VOANews.com

Dengê Amerîka ▪ Kurdî
Jêderê bawerpêkirî yê Nûçe û Pêzanînê

12 Çirîya Duwê 2009 

Evro li VOA:

Nûçeyên bi 45 zimanan
Kêmanîyên olî li Musilê raporta Rêxistina Çavdêrîya Mafên Mirovan nirxand


12/11/2009

hrw logo 19jun01 150.jpgRaportekey be em duwayeyî Rêxirawî Çavdêrî Mafî Mirovî Nêvnetewî (Human Rights Watch) şikaye têde hêze Kurdekanî parêzgahî Musil lew tometbar kirdibû, guwaye helsawin be towqandin û karî tundûtûjî li dijî kêmînyekanî parêzgehî Nînowa weku Şebek û Mesîhî û Êzîdî û ew kêşeyî lênaw Kurd û Ereb û wate Hewlêr û Bexda, em kêmînyane têda bûnete qurbanî.

Raporteke kardanewekî zorî be duwaw hebû.  Hikumetî Herêmî Kurdistan duweynê le beyannameyekî da tometekanî raporteke red kirdew be propagandayekîj le qelem da.

Balam eger pirsyar le ew kêmînyaney bixoyan bikin ka raporteke ta çend rast e yaxut be pêçewane, Qadir Selîm endamî Desteyî Balayî binkeyî Laleşî Êzdîyekan bo Dengê Amerîka delêt;

 "Ev raport bitir weku dîyar Hikumet Herêma Kurdistanê pê tawanbar dikin ku ew hevrikîya navbera Hikumeta Kurdistanê û hikumeta Federal da eger bûye ku rewşa Krîstîyan û Êzîdîyan û Şebekan têk biçit û zerarmendin di vê çendê da  Lê bi dîtina min eger em berê xwe bidine wan egeran ku tawanbare ku nehêlit madda 140 cêbicê bibit çunkî madda 140 klîda çarserîyê ye.  Bêguman ev raport ew tiştên ku têda nivîsîne heta raddeyekê rastî heye; xelkê wan deveran zerarmendin, lê weku me gotî ew alîyên me behs kirîn ew tehammul yan ku bitir barê giran keftîye ser milê wan, tengezarî û zirarmendîya xelkê wan deveran berdewam nebît."

Xatun Îblîn Anoya endamî Partî Neteweyî Aşûrî û endamî pêşuwî Encumenî parêzgehî Musil jibo Dengê Amerîka lew barêwa sebaret be Mesîhîyekanî Musil deduwêt:

"Raporteke hîç rastîyekî bo nîya we herwiha Kurd le duwayî awarekirdinî Mesîhîyekanîj nînin, belku acendayektir le pişt awarebûnî Mesîhîyekan hebûn, ewjî; rêxirawî El Qaîde û Hizbî Baas û herwiha hindê tundrewanî Îslamî bûn ke hemîj stuyanî ew danewêtî Musil xalî bikin li Mesîhîyekan û tayfekanî tir.  Dîrokekej ne wekî emro ye, belku le ser demî Saddam Huseynîj Mesîhîyekanî navçekanî Tirkêf u Bertilleh raguezran.  Êstaj dirêjepêderî ew bernameye.  Paşan raporteke bahs le derkirdin û toqandinî Kurdekanîj dekat ke Êzdîyekan e, çon Kurd Êzîdî derbikat le şarî Musil ke xoyan Kurd bin."

Melle Salim Şebekî, serokî Desteyî Rawêşkarî Şebek be tundî lêdwanî dijî ew raporte dedat û be zulm nawî debat û delê "Quwatî Pêşmerge û Hizbên Kurdîj li mintiqê Şebek xizmetî mintiqî Şebek dikin, berdewam legel Şebekin û Şebek bexwo mesulin le naw ew hizbekan, le naw ew hêzekan.  Ême qebul nakeyn ew tişte bê kirn, zulm e û edwan e li ser pêşmerge bît, li ser ezabî Kurdistanî bît.  Ême Şebek zor razî ne be ew wez'ayî legel Kurdistan bîn."

Şayanî bahs e pêş du rojan Rêxirawî Çavdêrî Mafî Mirovî Nêvnetewî raportekî sebaret be rewşî kemînîyekanî parêzgehî Nînova belaw kirdawa.  Raporteke bûwa mawey turebûnî layanî Hikumetî Herêmî Kurdistan û layanekanî tir ke raporteke bahsyan lêwe dekat.  Hendekîj pêyan waye darêjeranî raporteke bo layanekî Erebî û bo mebestekî siyasî be karyan hênawa, be taybetîj ke le hilbijartinî giştî Iraq nêzîk debînewa Musilîj û be taybetî navçe cihê nakokekan yekek e le navçe kêşeleserekan.



E-mail This Article Vê babetê e-mail bike
Print This Article Formata Çapkirinê
  Dawîtirîn Nûçe

  Babetên din
Serokê Parlamana Herêma Kurdistana Iraqê li ser kêşeyên vê dawîye axift  Audio Clip Available
Dr. Kurmanc Gundî behsa nameya ku bo Neteweyên Yekgirtî hinartine kir  Audio Clip Available
Kêmanîya astê vitamin D di nav xwîna mirovî de metirsîya celta dilî û celta mîşkî zêde diket
Birêveberên Kurdên Êzîdî daxwaza pênc kursîyan li Parlamana Iraqê dikin
Li Bexdayê konferansek hatîye girêdan bo peyda kirina çareserîyeke hevpişk jibo giriftêt Kerkukê
Kombûna Parlamana Iraqê li ser qanuna hilbijartinê bêy çi encaman û rêkeftinan bi dawî hat
Rojnamevan Sîrwan Berko Derbarê Pirsa Kurdî li Tirkîye û Surîyê Dipeyive  Audio Clip Available
Êrîşbirekî xwekuj li başûra rojava Afganistanê 16 kes kuştin û bi dehan kes jî birîndar kirin  Audio Clip Available
Layekanî Erebî Sunnî le naw parlamanî Iraqî piştgirî xoyan bo Tariq Haşimî derbirî
Babeta bernama Hello Washingtona vê carê kêşeyên hilbijartina Iraqê ne
DTP li 150 wargehî bi gel re tê cem hev  ji bo nîqaşa rêvekirina Pirsa Kurdî  Audio Clip Available
Obama û serokê Koreya Başûr ji Koreya Bakûr daxwaza vegera ser mêza danûstandinê dikin
Azad Çalak: Veto ya Haşimî di berjewendiya Kurdan de ye.  Audio Clip Available
Amerîka û hevkarên wê yên navnetweyî dest bi danustandina kirine sebaret bersav nedana Îranê bo pêşnîyaza navokî
Leşkerê Îsraîlê dibêjît firokêt wî hêrîş kire ser sazgeheka çeka û du tunela li devera Xezze
Rojnamevan Alî Akel Paşeroja AKP Dinirxîne  Audio Clip Available
Cîgirê serokê Iraqê Tariq’l Haşimî qanuna hilbijartinê veto diket  Audio Clip Available
Dr. Fuad Mahsum serokê Hevpeymanîya Kurdistan li Parlamana Iraqê li ser hilbijartinê axift  Audio Clip Available
Serokê Amerîka Barack Obama gihîşte Koreya Başûr
Serokatiya Herêma Kurdistanê gefa boykot kirina helbijartina Îraqê dike  Audio Clip Available
Îhsan Arslan jibo Paşeroja Tirkîye Geşbîn e  Audio Clip Available
Netewên Yekgirtî aloziya xwe biramberî helbijartina Îraqê ragehand. 
Pênc girtîyên PKK bo girtîxana Îmralî hatin şandin  Audio Clip Available
Li Beijing serokên Amerîka û Çîn ê dîtinên xwe parve diken
Çekdaran 13 gundî nizîkî Bexdayê koştin
Parlamenter Ozbek dibêje, AKP Dixwaze Kul û Birînên Hemî Hemwelatîyên Derman Bike  Audio Clip Available
Parlamenterê DTP Nezîr Karabaş û Pêeketinên Dawî li Tirkîye  Audio Clip Available
Nivîskar Hasan Kaya Derheqa Pirsa Kurdî Dipeyive  Audio Clip Available
Serok Obama û serokê Rusya Medvedev kombûn
Rêberên opozîsyona Îranê tepeserkirina xwenîşanderên dijî hikumetê mehkum kirin
Hikumeta Iraqê ya Federalî 246 zindanî li girtîxana Çemçemal azad kirine
AKP roja înê jî berdewam zanyarî dan Parlamana Turkîyê derbarê pirsgirêka Kurdî  Audio Clip Available
Serok Obama soz da ku digel Çînê hevkarîyê biket
Yekîtîya Ewropa û Iraq rêkeftin ku hevkarîyê bikin li ser jimareke babetan
Serok Obama bo seredaneke heyşt rojî ya Asyayê gehêştîye Tokyoyê
Azad Çalak endamê Parlamana Iraqê sebaret bi hilbijartinê axivî  Audio Clip Available
Êrîşbirekî xwekuj êrîş biriye ser karwaneke otomobîlan li nêzîkî bingehê leşkerî yê NATO li Kabulê
Babeta bernama Hello Washingtona vê carê nexweşîya Înfluenzeya Berazan e
Obama daxwaz kirîye ji desteya xwe ya karûbarên tenahîya netewî ku dubare bala xwe bidine stratejîya şerrê li Afganîstanê
Kêmanîyên olî li Musilê raporta Rêxistina Çavdêrîya Mafên Mirovan nirxand
Serok Obama û rêberên din yên cîhanê li salvegera bi dawî anîna Şerê Yekê Cîhanê cengawerên şerrî bibîr tînin  Audio Clip Available
Parlamena Tirkîye di derbarê çareserkirina pirsa Kurdî da kom bû.  Audio Clip Available
Şahab Şêxî dibêje mixabin Îhsan Fettahyan evro sibehê li Îranê hatîye daleqandin
Bi peqîna otombîleka bombekirî bi kêmî ve 30 kes li  Pakistanê hatin kuştin