Kurdish ده‌نگی ئه‌مریكا 
ئه‌ركی ئێمه‌ ڕاگه‌یاندنه‌

ته‌‌نیا نوسین
گه‌‌ران

 
بـنـبـڕكردنی ئـیـفـلـیـجی مــنـداڵان

16/01/2006

india_polio_13may03_80v

ڕێـكخراوی ته‌ندروستی جیهانی WHO ڕایگه‌یاند، كه‌ ده‌توانرێت نه‌خۆشی ئیفلیجی منداڵان تاكۆتایی ساڵی 2006 بنبڕبكرێت. هه‌ڵبه‌ته‌ یه‌ك هۆ له‌م گه‌شبینی‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كوتاندن زیادیكردووه‌. به‌ زۆری منداڵان دووچاری ڤایرۆسی ئیفلیجی ده‌بنه‌وه‌، كه‌ ئیفلیجی وته‌نانه‌ت مردنیشی لێ ده‌كه‌وێته‌وه‌.

ئامانجی سه‌ره‌تایی بۆ بنبڕكردنی ئیفلیجی منداڵ له‌ كۆتایی ساڵی 2005 سه‌ری نه‌گرت چونكه‌ له‌ ساڵی 2003 دا، چه‌ند شارێـك له‌ باكوری نه‌یجیریا كوتاندنیان ڕاگرت. هه‌ندێ له‌ پـیاوه‌ ئاینی‌یه‌كانی ناو نه‌یجیریا به‌ درۆوه‌ گوتوبویان كه‌ كوتاندنی نه‌خۆشی ئیفلیجی له‌ ڕێـگه‌ی ده‌مه‌وه‌ ده‌بێـته‌ هۆی نه‌زۆكی ئه‌وه‌ش به‌ شێـكه‌ له‌ هه‌ڵمه‌تی ڕۆژئـاوا دژ به‌ موسڵمانه‌كان. كاتێ كوتاندنه‌كان ڕاگیران ڤایرۆسی نه‌خۆشی ئیفلیجی له‌ سه‌ران سه‌ری سنووره‌كان بڵاو بۆوه‌، سه‌ر له‌ نوێ دووچاری هه‌ژده‌ ووڵاتان بۆوه‌ كه‌ زوتر نه‌خۆشی‌یه‌كه‌یان تیا نه‌بوو، هه‌ر له‌ یه‌مه‌نه‌وه‌ تا ئه‌نده‌نوسیا.

دكتۆر ده‌یڤد هێمان له‌ ڕێـكخراوی WHO ده‌ڵێت ئێستا ڕێبه‌رانی ئاینی نه‌یجیریا پشتیوانی كوتاندنی نه‌خۆشی ئیفلیجی ده‌كه‌ن.

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: " ئێمه‌ له‌و باوڕه‌داین پـێویسته‌ ڕێـگا له‌ بڵاو بوونه‌وه‌ی نه‌خۆشی ئیفلیجی بگیرێت له‌ هه‌ر ووڵاتێـكدا. ئه‌وه‌ش به‌ ڕاگرتنی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی نه‌خۆشی ئیفلیجی تا ناوه‌ڕاستی ساڵ له‌ تێـكڕای ووڵاتان و هه‌تا كۆتایی ساڵی 2006 و سه‌ره‌تای ساڵی 2007یش له‌ نه‌یجیریا".

نزیكه‌ی 350 هه‌زار منداڵ دووچاری ئه‌م نه‌خۆشی‌یه‌ بوبونه‌وه‌ كاتێ هه‌ڵمه‌تی له‌ناوبردنی ئه‌م نه‌خۆشی‌یه‌ له‌ ساڵی 1988 ده‌ستی‌پـێـكرد. له‌ ساڵی 2005 دا ژماره‌كه‌ به‌ره‌و 1700 منداڵ كه‌م بۆوه‌، نزیكه‌ی 600 یان له‌ نه‌یجیریادان. ووڵاتانی دیكه‌ كه‌ هه‌مان جۆری نه‌خۆشی‌یان تیا ڕاپۆرت كراوه‌ بریتین له‌ هندستان، پاكستان، ئه‌فغانستان و نه‌یجیریا.

ووڵاته‌ یه‌كـگرتووه‌كانی ئه‌مریكا و نه‌ته‌وه‌ یه‌كـگرتووه‌كان و هاوكاره‌ ناحكومی‌یه‌كان، وه‌ك Rotary International و the Bill and Melinda Gates Foundation ، پشتیوانی له‌ ده‌ستپـێـشخه‌رێـكانی له‌ ناو بردنی نه‌خۆشی ئیفلیجی ده‌كه‌ن له‌ سه‌ران سه‌ری جیهاندا.

ووڵاته‌ یه‌كـگرتووه‌كانی ئه‌مریكا زیاتر له‌ 900 ملیۆن دۆلاری بۆ هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ ته‌رخان كردووه‌، سه‌رۆك جۆرج ده‌بڵیو بوش له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت، ووڵاته‌ یه‌كـگرتووه‌كانی ئه‌مریكا پابه‌نده‌ به‌وه‌ی هه‌موو هه‌نگاوێـكی پـێویست بنێت تا نه‌خۆشـیه‌كه‌ نه‌مێنێت.

ئه‌م گوتاره‌ دید و بۆچوونی حكومه‌تی ووڵاته‌ یه‌كـگرتووه‌كانی ئه‌مریكایه‌

emailme.gif ئه‌‌م راپۆرته ئیمێل بكه
printerfriendly.gif بۆ چاپكردن
  نوێترین هه‌واڵ
لایه‌نگرانی موقته‌دا ئه‌لسه‌در خۆپـیشـاندان له‌ دژی ڕێـکه‌وتنی عێراق و ئه‌مریکا سـازده‌که‌ن  Audio Clip Available  Video clip available

  هه‌واڵی زیاتر
کاردانه‌وه‌کان له‌ به‌رامبه‌ر ڕێـکه‌وتنی ئاسـایشی نێوان عێراق و ئه‌مریکا  Audio Clip Available
فه‌لاح مسته‌فا وه‌ڵامی قسه‌کانی مالیکی ده‌داته‌وه‌  Audio Clip Available
دکتۆر ئه‌حمه‌د فه‌رهادی ده‌ڵێت پـێده‌چێت ڕۆبه‌رت گه‌یتس له‌ پـۆسته‌که‌ی خۆیدا بمێنێته‌وه‌  Audio Clip Available
یاسای باری که‌سێتی له‌ هه‌رێمی کوردستان و کاردانه‌وه‌کان له‌سه‌ری  Audio Clip Available
ته‌ها حه‌سـه‌نیانی ده‌ڵێت ئێران سـیاسه‌تی دوو فاقی ده‌گرێته‌به‌ر  Audio Clip Available
سه‌رچاوه‌کان ده‌ڵێن چاوه‌ڕوان ده‌کرێت ئۆباما هێله‌ری کلنتن بۆ پـۆسـتی وه‌زیری ده‌روه‌وه‌ ده‌سـنیشـان بکات  Audio Clip Available
به‌هاکانی سه‌هه‌م و سه‌نه‌د له‌ سه‌رانسه‌ری جیهاندا زیاتر داده‌به‌زێت  Audio Clip Available
ڕاپـۆرتێـک ده‌رباره‌ی کێشه‌ی گه‌نده‌ڵی له‌ عێراقدا  Audio Clip Available
وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق ده‌ڵێت ڕه‌نگه‌ په‌رله‌مان ڕێـکه‌وتنه‌ ئاسـایشـیـیه‌که‌ په‌سه‌ند بکات  Audio Clip Available
ڕوفاتی 150 ئه‌نفالکراو برایه‌وه‌ بۆ کوردسـتان  Audio Clip Available
دکتۆر عه‌ممار تۆعمه‌ ده‌ڵێت زه‌حمه‌ته‌ پـێشـبینی بکرێت په‌رله‌مانی عێراق چۆن ده‌نگ له‌سه‌ر ڕێـکه‌وتننامه‌که‌ ده‌دات  Audio Clip Available
جۆره‌کانی کۆڵسـترۆڵ و چۆنێتی خۆپاراسـتنی ته‌ندروسـتیمان  Audio Clip Available
ڕێـکخراوی خوێندکارانی کوردســتان له‌ زانکۆی جۆرج مه‌یسن پاره‌ بۆ منداڵانی نه‌خۆشی دڵ کۆده‌که‌نه‌وه‌  Audio Clip Available
ئه‌لزه‌واهیری له‌ ڤیدیۆیه‌کدا هێرش بۆ سه‌ر باراک ئۆباما ده‌کات  Audio Clip Available
وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا هیواداره‌ له‌ سـاڵی 2009 گۆڕانکاری له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسـتدا ڕووبدات  Audio Clip Available
دکتۆر که‌مال که‌رکوکی ده‌ڵێت جگه‌ له‌ جێبه‌جێـکردنی مادده‌ی 140 هیـچ ڕێـگه‌ چاره‌یه‌کی تر نیـیه‌  Audio Clip Available