Kurdish ده‌نگی ئه‌مریكا 
ئه‌ركی ئێمه‌ ڕاگه‌یاندنه‌

ته‌‌نیا نوسین
گه‌‌ڕان

 
شاره‌زایانی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ هۆشداری ته‌شه‌نه‌کردنی زیاتری ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ له نایجیریا ده‌ده‌ن

06/02/2007

هه‌فته‌ی ڕابردوو، یه‌که‌م حاڵه‌تی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده ‌له نایجیریا پشت ڕاستکرایه‌وه‌. 
A chicken trader holds up a bird to be sold at a market in Lagos, Nigeria, 1 Feb 2007
فرۆشیارێکی مریشک و په‌له‌وه‌ڕ و باڵنده له لاگۆسی پایته‌ختی نایجیریا.
له‌م باره‌یه‌وه‌ گلبێرت دا کۆستا له ئابوجاوه‌ ڕاپۆرتێکی بۆ ڕه‌وانه‌ کردووین و مه‌ترسی‌یه‌کانی بڵاوبونه‌وه‌ی ئه‌و نه‌خۆشی‌یه‌ له نایجیریا ڕوون ده‌کاته‌وه‌.

حکومه‌تی نایجیریا ڕاده‌گه‌یه‌نێت که‌وا له‌ 19 ویلایه‌تی ووڵاته‌که‌و ئابوجای پایته‌خت‌دا ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ له چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودا بڵاوبۆته‌وه‌.  له دوایترین ڕاگه‌یاندنی کاربه‌ده‌ستان‌دا،  ڤایرۆسی H5N1 زۆر بڵاوه‌ و به‌رده‌وامه‌ له ته‌شه‌نه‌کردنی له نێوباڵنده ‌و په‌له‌وه‌ڕه‌کانی نایجیریادا.

ده‌رکه‌وتنی یه‌که‌م حاڵه‌تی ئه‌م نه‌خۆشی‌یه‌ش له نێو مرۆڤ‌دا له نایجیریا پاش یه‌ک ساڵ له‌ دوای سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌نفلوه‌نزای ئه‌ڤیان له ووڵاته‌که‌دا ده‌رکه‌وت.

له‌و کاته‌وه‌، ووڵاته‌کانی خۆرئاوای ئه‌فه‌ریکا کێشه‌‌یان هه‌بوو له چۆنێتی مامه‌ڵه‌کردنیان له‌گه‌ڵ ئه‌م نه‌خۆشی‌یه‌دا.  شاره‌زایانی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ ده‌ڵێن مه‌ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ که‌ نایجیریا ببێته‌ میوانداری هه‌میشه‌یی ئه‌م جۆری ڤایرۆسه‌.

   دکتۆر شه‌رابوتو ڤێترینه‌ر و سه‌رۆکی کۆمه‌ڵگای ڤێترینه‌ره‌کان له نایجیریا گوتویه‌تی " ئه‌گه‌ر تۆ ته‌ماشای مێژووی هه‌موو جۆره‌ نه‌خۆشی‌یه‌ک بکه‌یت ئه‌وا ده‌بینیت خه‌ڵکێکی زۆر له‌م جۆره‌ ڕه‌وشانه‌دا په‌یوه‌ندیدارن.  ئه‌گه‌ر جموجۆڵی زاووزێی باڵنده و‌ په‌له‌وه‌ڕه‌کانیش ڕابگیرێت ئه‌وا پێویستت به‌ کارمه‌ندانی گواستنه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ بزانن چی له ئارادایه‌.  پێویستت به‌وه‌یه‌ هێزه‌کانی پۆلیس ئاگاداربن له‌وه‌ی چی ڕووده‌دات.  پێویستت به‌وه‌یه‌ که‌ یاسادانه‌ره‌ ئاسایی‌یه‌کان بزانن چی هه‌یه‌.  ئه‌وا ته‌نها ئه‌و کاته ده‌توانیت کۆنترۆڵێکی ته‌واوی نه‌خۆشی‌یه‌که‌ بکه‌یت."

ئه‌و جوتیارانه‌ش که له‌ حه‌وشه‌کانیاندا باڵنده‌ و په‌له‌وه‌ڕ به‌خێو ده‌که‌ن، به‌هۆی لاوازی چاودێری کردنه‌وه‌ مه‌ترسی تووشبوونیان هه‌یه‌، هه‌روه‌ها مه‌ترسی گواستنه‌وه‌ی نه‌خۆشی‌یه‌که‌ش له نێو باڵنده‌ و په‌له‌وه‌ڕه‌کاندا زیاترێک ده‌بێت.   ڕێکخراوی کشتوکاڵ و خۆراکی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کانیش هه‌ڵیانسه‌نگاندووه‌ که‌وا له سه‌دا 60 ی نایجیرییه‌کان نزیکه‌ی 140 ملیۆن باڵنده‌ و په‌له‌وه‌ڕ له‌ حه‌وشه‌کانیان‌دا به‌خێو ده‌که‌ن.

به پێی دکتۆر عه‌بدولسه‌لام ناسیدی به‌ڕێوبه‌ری ته‌ندروستی گشتی له وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی فیدرالی نایجیریا ده‌ڵێت ئه‌م مه‌ترسی‌یه‌مان خستۆته‌ به‌رده‌می خه‌ڵکی گشتی و زۆر به‌ جدییه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌که‌ین.

جێی باسه‌، نایجیریا و دوو ووڵاتی دیکه‌ی جیهانی داده‌نرێن به‌وه‌ی زۆر لاوازن له‌ ڕاگرتنی ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ جیهانی‌یه‌ی له ئارادایه‌ بۆ ڕاگرتنی بڵاوبونه‌وه‌ی نه‌خۆشی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌.

کاربه‌ده‌ستانی نایجیریاش دان ده‌نێن به‌وه‌ی که‌ به‌هۆی قه‌ره‌باڵغی و هه‌ژاری شاره‌کان و لاوازی چاودێریکردن،  به‌دواچوون و دۆزینه‌وه‌ و ڕاگرتنی بڵاوبونه‌وه‌ی نه‌خۆشی‌یه‌که‌ زۆر سه‌خته.

 

emailme.gif ئه‌‌م راپۆرته ئیمێل بكه
printerfriendly.gif بۆ چاپكردن

  نوێترین هه‌واڵ
له‌ چه‌ند هێرشێـکدا له‌ ئه‌فغانسـتان 4 سه‌ربازی ئه‌مه‌ریکایی و 8 سه‌ربازی ئه‌فغانی ده‌کوژرێن

  هه‌واڵی زیاتر
خالید شوانی ده‌ڵێت په‌رله‌مان ده‌توانێت به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی سه‌رۆکایه‌تی یاسای هه‌ڵبژاردنه‌کان تێپه‌ڕ بکات  Audio Clip Available
ئه‌مه‌ل شوکر داوا ده‌کات کار بۆ ڕاگرتنی چۆڵـکردنی جه‌له‌ولا بکرێت  Audio Clip Available
دکتۆر مه‌حمود عوسمان ده‌ڵێت سـووننه‌کان هۆڵی په‌رله‌مانیان جێهێشـتووه‌  Audio Clip Available
21 که‌سی ڕفێندراو له‌ فلپین ده‌کوژرێن
سه‌رۆکی ئیسرائیل ده‌ڵێت بونیادکردنی نیشـته‌جێــیه‌کان کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌ نیـیه‌  Audio Clip Available
ئه‌حمه‌د سه‌عید شه‌یخی داوای پـیاداچوونه‌وه‌ به‌ حوکمی له‌سێداره‌دانی شێرکۆ مه‌عارفی ده‌کات  Audio Clip Available
که‌مال که‌رکوکی ده‌ڵێت ئاماده‌نین له‌ هه‌ڵـبژاردنێـکدا به‌شـداری بکه‌ین فرتوفێڵی تیادا بکرێت  Audio Clip Available
شه‌ریف بێهروز ده‌رباره‌ی نامه‌که‌ی مسـته‌فا هیجری بۆ بان کی مون ده‌دوێت  Audio Clip Available
کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی کورد نامه‌یه‌ک له‌ دژی سـوریا ئاڕاسته‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان ده‌کات  Audio Clip Available
ئێران ده‌سـتیکرد به‌ مانۆڕه‌ ئاسـمانیـیه‌که‌ی  Audio Clip Available
دیموکراته‌کان ڕه‌زامه‌ندی سینات به‌ده‌سـت‌ده‌هێنن له‌ مه‌سه‌له‌ی ده‌سـتکردن به‌ مشـتومڕ له‌سه‌ر خزمه‌تگوزاری ته‌ندروستی  Audio Clip Available
فریاد ڕه‌واندزی له‌سه‌ر یاسای هه‌ڵـبژاردنه‌کان ڕه‌خنه‌ له‌ باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا له‌ به‌غدا ده‌گرێت  Audio Clip Available
دڵشـاد نوعمان ڕه‌خنه‌ ده‌گرێت له‌وه‌ی که‌س داکۆکی له‌ مافی ئێزدیـیه‌کان ناکات  Audio Clip Available
مێزگردێـک ده‌رباره‌ی ڕه‌تکردنه‌وه‌ی ئێران بۆ دوایـین پـێشـنیاری نێونه‌ته‌وه‌یی  Audio Clip Available
محه‌مه‌د حسێن ده‌ڵێت گێڕانه‌وه‌ی ڕووداوه‌کان بنچینه‌ی ئه‌ده‌بی داسـتانه‌  Audio Clip Available
نه‌رمین عوسمان ده‌ڵێت هه‌تا هه‌ڵـبژاردن له‌ عێراقدا نه‌کرێت گرفته‌کان چاره‌سه‌ر ناکرێن  Audio Clip Available
یاسادانه‌رانی عێراق وتووێـژه‌کانی خۆیان له‌سه‌ر یاسای هه‌ڵبژاردنه‌کان بۆ یه‌کشه‌ممه‌ دواده‌خه‌ن  Audio Clip Available
دکتۆر ڕه‌ئوف عوسمان له‌و بڕوایه‌دایه‌ یه‌کشه‌ممه‌ش یاسای هه‌ڵـبژاردنه‌کان هه‌موار نه‌کرێته‌وه‌  Audio Clip Available
ڕزگار عه‌لی ده‌رباره‌ی کۆنگره‌ی تایبه‌ت به‌ که‌رکوک له‌ به‌غدا و یاسای هه‌ڵـبژاردن ده‌دوێت  Audio Clip Available
ئێران به‌ نیازه‌ مانۆری ئاسـمانی ئه‌نجام‌بدات  Audio Clip Available
زلهێزانی جیهان له‌ به‌رامبه‌ر سوربوونی ئێران له‌سه‌ر به‌رنامه‌ ناوه‌کیـیه‌که‌ی بێ‌ئومێد ده‌بن  Audio Clip Available
کێشمه‌کێشی یاسای هه‌ڵـبژاردنه‌کانی عێراق  Audio Clip Available