Kurdish ده‌نگی ئه‌مریكا 
ئه‌ركی ئێمه‌ ڕاگه‌یاندنه‌

ته‌‌نیا نوسین
گه‌‌ڕان

 
شاره‌زایانی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ هۆشداری ته‌شه‌نه‌کردنی زیاتری ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ له نایجیریا ده‌ده‌ن

06/02/2007

هه‌فته‌ی ڕابردوو، یه‌که‌م حاڵه‌تی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده ‌له نایجیریا پشت ڕاستکرایه‌وه‌. 
A chicken trader holds up a bird to be sold at a market in Lagos, Nigeria, 1 Feb 2007
فرۆشیارێکی مریشک و په‌له‌وه‌ڕ و باڵنده له لاگۆسی پایته‌ختی نایجیریا.
له‌م باره‌یه‌وه‌ گلبێرت دا کۆستا له ئابوجاوه‌ ڕاپۆرتێکی بۆ ڕه‌وانه‌ کردووین و مه‌ترسی‌یه‌کانی بڵاوبونه‌وه‌ی ئه‌و نه‌خۆشی‌یه‌ له نایجیریا ڕوون ده‌کاته‌وه‌.

حکومه‌تی نایجیریا ڕاده‌گه‌یه‌نێت که‌وا له‌ 19 ویلایه‌تی ووڵاته‌که‌و ئابوجای پایته‌خت‌دا ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ له چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودا بڵاوبۆته‌وه‌.  له دوایترین ڕاگه‌یاندنی کاربه‌ده‌ستان‌دا،  ڤایرۆسی H5N1 زۆر بڵاوه‌ و به‌رده‌وامه‌ له ته‌شه‌نه‌کردنی له نێوباڵنده ‌و په‌له‌وه‌ڕه‌کانی نایجیریادا.

ده‌رکه‌وتنی یه‌که‌م حاڵه‌تی ئه‌م نه‌خۆشی‌یه‌ش له نێو مرۆڤ‌دا له نایجیریا پاش یه‌ک ساڵ له‌ دوای سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌نفلوه‌نزای ئه‌ڤیان له ووڵاته‌که‌دا ده‌رکه‌وت.

له‌و کاته‌وه‌، ووڵاته‌کانی خۆرئاوای ئه‌فه‌ریکا کێشه‌‌یان هه‌بوو له چۆنێتی مامه‌ڵه‌کردنیان له‌گه‌ڵ ئه‌م نه‌خۆشی‌یه‌دا.  شاره‌زایانی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌ ده‌ڵێن مه‌ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ که‌ نایجیریا ببێته‌ میوانداری هه‌میشه‌یی ئه‌م جۆری ڤایرۆسه‌.

   دکتۆر شه‌رابوتو ڤێترینه‌ر و سه‌رۆکی کۆمه‌ڵگای ڤێترینه‌ره‌کان له نایجیریا گوتویه‌تی " ئه‌گه‌ر تۆ ته‌ماشای مێژووی هه‌موو جۆره‌ نه‌خۆشی‌یه‌ک بکه‌یت ئه‌وا ده‌بینیت خه‌ڵکێکی زۆر له‌م جۆره‌ ڕه‌وشانه‌دا په‌یوه‌ندیدارن.  ئه‌گه‌ر جموجۆڵی زاووزێی باڵنده و‌ په‌له‌وه‌ڕه‌کانیش ڕابگیرێت ئه‌وا پێویستت به‌ کارمه‌ندانی گواستنه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ بزانن چی له ئارادایه‌.  پێویستت به‌وه‌یه‌ هێزه‌کانی پۆلیس ئاگاداربن له‌وه‌ی چی ڕووده‌دات.  پێویستت به‌وه‌یه‌ که‌ یاسادانه‌ره‌ ئاسایی‌یه‌کان بزانن چی هه‌یه‌.  ئه‌وا ته‌نها ئه‌و کاته ده‌توانیت کۆنترۆڵێکی ته‌واوی نه‌خۆشی‌یه‌که‌ بکه‌یت."

ئه‌و جوتیارانه‌ش که له‌ حه‌وشه‌کانیاندا باڵنده‌ و په‌له‌وه‌ڕ به‌خێو ده‌که‌ن، به‌هۆی لاوازی چاودێری کردنه‌وه‌ مه‌ترسی تووشبوونیان هه‌یه‌، هه‌روه‌ها مه‌ترسی گواستنه‌وه‌ی نه‌خۆشی‌یه‌که‌ش له نێو باڵنده‌ و په‌له‌وه‌ڕه‌کاندا زیاترێک ده‌بێت.   ڕێکخراوی کشتوکاڵ و خۆراکی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کانیش هه‌ڵیانسه‌نگاندووه‌ که‌وا له سه‌دا 60 ی نایجیرییه‌کان نزیکه‌ی 140 ملیۆن باڵنده‌ و په‌له‌وه‌ڕ له‌ حه‌وشه‌کانیان‌دا به‌خێو ده‌که‌ن.

به پێی دکتۆر عه‌بدولسه‌لام ناسیدی به‌ڕێوبه‌ری ته‌ندروستی گشتی له وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی فیدرالی نایجیریا ده‌ڵێت ئه‌م مه‌ترسی‌یه‌مان خستۆته‌ به‌رده‌می خه‌ڵکی گشتی و زۆر به‌ جدییه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌که‌ین.

جێی باسه‌، نایجیریا و دوو ووڵاتی دیکه‌ی جیهانی داده‌نرێن به‌وه‌ی زۆر لاوازن له‌ ڕاگرتنی ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ جیهانی‌یه‌ی له ئارادایه‌ بۆ ڕاگرتنی بڵاوبونه‌وه‌ی نه‌خۆشی ئه‌نفلوه‌نزای باڵنده‌.

کاربه‌ده‌ستانی نایجیریاش دان ده‌نێن به‌وه‌ی که‌ به‌هۆی قه‌ره‌باڵغی و هه‌ژاری شاره‌کان و لاوازی چاودێریکردن،  به‌دواچوون و دۆزینه‌وه‌ و ڕاگرتنی بڵاوبونه‌وه‌ی نه‌خۆشی‌یه‌که‌ زۆر سه‌خته.

 

emailme.gif ئه‌‌م راپۆرته ئیمێل بكه
printerfriendly.gif بۆ چاپكردن

  نوێترین هه‌واڵ
ئه‌لڕوبێعی ده‌ڵێت پـێویسـته‌ ڕێـكه‌وتنـنامه‌ی سـتراتیژی واده‌ی كشـانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ عێراقی تیادابێت  Audio Clip Available

  هه‌واڵی زیاتر
دكتۆر پشـتیوان عه‌بدولقادر ده‌ڵێت ئه‌مریكاش ده‌یه‌وێت واده‌یه‌ك بۆ كشـانه‌وه‌ی هێزه‌كانی له‌ عێراق دابنێت  Audio Clip Available
جه‌عفه‌ر شـكاك باس له‌ ژیانی خۆی له‌ ویلایه‌تی ڤێرجینیا ده‌كات  Audio Clip Available
ئه‌مه‌ریكا و چـیـك په‌یمانـنامه‌ی دانانی سـیسـتمی موشه‌كی به‌رگری مۆرده‌كه‌ن  Audio Clip Available
ڕه‌مه‌زانی حاجی مه‌شـهه‌دی ده‌ڵێت نابێت جێگای فه‌رهادی حاجی میرزایی گرتووخانه‌بێت  Audio Clip Available
ڕێبه‌رانی G8 هه‌ڵـبژاردنی مۆگابی ڕه‌تده‌كه‌نه‌وه‌  Audio Clip Available
كۆمسـیۆنێـكی ئه‌مریكایی به‌ نیازه‌ یاسای ڕاگه‌یاندنی شه‌ڕ له‌ وڵاته‌كه‌یان بگۆڕن  Audio Clip Available
وریا كرماشـانی ده‌رباره‌ی ده‌سـتێوه‌ردانی ئێران له‌ كاروباری هه‌رێمی كوردستان ده‌دوێت  Audio Clip Available
بۆمبێـكی لاڕێـگا 4 كه‌س له‌ باكوری عێراق ده‌كوژێت  Audio Clip Available
كاربه‌ده‌سـتانی ئه‌فغانستان ئاژانسێـكی بیانی به‌ هێرشه‌كه‌ی سه‌ر باڵوێزخانه‌ی هیندسـتان تاوانبار ده‌كه‌ن  Audio Clip Available
فریاد ڕه‌واندزی باس له‌ كۆسـپه‌كانی به‌رده‌م په‌سه‌ندكردنی یاسای هه‌ڵبژاردنی پارێزگاكانی عێراق ده‌كات  Audio Clip Available
ئاڵا تاڵه‌بانی سه‌باره‌ت به‌ ڕێـكه‌وتنی سـتراتیژی نێوان عێراق و ئه‌مریكا ده‌دوێت  Audio Clip Available
سه‌رۆك بوش و سه‌رۆكی ڕوسیا له‌ ژاپـۆن كۆده‌بنه‌وه‌  Audio Clip Available
له‌ ئاكامی هێرشـێـكی خۆكوژی له‌ ئه‌فغانسـتان 41 كه‌س ده‌كوژرێن  Audio Clip Available
سه‌رۆك وه‌زیری عێراق باس له‌ ڕێـكه‌وتنێـكی ئاسایشی كورت خایه‌ن له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا ده‌كات  Audio Clip Available
سـوره‌یا فه‌لاح باس له‌ كۆنفرانسی ڕاوێژگای لێـكۆڵینه‌وه‌ی ژنانی ئێران له‌ كالیفۆرنیا ده‌كات  Audio Clip Available
عه‌بدولڕه‌حمان مسـته‌فا باس له‌ سه‌ردانه‌كه‌ی تاریق ئه‌لهاشمی بۆ كه‌ركوك ده‌كات  Audio Clip Available
دكتۆر مه‌حمود عوسـمان باس له‌ كۆبوونه‌وه‌ی ئاشـتبوونه‌وه‌ی نیشـتیمانی عێراق ده‌كات  Audio Clip Available
ڕه‌دیف مسـته‌فا باس له‌ ڕه‌وشی ناو زیندانی صـه‌یدنایه‌ی سوریا ده‌كات  Audio Clip Available