عکس AP
ورځپاڼه لیکي په افغانستان کې د وختي ټولټاکنو خبري روانې دي او یو دلیل یې هم دا دی چې پر سیاسي بهیر باندي کار وشي. ورځپاڼه زیاتوي چې پر نظامي مواردو باندي زیات تمرکز او سیاسي عبوري بهیر او د قانون د حاکمیت موضوګانو ته کمې پاملرنې په افغانستان کې د پیل نه د امریکا پر هلو ځلو باندي چې دغه هیواد باثبات کړي اغیزه کړې ده.
بشپړه موضوع
د فیلاډیلفیا انکوایرر ورځپاڼه د اپریل په لومړۍ نېټې لیکي چې د افغانستان کیلۍ په پاکستان کې دي. ورځپاڼه لیکي چې آیا داسي لاره شته چې امریکا د افغانستان څخه هم په مناسبه ډول ووځي او هم یو باثبات افغانستان ترشا پرېږدي؟ ورځپاڼه لیکي چې د دې پوښتنې ځواب په پاکستان پوري اړه لري.
ورځپاڼه لیکي چې که افغانستان بیا پرېښودل شی چې خپل پخواني حالت ته ستون شي او د محمد میراح په شان خلګ وشي کړای چې دلته ځالې جوړې کړي نو د بریتانیوي عسکرو ټولې لس کلنې قربانې به بې ځایه ولاړې شي.
د واشنګټن پوست ورځپاڼه لیکي چې کرزی ولي د امریکا څخه په عذاب شوی دی. ورځپاڼه لیکي چې د امریکا پوځونو د ولسمشر کرزي د حکومت دپاره لس کاله جګړه وکړه او خپل ځانونه یې د لاسه ورکړل چې د ښاغلي کرزي نه دفاع وکړي خو تیره اونۍ هغه د امریکا ددفاع د وزیر سره دلیدو کاتو پر مهال غوښتنه وکړه چې امریکايي ځواکونو دي نور د هغه دپاره جګړه نه کوي.
د واشنگټن اسکسیریس ورځپاڼه د AP خبري آژانس په حواله لیکي په داسي حال کي چي ولسمشر حامد کرزي د پنجشنبې په ورځ افغانستان ته د امریکا د دفاع د وزير، ليان پنيته، د دوه ورځني سفر په پای کي د ناټو نه غوښتنه وکړه چي په ولايتونو کي دي د کليوو څخه خپل عسکر وباسي او خپل غټو اډو ته دي ورستانه شي، او هم بايد د حکومت امنيتي ځواکونو ته دي د هيواد د امنيت د ساتلو مسووليت د ١٣٩٢هجري شمسي کال تر پايه پوري د ټاکلي مودي نه يو کال مخکي ورحواله کړي.
د افغانستان د کورنیوو چارو په وزارت کې د دووامریکایي افسرانو د وژل کیدلو پیښه د امریکا په مطبوعاتو کې زیات منعکس شوې ده. مونږ په دې اړه د نیویارک ټایمز او واشگنټن پوسټ د ورځپاڼو د مطالبو خلاصه لیکلې ده.
د نيويارک ټايمز ورځپانې د فبرورۍ په ٢۴ نيټه په خپل يوه ريپوټ کي د جمعې په ورځ د هلمند په ولايت کي د افغانستان د حکومت د مامورانو له قوله ريپوټ ورکړی چي طالبانو د ماښام د لمانځه پر مهال د تيري يکشنبې په ورځ څلورکسان د يوي ولسوالئ په بازار کې ونیول او ویې وژل . نیویارک ټایمز د حکومتي مامورانو له قوله وايي چي طالبانو د خلکو په مخکي دهغوي څخه سرونه پرې کړل.
"دپای پیل" ترعنوان لاندې د نیویارک ټایمز ورځپاڼې یومطلب خپور کړی دی. ورځپاڼه لیکي، ټول امریکایان دې ته لیواله دي چې په افغانستان کې نوره جگړه بنده شي. د امریکا د دفاع د وزیر لیان پانیتا له دې اعلان نه چې امریکایي پوځیان به په افغانستان کې د ٢٠١٣ کال په نیمایي کې له محاربوي نقش نه یو گام په شا شي، هرکلی شوی دی.
دټاېمز مجله په خپلې نوې گڼه کې لیکي چې له طالابانو سره خبري کول، حتمي دي خو مهمه دا ده چې دمذاکراتو په مجلس کې څوک د چا سره کښیني؟ دبریتانېې دگارډېن ورځپاڼه ليکي چې د افغانستان ولسمشر حامد کرزي د پاکستان له مشرانو سره مخامخ سپیني خبري کوي.
دفارن پالېسي مجلې د فبرورې په درېمه لېکي چې په افغانستان کې به راتلونکې کې کورنی جنگ، خامخا پېښ نشي خو ترپخواېې د پېښېدو توقع ډېره ده. مجله په دې تبصره کوي چې مخه ېې څنگه نېول کېدلاي شي او دېوې دوامدارې سولې په لاره کې خنډونه اوستونزې څه دي.
د انګلیستان د ډایلي ټیلیګراف ورځپاڼه لیکي چې د طالبانو لوړ پوړي ډیپلوماتان قطر ته رسیدلي دي چې یو سیاسي دفتر پرانیزي. ددغه دفتر موخه دا ده چې د امریکا طالبانو او افغان حکومت ترمنځ د مزاکراتو دپاره لاره هواره کړي.
د لاس انجلس ټاېمز ورځپاڼه نن د پنجشنبې په ورځ لېکی چې ایا امریکا په افغانستان کې کامېابه ده ا و که نه ؟ ورځپاڼه په ځواب کې وايي چې دا په دې پوري اړه لري چې تاسي له چانه پوښتنه کوئ.ورځپاڼه زیاتوي دا پوښتنه چې په افغانستان کی برېالېتوب څنگه اندازه کړو یا وسنجوو ډېره مهمه او بنیادی پوښتنه ده. که څه هم په ځواب کې ډېرتوافق نشته دی.
د برتانیې د گارډین ورځپاڼه دېوشمیر اوروپايي چارواکو له قوله لېکي چې د ولسمشر اوباما حکومت له دې خطر سره مخ دی چې په افغانستان کې ښايي د سولی دراوستلو تارېخي فرصت له لاسه ورکړي. البته که چېري ژر د طالبانو دې غوښتنی ته چی وايي د سولی دخبرو د پېل لپاره دي، ددوی بندېان خوشي شی ، ځواب ونه وايي.
واشنگټن پوسټ د مطلب په دوام لیکي، د ولسمشر اوباما اداره او همدارنگه د جمهوري غوښتونکي گوند کاندیدان په دې اړه غلي دي، خو په عین حال کې هغه څیړنې چې د امریکا او د بریتانیې حکومتونو، نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک له خواسرته رسیدلي دي داسې څرگندوي چې د امریکا او نړیوالو پوځونو په ایستلو سره افغانستان د سختو اقتصادي ستونزو سره مخامخ کیدی شي
د واشنګټن پوست ورځپاڼه د جنورۍ د ۱۳ مې نېټې په ګڼه کې لیکي چې د پنجشنبې په ورځ د ولسمشر اوباما حکومت هڅه وکړه چې د هغې ویډیو قوي غندنه وکړي چې په انټرنیټ باندي راښکاره سوه او په کښي ښودل کېږي چې د امریکا د سمندري قواووغړي د افغان مړو بې حرمتي کوي.
