Kurdish ده‌نگی ئه‌مریكا 
ئه‌ركی ئێمه‌ ڕاگه‌یاندنه‌

ته‌‌نیا نوسین
گه‌‌ران

 
دادگایی شـاڵاوه‌كانی ئه‌نفـال

28/08/2006
ده‌قی گوتاره‌كه‌ - 357KB دایـبـه‌زێـنـه‌ audio clip
گوێبگره ده‌قی گوتاره‌كه‌ audio clip

دیكتاتۆری پـێـشووی عێراق سه‌دام حسێن وا بۆ دووه‌م جار له‌ به‌غدا دادگایی ده‌كرێت. ئه‌و چاوه‌ڕێی حوكمی یه‌كه‌م دادگایی كردنی ده‌كات كه‌ تیایدا ئه‌و و یاریده‌ده‌رانی تاوانبار كران به‌ كوشـتنی 148 له‌ دانیشـتوانی شـارۆچـكه‌ی دوجه‌یل له‌ سـاڵی 1982. ئه‌م جاره‌، سه‌دام حسێن و شه‌ش كه‌سی دیـكه‌، تاوانبار به‌ جینۆساید كراون كه‌ له‌ كاتی ئه‌وه‌ی به‌ شـاڵاوی ئه‌نفال به‌ناوبانگه‌ ڕوویدا.

ئه‌و شـاڵاوه‌ له‌ مانگی دووی سـاڵی 1988 ده‌ستی پـێـكرا كاتێـك له‌شـكری سه‌دام حسێن په‌لاماری كورده‌كانی عێراق له‌ باكوری وڵات ده‌ژیان دا. دادپـرسه‌ عێراقیـیه‌كان ده‌ڵێـن زیاتر له‌ 180 هه‌زار كوردی عێراقی كوژران. یه‌كێـك له‌ شـاره‌كانی كورد كه‌ په‌لامار درا هه‌ڵه‌بجه‌ بوو. هێزه‌كانی عێراقی به‌ سه‌ركردایه‌تی عه‌لی حه‌سه‌ن ئه‌لمه‌جیدی ئامۆزای سه‌دام حسێن، یه‌كه‌م په‌لاماری شـاره‌كه‌یان دا به‌ بۆمبی ئاسایی و تۆپـخانه‌، زیاتر له‌ 50 هه‌زار دانیشـتوانی شـاری هه‌ڵه‌بجه‌یان ناچار كرد بخزێـنه‌ ناو ژێـرزه‌مینه‌كان و په‌ناگاكان، دواتر هێزه‌كانی عێراقی چه‌كی جۆراوجۆری كیمیاوی، وه‌ك گازی خه‌رده‌ل و گازی ده‌ماری سـاریـنیان به‌سه‌ر شـاری بێ به‌رگری به‌ردایه‌ خوارێ، له‌ ماوه‌ی چه‌ند كاتژمێـری په‌لاماری كیمیاوی 5 هه‌زار كه‌س مردن. 10 هه‌زار زیاتریش كوێر بوون، كه‌م ئه‌ندام بوون، یانیش ئه‌ندامیان شـێوا. له‌ ماوه‌ی ئه‌و 18 سـاڵه‌ تا ئێـسـتا، به‌ هه‌زاران كه‌سی دیكه‌ش به‌هۆی ده‌رئه‌نجامی ترسـناك نه‌خۆشـیـیه‌كانی په‌كی مرۆڤ ده‌خات و هه‌روه‌ها به‌هۆی نه‌خۆشـیـیه‌كانی له‌ كاتی له‌دایـك بوون مردوون.

محه‌مه‌د ئیحسـان، وه‌زیری كاروباری ناوچه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێـمه‌ له‌ كوردسـتانی عێراق ده‌ڵێت ئه‌و دادگایی كردنه‌ بڕگه‌یه‌كی له‌قه‌ڵه‌م خستراو له‌ كتێبی مێژووی عێراقه‌:

" بۆیه‌ ئێمه‌ ده‌بێت به‌ ڕاده‌یه‌كی زۆر سه‌رنج بخه‌ینه‌ سه‌ر ئه‌و دادگایی كردنه‌ و گوێ له‌ سه‌دام حسێن بگرین بۆچی ئه‌و ده‌سـتی له‌و جۆره‌ تاوانانه‌ له‌ دژی كورده‌كان دا؟ جینۆسـاید: تاوانی هه‌موو تاوانانه‌.

سه‌رۆك جۆرج ده‌بلیو بوش ده‌ڵێت سه‌دام حسێن، دیكـتاتۆرێـكی دڕنده‌یه‌. ئه‌و كه‌سـێـكه‌ خه‌ڵـكێـكی زۆری كوشت. سه‌رۆك هه‌روه‌ها ده‌ڵێت ئێسـتا سه‌دام حسێن هێنراوه‌ته‌ به‌رده‌م ئه‌و عه‌داله‌ته‌ی كه‌ ئه‌و نه‌یدا به‌ هیچـیه‌ك له‌ وڵاتیانی خۆی."

ئه‌م گوتاره‌ بیروڕای حكومه‌تی وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكایه.

emailme.gif ئه‌‌م راپۆرته ئیمێل بكه
printerfriendly.gif بۆ چاپكردن
  نوێترین هه‌واڵ
هێرشـێـكی گومان‌لێـكراوی ئه‌مریكا 4 ملیشـیا له‌ پاكسـتان ده‌كوژێت  Audio Clip Available

  هه‌واڵی زیاتر
CPJ خه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ ده‌كات كه‌ له‌پـێناو ئازادی ڕۆژنامه‌گه‌ریدا تێـده‌كۆشن  Audio Clip Available  Video clip available
شاره‌زایان ده‌ڵێن ئه‌لقاعیده‌ ده‌یه‌وێت سوود له‌ قه‌یرانی دارایی جیهان وه‌ربگرێت  Audio Clip Available
کاردانه‌وه‌کان له‌ به‌رامبه‌ر ڕێـکه‌وتنی ئاسـایشی نێوان عێراق و ئه‌مریکا  Audio Clip Available
فه‌لاح مسته‌فا وه‌ڵامی قسه‌کانی مالیکی ده‌داته‌وه‌  Audio Clip Available
دکتۆر ئه‌حمه‌د فه‌رهادی ده‌ڵێت پـێده‌چێت ڕۆبه‌رت گه‌یتس له‌ پـۆسته‌که‌ی خۆیدا بمێنێته‌وه‌  Audio Clip Available
یاسای باری که‌سێتی له‌ هه‌رێمی کوردستان و کاردانه‌وه‌کان له‌سه‌ری  Audio Clip Available
ته‌ها حه‌سـه‌نیانی ده‌ڵێت ئێران سـیاسه‌تی دوو فاقی ده‌گرێته‌به‌ر  Audio Clip Available
سه‌رچاوه‌کان ده‌ڵێن چاوه‌ڕوان ده‌کرێت ئۆباما هێله‌ری کلنتن بۆ پـۆسـتی وه‌زیری ده‌روه‌وه‌ ده‌سـنیشـان بکات  Audio Clip Available
لایه‌نگرانی موقته‌دا ئه‌لسه‌در خۆپـیشـاندان له‌ دژی ڕێـکه‌وتنی عێراق و ئه‌مریکا سـازده‌که‌ن  Audio Clip Available  Video clip available
به‌هاکانی سه‌هه‌م و سه‌نه‌د له‌ سه‌رانسه‌ری جیهاندا زیاتر داده‌به‌زێت  Audio Clip Available
ڕاپـۆرتێـک ده‌رباره‌ی کێشه‌ی گه‌نده‌ڵی له‌ عێراقدا  Audio Clip Available
وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق ده‌ڵێت ڕه‌نگه‌ په‌رله‌مان ڕێـکه‌وتنه‌ ئاسـایشـیـیه‌که‌ په‌سه‌ند بکات  Audio Clip Available
ڕوفاتی 150 ئه‌نفالکراو برایه‌وه‌ بۆ کوردسـتان  Audio Clip Available
دکتۆر عه‌ممار تۆعمه‌ ده‌ڵێت زه‌حمه‌ته‌ پـێشـبینی بکرێت په‌رله‌مانی عێراق چۆن ده‌نگ له‌سه‌ر ڕێـکه‌وتننامه‌که‌ ده‌دات  Audio Clip Available
جۆره‌کانی کۆڵسـترۆڵ و چۆنێتی خۆپاراسـتنی ته‌ندروسـتیمان  Audio Clip Available
ڕێـکخراوی خوێندکارانی کوردســتان له‌ زانکۆی جۆرج مه‌یسن پاره‌ بۆ منداڵانی نه‌خۆشی دڵ کۆده‌که‌نه‌وه‌  Audio Clip Available