VOANews.com

Dengê Amerîka ▪ KurdîKarê me ragehandin e

 
Nûçeyên bi 45 zimanan
Sernivîs – Giringiya  Xwendewar kirina keçan


17/08/2009

Xwendewar kirina keçan tişteke serbarî pêşve birina jiyana wan hijmarek mifayên din jî bi xwe re tîne. Wextî keçek xwendewar mezin dibe û pê digehe, xwendewarî gelek mifayên din yên berdewam ne tinê ji bo wê belku ji bo civakê wê jî berdest dike.

Li gor civata liser pêwendiyên derve, mûçe(mi’aş)ê jinekê li welatên di pêşveçûnê de liser yêk dê heta 20 ji sedê zêde bibe bo her salek zêdetir ya xwendinê piştî kilasa sêyê yan çarê. Berhevdan derdixin ku ew jin dê pitir li birakê xwe dahata xwe bi malbatê û civakê re par bike, jiber ku birakê wê wek xoya dibe pitirî nîviya dahata xwe bixwe radigire. Derfetên hindê ku ew tûşî vayrosa HIV bit dê bi awayek berfireh linav biçit û ew dê pitir pişikdarê siyastên herêmî bit. Zarokên jinek xwendewar dê derfeta jiyanek baştir li pênc salan berî niha hebin, liber ku daykek ku bikare bixone zêdetir dê zarokê xwe bibe nexweşxanê û dê bikarbe destûrên nojdarî cî bi cî biket. Egerek zêdetir heye ku zarokên wê jî biçin xwendingehê. Xwendewarî tinê rêka herî karîgere hejariya cîl bi cîl têk bişknit û rêkekê bo derbaz bûn ji hejariyê berdest biket.

Li gor ajansa Amerêka ji bo pêşveçûna navneteweyî yan USAID, Amerika kar diket ku li Afriqa keçên zêdetir biçin xwendingehê. Programa berdest kirina alîkariya xwendinê bo keçan ku pişkek bernama xwendinê ya serokî ye bo Afrîqa, bizavê diket xwe bigehînit keçên sêvî û bê dayk û bab , yên siqet û hejar yan yên keftiye ber karîgriya AIDS ê. Ew pirograme hîvî diket heta sala 2010 ê nêzîkî 550,000 alikariyên xwendinê pişka zav ji bo keçên Afrîqa li astên destpêkî û xwendina navincî berdest biket.

Wezîra derve ya Amerîka Hillary Rodham Clinton dinav babetekê de bo rojnama City Press ya Afrîqa Başûr nivîsî ku: bi qawet êxistina jinan ji bo pêşveçûna cîhanî û bexteweriyê gelek girînge. Ev çend tinê baş bûna moralê nîne belku pêşveçûna aboriye jî. Eger mafên jinan bêne dan û derftên wek hev di warê xwendinê de bi wan bêt dan, saxlemî û karkirinek bi berhem bo wan bête berdest kirin, ew dê civak û aboriyê pêşde biben. Eger bêt û ew bêne ji bîr kirin û bikevine ber serederiyek nebaş, her wek niha li gelek cihan li Afrîqa birêve diçe, jiyanek xweş û bextewerî qet çênabe.


Download Sernivîs
Dagirtin  (MP3)
Listen to This Report Sernivîs
Guhdarî bike (MP3)
E-mail This Article Vê babetê e-mail bike
Print This Article Formata Çapkirinê
  Dawîtirîn Nûçe
Serok Obama pêşwazî li serokwezîrê Hindistanê dike  Audio Clip Available

  Babetên din
Serokê Perlemana Herêma Kurdistanê derbarê konferansa Kerkukê dipeyive  Audio Clip Available
Seredana Ahmedînejad bo Amerîka Latîn berdewam e
Bi tawana gendelî, vekolîn ligel pênc wezîrên Afganî dihên kirin  
Perlemana Îraqê qanûna helbijartinan pejirand
Çar serbazên Amerîkî li Afganistanê hatin kuştin  Audio Clip Available
Serokê Îranî seredana Berazîlê dike
Li Pakistanê bi kêmî ve 18 çekdar hatin kuştin  Audio Clip Available
Îran dest bi manuvreyên leşkerî yên asmanî kirîye  Audio Clip Available
Serokê Parlamana Herêma Kurdistana Iraqê li ser kêşeyên vê dawîye axift  Audio Clip Available
Dr. Kurmanc Gundî behsa nameya ku bo Neteweyên Yekgirtî hinartine kir  Audio Clip Available
Kêmanîya astê vitamin D di nav xwîna mirovî de metirsîya celta dilî û celta mîşkî zêde diket
Birêveberên Kurdên Êzîdî daxwaza pênc kursîyan li Parlamana Iraqê dikin
Li Bexdayê konferansek hatîye girêdan bo peyda kirina çareserîyeke hevpişk jibo giriftêt Kerkukê
Kombûna Parlamana Iraqê li ser qanuna hilbijartinê bêy çi encaman û rêkeftinan bi dawî hat
Rojnamevan Sîrwan Berko Derbarê Pirsa Kurdî li Tirkîye û Surîyê Dipeyive  Audio Clip Available
Êrîşbirekî xwekuj li başûra rojava Afganistanê 16 kes kuştin û bi dehan kes jî birîndar kirin  Audio Clip Available
Layekanî Erebî Sunnî le naw parlamanî Iraqî piştgirî xoyan bo Tariq Haşimî derbirî
Babeta bernama Hello Washingtona vê carê kêşeyên hilbijartina Iraqê ne
DTP li 150 wargehî bi gel re tê cem hev  ji bo nîqaşa rêvekirina Pirsa Kurdî  Audio Clip Available
Obama û serokê Koreya Başûr ji Koreya Bakûr daxwaza vegera ser mêza danûstandinê dikin
Azad Çalak: Veto ya Haşimî di berjewendiya Kurdan de ye.  Audio Clip Available
Amerîka û hevkarên wê yên navnetweyî dest bi danustandina kirine sebaret bersav nedana Îranê bo pêşnîyaza navokî
Leşkerê Îsraîlê dibêjît firokêt wî hêrîş kire ser sazgeheka çeka û du tunela li devera Xezze
Rojnamevan Alî Akel Paşeroja AKP Dinirxîne  Audio Clip Available
Cîgirê serokê Iraqê Tariq’l Haşimî qanuna hilbijartinê veto diket  Audio Clip Available
Dr. Fuad Mahsum serokê Hevpeymanîya Kurdistan li Parlamana Iraqê li ser hilbijartinê axift  Audio Clip Available
Serokê Amerîka Barack Obama gihîşte Koreya Başûr
Serokatiya Herêma Kurdistanê gefa boykot kirina helbijartina Îraqê dike  Audio Clip Available
Îhsan Arslan jibo Paşeroja Tirkîye Geşbîn e  Audio Clip Available
Netewên Yekgirtî aloziya xwe biramberî helbijartina Îraqê ragehand. 
Pênc girtîyên PKK bo girtîxana Îmralî hatin şandin  Audio Clip Available
Li Beijing serokên Amerîka û Çîn ê dîtinên xwe parve diken
Çekdaran 13 gundî nizîkî Bexdayê koştin