 16 ελλήνoεβραίων παιδιών που αναγκάστηκαν να κρυφτούν στη περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου πόλεμου παρουσιάζεται στην έκθεση «Κρυμμένα παιδιά στην Ελλάδα της Κατοχής», που φιλοξενειται στην ελληνική πρεσβεία της Ουάσινγκτον.  Η έκθεση καταγράφει τις εμπειρίες αυτών των παιδιών που διασώθηκαν χάρη στη γενναιότητα και την ανιδιοτέλεια ανθρώπων που τα βοήθησαν.

Ο Μωυσής Κωνσταντίνης, ο Πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου της Ελλάδας, ήταν 11 χρονών το 1943 και ένα από τα παιδιά που αναγκάστηκαν να κρυφτούν και να αλλάξουν την ταυτότητα τους.«Ένα από αυτά τα παιδιά του οποίου η ζωή εκτίθεται στο μέγαρο της ελληνικής πρεσβείας είμαι και εγώ» δήλωσε ο κ. Κωσταντίνης φανερα συγκινημένος. «Όλη μου η οικογένεια διασώθηκε, κρυβότανε σε διαφορά σπίτια, προδοθήκαμε κατά καιρούς. Τελικά όμως γλιτώσαμε και βρισκόμαστε εν ζωή».

Επί ένα χρόνο ο νεαρός Μωϋσής και η οικογένεια του κρυβόντουσαν σε διαφορά σπίτια της Αθήνας.«Αρχικά ζούσαμε σε ένα διώροφο σπίτι αλλά όταν άρχισε ο γερμανικός διωγμός αναγκαστήκαμε να ζούμε μέσα σ’ ένα δωμάτιο 4 άτομα, οι γονείς μου, ο αδελφός μου και εγώ στη κατάσταση η οποία υπήρχε τότε στη κατεχόμενη από του γερμανούς Ελλάδα».

Η μόνη του έξοδος ήταν μερικές φορές με τη μητέρα του, Μαρί, στην Kεντρική Aγορά της Αθήνας για τρόφιμα. Ο πατέρας και ο αδελφός του δεν έβγαιναν ποτέ. Ο Κανάρης Κωνσταντίνης είχε υψηλή κρατική θέση πριν από τον διωγμό και ήταν γνωστό δημόσιο πρόσωπο. Ο αδελφός του, Δαβίδ, 14 χρόνων τότε, ήταν πολύ ψηλός για την ηλικία του και ξεχώριζε. Και οι δύο διέτρεχαν τον κίνδυνο να συλληφθούν στα μπλόκα των Γερμανών.

Μωυσής Κωνσταντίνης

Ο κ. Κωσταντίνης πιστεύει ότι είναι σημαντικό οι προσωπικές αυτές μαρτυρίες να ακουστούν πέρα από τα Ελληνικά σύνορα και ειδικά στην Αμερική, μία χώρα που δεν έχει ζήσει την τραγική εμπειρία του Ολοκαυτώματος. «Το μήνυμα που θέλουμε να περάσουμε», τονίζει, «μέσα από αυτή την έκθεση είναι να μάθει ο κόσμος αυτά που γινόντουσαν αλλά και συγχρόνως να προβληματιστεί ώστε να μην ξαναγίνουν ποτέ τέτοια θέματα στον κόσμο. Να μην υπάρχει ρατσισμός, να μην υπάρχει μισαλλοδοξία. Ποτέ να μην υπάρχουν τέτοιες διώξεις ολόκληρων λαών».

H οικογένεια Κωσταντίνη μετά την κατοχή

Την έκθεση «Κρυμμένα παιδιά  στην Ελλάδα της Κατοχής» επιμελήθηκε το ελληνικό Εβραϊκό Μουσείο και έχει περιοδέψει σε Ελλάδα και Ευρώπη. Παρουσιάστηκε στη Νέα Υόρκη στις αρχές του χρόνου και απετέλεσε αφετηρία για την δημιουργία ειδικών εκδηλώσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Στην Ουάσιγκτον η έκθεση εγκαινίαστηκε  από την υπουργό Τουριστικής Ανάπτυξης της Ελλάδας, Φάνη Πάλλη–Πετραλιά και προλόγισαν ο αμερικανός δημοκρατικός βουλευτής Τομ Λάντος, ο οποίος επέζησε του Ολοκαυτώματος στην Ουγγαρία, η ρεπουμπλικανή βουλευτή Ιλεάννα Ρος Λέτινεν, ο ελληνοαμερικανός γερουσιαστής Πωλ Σαρμπάνης, και άλλοι έλληνες και αμερικανοί αξιωματούχοι.