VOANews.com

Dengê Amerîka ▪ KurdîKarê me ragehandin e

 
Nûçeyên bi 45 zimanan
Sernivîs – El-Qayde hêşta gefa herî mezine


19/05/2009

El-Qayde û dar û destekên wê hêş wek gefa herî mezin ya teroristî bo ser Amerîka û hevalbendên wê mayne. Ew çend li gor berhevdana raportên welatî yên sala 2008 yên wezareta derve li ser terorê.

Ji 11-ê meha 9 sala 2001-ê pêde heya niha, El-Qayde û hevalbendên wê ji tixobên Afxanistanê berew nav herêmên dûrdestên Pakistanê derbaz bûne. Ew deverên çiyayî û asê wek bingehên parastî bixwe bikar tinin ku dikarin xwe têde veşêrin, hîn bibin, tevî alîgirên xwe pêwendiyê bigirin, pîlanên êrîşan darêjin û pilanan danin ku şerkeran bo piûtgîriya alozkariyên Talibanan bihinêrên Efxanistanê.

Li cihên din, li Îraqê, El-Qayde herçend hêş bi gefeye lê derbên berçav pêkevtine û jêrxan û jêderên daraiya wê hatine têkdan. Hijmara teqînên xwekûjî li Iraqê wek nîşanek serekeyê şiyana operasiyonên wê giropê, li sala 2008-ê, bi awayek berçav dabezîne. Ronald Schlicher, ku wek rêkxerê Amerîka ji bo bersîng girtina terorismê kar diket bi girîngîve got: Rêberên eşîretan û yên herêmî li Îraqê berdewamin li ser dinedana eşîretên Sunnî û hevwelatiyên herêmî ku Al-Qaide û aydolociya wê red bikin.

Li gor wê raporta terorismê, cihek din ku sala borî terorîst têde çalak bûne, Somalia ye. Giropa Al-Şebbab rêkxistiyk terorîstiye ku pêwendî bi El-Qayde re hene. Ew li pişkên başûr û navenda welatî çalake. Birêz Schlicher got hikometa yêkgirtî ya nû damezriya Somaliya hêş pêdivî bi piştgîriya navneteweyî heye ku bikarit berewrûyê wê gefê û zihmetiyên din bibit.

Serbarî wêçendê, raportên ragehandinê dibêjin tondroyên biyanî çûne Somaliya ku li rex milîtanên herêmî şerî bikin, cihê ew dikarin xort tir bibin û gefê li civaka navneteweyî bikin. Hikometa nawendiya bê hêza Somaliya welat êxistiye nav rewşek hosa ku nikarit li hember terorismê, cerdevaniyê û bazirganiya muxediratê û jêrpê kirina mafên mirov û tundajoiya aydolocî xwe biparêzit.

 Li sala 2008 ê al-Qaide li Mexriba Îsalmî li Cezayrê hijmarek xelkê kuştin. Li Yemenê rewş berdewame li ser xirab bûnê, di demekî de ku Al-Qaide li sala bûrî çendîn êrîşên bikuj birêve birin.

Amerîka bi şerê xwe yê li dijberî terorê pêgîr dimînit. Li sala borî rêberên El- Qayde li Îraqê û Pakistanê hatin kuştin. Rêberên terorîstan berdewam di helatin yan xwe veşartinê de bûne. Bi dehan welatan qanûnên nûyên diberî terorîsmê pesend kirine yan qanûnên xwe yên heyî bihêz kirîne. Li seranserî cîhanê bizavên jibo şer kirina li hember berdest kirina daraiya terorîstan heta radeyk baş serkevtî bûye. Amerika dê berdewam bit li ser bikar anîna rêbazek berfireh, dinavda bikaranîna amîro û kereseyên dîplomatîk, leşkerî, aborî û siyasî û keltorî di nav şerê şikestdana gefa terorîstî de.


Download Sernivîs
Dagirtin  (MP3)
Listen to This Report Sernivîs
Guhdarî bike (MP3)
E-mail This Article Vê babetê e-mail bike
Print This Article Formata Çapkirinê
  Dawîtirîn Nûçe
DTP li 150 wargehî bi gel re tê cem hev  ji bo nîqaşa rêvekirina Pirsa Kurdî  Audio Clip Available

  Babetên din
Obama û serokê Koreya Başûr ji Koreya Bakûr daxwaza vegera ser mêza danûstandinê dikin
Azad Çalak: Veto ya Haşimî di berjewendiya Kurdan de ye.  Audio Clip Available
Amerîka û hevkarên wê yên navnetweyî dest bi danustandina kirine sebaret bersav nedana Îranê bo pêşnîyaza navokî
Leşkerê Îsraîlê dibêjît firokêt wî hêrîş kire ser sazgeheka çeka û du tunela li devera Xezze
Rojnamevan Alî Akel Paşeroja AKP Dinirxîne  Audio Clip Available
Cîgirê serokê Iraqê Tariq’l Haşimî qanuna hilbijartinê veto diket  Audio Clip Available
Dr. Fuad Mahsum serokê Hevpeymanîya Kurdistan li Parlamana Iraqê li ser hilbijartinê axift  Audio Clip Available
Serokê Amerîka Barack Obama gihîşte Koreya Başûr
Serokatiya Herêma Kurdistanê gefa boykot kirina helbijartina Îraqê dike  Audio Clip Available
Îhsan Arslan jibo Paşeroja Tirkîye Geşbîn e  Audio Clip Available
Netewên Yekgirtî aloziya xwe biramberî helbijartina Îraqê ragehand. 
Pênc girtîyên PKK bo girtîxana Îmralî hatin şandin  Audio Clip Available
Li Beijing serokên Amerîka û Çîn ê dîtinên xwe parve diken
Çekdaran 13 gundî nizîkî Bexdayê koştin
Parlamenter Ozbek dibêje, AKP Dixwaze Kul û Birînên Hemî Hemwelatîyên Derman Bike  Audio Clip Available
Parlamenterê DTP Nezîr Karabaş û Pêeketinên Dawî li Tirkîye  Audio Clip Available
Nivîskar Hasan Kaya Derheqa Pirsa Kurdî Dipeyive  Audio Clip Available
Serok Obama û serokê Rusya Medvedev kombûn
Rêberên opozîsyona Îranê tepeserkirina xwenîşanderên dijî hikumetê mehkum kirin
Hikumeta Iraqê ya Federalî 246 zindanî li girtîxana Çemçemal azad kirine
AKP roja înê jî berdewam zanyarî dan Parlamana Turkîyê derbarê pirsgirêka Kurdî  Audio Clip Available
Serok Obama soz da ku digel Çînê hevkarîyê biket
Yekîtîya Ewropa û Iraq rêkeftin ku hevkarîyê bikin li ser jimareke babetan
Serok Obama bo seredaneke heyşt rojî ya Asyayê gehêştîye Tokyoyê
Azad Çalak endamê Parlamana Iraqê sebaret bi hilbijartinê axivî  Audio Clip Available
Êrîşbirekî xwekuj êrîş biriye ser karwaneke otomobîlan li nêzîkî bingehê leşkerî yê NATO li Kabulê
Babeta bernama Hello Washingtona vê carê nexweşîya Înfluenzeya Berazan e
Obama daxwaz kirîye ji desteya xwe ya karûbarên tenahîya netewî ku dubare bala xwe bidine stratejîya şerrê li Afganîstanê
Kêmanîyên olî li Musilê raporta Rêxistina Çavdêrîya Mafên Mirovan nirxand
Serok Obama û rêberên din yên cîhanê li salvegera bi dawî anîna Şerê Yekê Cîhanê cengawerên şerrî bibîr tînin  Audio Clip Available
Parlamena Tirkîye di derbarê çareserkirina pirsa Kurdî da kom bû.  Audio Clip Available
Şahab Şêxî dibêje mixabin Îhsan Fettahyan evro sibehê li Îranê hatîye daleqandin
Bi peqîna otombîleka bombekirî bi kêmî ve 30 kes li  Pakistanê hatin kuştin