Kuxigeenka ergayga Midowga Afrika, Wafula Wamunyiyi ayaa hadalka uga dhawaaqay shir jaraaid oo uu ku qabtay Muqdisho.

Wamunyiyi wuxuu sheegay in mashaariicdan ay ku jiri doonaan dhismayaal School, matooro la siinayo isbitaallada iyo qalab la siin doono saldhigyada Boliiska.

Kuxigeenka ergayga ayaa shirkaasi jaraaid wuxuu ku canbaareeyey weerarkii ismiidaaminta ahaa ee shalay kooxda Al-Shabaab ka fulisay Muqdisho.

Doonidan ayaa ka mid ahayd 3 doonyood oo ka baxay Libya Sabtidii hore, hasse yeeshee waxaa la bad-baadiyay laba doonyood oo dib loogu celiyay Libya.

Macow Cali Macow oo ka mid ahaa Soomaali saarnayd doonyaha la bad-baadiyay ayaa VOA u sheegay in doonida maqan ay saarnaayeen dad badan oo Soomaali ah oo intooda badan ka yimid magaalada Beledweyne ee gobolka Hiiraan.

Ilaa hadda lama oga xaaladda ay ku sugan yihiin dadkaasi, balse markii ugu danbeyso ee la maqlo ayay sheegeen in doonidaasi ay biyo ugu galeen matoorkana ay cilad ku timid.

Dhageyso wareysiga Macow Cali Macow.

Dagaalkaasi oo soo socday ee galankii danbe ayaa waxaa ku dhintay inta la ogyahay 10 ruux oo labda dhinac ubadanaa.

Afhayeenka ciidamada AMISOM  Paddy Ankunda  oo shir jaraa’id ku  qabtay Muqdisho ayaa  sheegay in goobo  muhiim ah oo ay ku jiraan  qabuuraha Barakaat iyo Jaamacadii Muqdisho ay ka saareen  kooxda al-Shabaab

Afhayeenka ayaa sheegay in labo askari ay AMISOM dagaalka uga dhaawacmeen.

Dowladda iyo AMISOM ayaa sheegay in qorshaha dagaalkoodu uu yahay inay xaqiijiyaan amniga Muqdisho isla markaana kooxda al-Shabaab ka saareen goobaha ay kaga harsan yihiin magaalada.

Qaraxan oo ka dhacay xafiiska xerada ayaa dadka ku waxyooleebay waxaa ku jira hor-joogayaasha xerada.

Qaraxan maanta ayaa ku beegmay iyadoo Muqdisho uu soo gaadhay wafdi ka socda QM oo kormeerayay xeryaha barakacayaasha. Wafdigan ka socday QM ayaa lagu weeraray xafiis ay leeyihiin hay'addaha QM oo Muqdisho ku yaalla.

Wali lama oga ujeeddada rasmiga ah ee ka danbeysa in xero barakacayaal uu qarax ka dhaco.

Warbixin ay maanta oo Arbaco ah soo saareen hay'addaha Oxfam iyo Save the Children ayaa lagu sheegay in cunto-yaraanta gobolka ka jirtay la soo wariyay bishii August 2010, laakiin deeq bixiyayaashu ay ku guuldareysteen inay jawaab bixiyaa ilaa iyo intii macluusha lagaga dhawaaqay qeybo ka tirsan dalka Soomaaliya sannadkii ina dhaafay.

Barbara Stocking oo madax u ah hay'adda Oxfam ayaa war-qoraal ah ku sheegtay in dhibaatada kumanaan ah caruur ah la soo gudboonaatay la baajin karay haddii beesha caalamku ay jawaab ka bixin lahaayeen wakhtigii calaamadaha abaarta ay markii ugu horreysay soo muuqdeen.

Warbixinta Oxfam iyo Save the Children ayaa sheegtay inaysan macquul ahayn in la ogaado inta qof ee lagu waayay abaarta, laakiin warbixintu waxay so xigatay dowladda Britain oo sheegtay in inta u dhaxeysa 50, kun iyo 100 kun ay dhinteen intii u dhaxeysay bishii April iyo August 2011.

Warbixintu waxay sheegtay in in kabadan kala badh dadka dhintay ay ahaayeen caruur da’doodu ka hooseyso 5 sanno oo dhamaantoodna ay ku sugnaayeen dalka Soomaaliya.

Warbixinta ayaa sidoo kale lagu sheegay in geynta biyaha deg-dega ah ee meelaha abaarta ama macluushu ku dhuftatay ay saddex jeer ka qaalisanayd 900 kun oo ay ku kici lahayd in lagu diyaaro illo biyo laga helo oo gobolka looga sameeyo abaarta soo socotay.

Warbixintan ayaa ku boorisay beesha caalamka inay sida ugu dhaqsiyaha badan talaabo u qaadaan si looga baaqsado masiibo ka dhacda galbeedka Afrika, halkaasoo warbixinu sheegtay in dhibaato cunto oo soo muuqanaysaa ay halis ku tahay inay saameyso malaayiin qof.

Faarax ayaa sheegay inuusan aaminsanayn in dadka Soomaali isku gacan qaadaan meel kasta oo ay joogaan, wuxuuna sheegay in la joogo wakhtigii xal lagu dhameyn lahaa wixii dhibaato ee jira.

G/kuxigeenka oo safarkiisa maanta uu ka bilowday Hargeysa ayaa Somaliland ugu baaqay in arrimaha taagan lagu xaliyo daganaan iyo xasilooni.

Khudbad uu u jeedinayey Golaha Baarlamaanka ee Somaliland ayaa madaxweyne Siilaanyo wuxuu ku sheegay in xukuumaddiisu ay ka hortegayso cid walba oo doonaysa inay Somaliland kala qeybiso.

Qeybta hoose ka dhageyso warbixin uu Hargeysaka soo diray weriyaha VOA Ismaaciil Xuseen Farjar.

Weerarkaasi ayaa waxaa soo qaaday dabley hubeysan.

Afhayeenka ciidamada Kenya ayaa sheegay in 4 qof oo qaarkood ay shaqaale dowladeed yihiin iyo baabuur laga afduubtay Wajeer oo haatan aan la ogeyn meel ay jaan iyo cidhib dhigeen.

Qeybta hoose ka dhageyso warbixin ku saabsan weerarka Garilley.

Qeybtan hoose ka dhageyso warbixin ka hadlaysa saameynta howlgalka ciidamada Kenya ee Somalia iyo amni-darada deeggaannada xuduudka uu ku reebay ganacsiga iyo Amniga Kernya.

Guddoomiyaha Midowga Afrika ee Nabadda iyo Ammaanka Ramtane Lamamra, ayaa Arbacadii Golaha Amaanka, magaalada New York ugu sheegay in muddo 20 sano ah, ay DKMG ahi markii ugu horeyso gacanta ku hayso qiyaastii dhamaan magaalada Muqdisho.

Golaha Ammaanka ayaa bixiya lacagaha hawgalka, isla markaana Mr. Lamamra uu dimblomaasiyiinta ka codsaday 5 kun oo askari oo dheeraad ah si tirada loo gaarsiiyo 17,000 oo askari. Sidoo kale waxa uu golaha weydiistay helicoptoro iyo taageero kale.

Diblomaasiyiinta QM ayaa sheegay in ay dhowr toddobaad qaadan doonto in laga shaqeeyo codsiga Midowga Afrika.

Xoogagga Midowga Afrika ayaa horumar ka sameeyey dagaalka ay kula jiraan ururka Alshabab.  

Duqeyntaasi waxaa ku dhintay culumo ka tirsan dariiqada Tabliiqa.

War-saxaafadeed ka soo baxay safaaradda Djibouti ee Muqdisho ayaa lagu sheegay in ciidanka Djibouti ee Muqdisho uusan mas'uul ka ahayn duqeyntaasi, sidoo kalena ciidanka Djibouti ee Muqdisho uu yahay ciidan sahminaya goobaha ay degi lahaayeen ciidamada Djibouti ee dhawaan iman doono Muqdisho.

War-saxaafadeed ka soo baxay IGAD ayaa lagu sheegay in talaabadaasi tahay mid sharci-darro ah oo ka hor-imaysa Axdiga KMG ee DKMG ku shaqeyso.

IGAD waxay xildhibaannadaasi ku tilmaamay kuwo canaasiir ah oo carqalad ku ah hannaanka nabadda Soomaaliya.

IGAD waxay sheegtay inaan la aqbali karin doorashada Madoobe Nuunow, waxayna ku boorisay dhinacyada in khilaafka si nabad ah lagu xaliyo.

IGAD waxay madaxda ugu sarrreeyey dowlada KMG uga mahadcelisay sida ay uga go'antahay fulinta heshiiskii Kampala iyo khariiddada looga baxayo xilliga kala guurka.

Wareysi arrintaas la xiriira, qeybta hoose ka dhageyso.

Wareysi arrintaas la xiriira qeybta hoose ka dhageyso.

Sidoo kale, waxa jiray dibaxbaxyo meelo kale ka dhacay, sida magaalada caasimadda ah ee Abuja, iyo magaalada woqooyiga dalka ku taalla ee Kano.
Ururka shaqaalaha ee ugu weyn dalka ayaa dibadbaxa iskugu yeeray, kadib markii isu soo baxyo yar-yari ay toddobaadkii hore dhaceen.
safaf dhaadheer ayaa ka muuqda suuqyada iyo xarumaha shiidaalka ee Nigeria, halkaas oo dadku ay wax sii iibsanayeen inta aan shaqo joojintu bilaaban

Sicirka saliidda ayaa gaaray 80 cent litirkii, halka markii hore ee ay dawladdu kabi jirtay uu ka ahaa 40 cent. Kabidda dawladda ayaa la joojiyey 1dii bishan January.

Wareysiga oo dhameystiran qeybta hoose ka dhageyso.

Duqeyntan oo dhacday abaarihii 3 ilaa 4-ti galabnimo ayaan ilaa imika la ogeyn khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay, hasse yeeshee sarkaal ka tirsan ururka Alhu-Sunna ee gobolka Gedo ayaa VOA u sheegay in duqeynta galabta ay khasaaro dhimasho ah ka soo gaadhay kooxda al-Shabaab, wuxuuna sheegay duqeynta galabta lala beegsaday fadhiisin ay leedahay kooxda Al-Shabaab.

Duqeynta maanta ayaa ku soo beegantay, iyadoo dowladda Kenya ay maanta sheegtay in duqeyn ay diyaaradaheedu shalay geysteen ay ku dhinteen 60 qof oo ka tirsan kooxda al-Shabaab.

Faarax Macalin oo uu wareystay weriyaha VOA Djibouti Ramadan Muuse, ayaa sheegay in baarlamaanku yahay hay'adda ugu sareysa ugna awoodda badan isla markaana go'aan kasta oo uu gaadho ay tahay in la fuliyo.

Faarax Macalin wuxuu sidoo kale si weyn u canbaareeyey ergayga gaarka ah ee QM ee Soomaaliya Augutine Mahiga oo uu sheegay inuusan lahayn awood uu uga hadlo ama ku canbaareeyo khilaafka ka dhex-taagan baarlamaanka Soomaaliya.

Faarax Macalin ayaa Djibouti uga qeybgalaya shir ay leeyihiin baarlamaannada urur goboleedka IGAD.

Dhinaca kale, guddoomiyaha baarlamaanka Djibouti ayaa ugu baaqay xildhibaannada baarlamaanka Soomaaliya inay xal ka gaaraan khilaafka ka dhexjira.

Qeybtan hoose ka dhageyso warbixin ka hadlaya kulanka Djibouti uga furmay baarlamaannada IGAD iyo hadalka Faarax Macalin.

Col. Cyrus Oguna Afhayeenka Kenya ayaa weriyayaasha u sheegay maanta oo Sabti ah in ugu yaraan 60 ka tirsan maleeshiyada kooxda Al-Shabaab lagu dilay weerar duqeyn ah oo loo geystay magaalada Garbahareyn ee gobolka Gedo Jimcihii Shalay.

Oguna wuxuu sheegay in ciidamada Kenya ay heleen akhbaar ku aadan meesha ay ku sugnaayeen ciidamada kooxda Al-Shabaab, wuxuuna sheegay inuu filayo in tirada dhimashadu ay intaasi ka badan doonto.

Dhinaca kale, dowladda Britain ayaa maanta oo Sabti ah sheegtay inay rumaysan tahay inay jirto halis argagixiso ah oo ku wajahan dalka Kenya. War-saxaafadeed ka soo baxay xafiiska arrimaha dibedda ee Kenya ayaa lagu sheegay in Britain ay rumaysan tahay in argagixisadu laga yaabo inay ku jiraan diyaargarowgii ugu danbeeyey ee ay ku qorsheynayeen weerarro ay ka geystaan dalka Kenay.

Maxkamaddan ayaa maanta oo Salaasa ah xukunkan ridday toddobaad kaddib markii danbi lagu helay , Martin Schibbye oo ah weriye wax baadha iyo sawir-qaade Johan Persson. Labadan weriye ayaa la kulmayay ilaa iyo 18 sanno oo xadhig ah.

Garsooraaha ayaa sheegay toddobaadkii hore inaysan u muuqan in labadan weriye ay isku dayayeen inay war uruuriyaan markii ay Ethiopia soo galeen bishii July iyagoo la socda jabhadda ONLF oo ah jabhad ururka Midowga Afrika uu u aqoonsan yahay urur argagixiso.

Labadan weriye ayaa qirtay inay waddanka si sharci-darro ah ku soo galeen, laakiin xukuumadda Sweden iyo ururada xuquuqda aadanaha ayaa dhaleeceeyay Ethiopia, iyagoo sheegay in labadan weriye ay gudanayeen shaqo caadi ah.

Heshiiskan oo ay Midowga Africa iyo shiinaha kala saxiixdeen maalintii Jimcihii aynu soo dhaafnay ayaa ku taageeraya Howlgalka Amisom Qalab ku kacaya lacag ku dhow shan milyan oo dolarka Mareykanka ah

Heshiiskan ayaa waxa dhinacyada u kala saxiixay Gudoomiyaha Guddiga Amniga iyo Nabadgelyada Africa Danjire Ramtane Lamamra iyo Safiirka Shiinaha u fadhiya dalka Ethiopia  Xie Xiaoyan isla markaana ah wakiilka Joogtada ah ee Shiinaha u qaabilsan Midowga Africa.

Hadaba warbixin ku saabsan heshiiskaasi oo dhameystiran qeybta hoose ee qoraalkan ka dhageyso.

Ciidamadii ugu horreeyay ee ka socda Djibouti ayaa ayaa maanta ka dagey garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho.

Ciidamada maanta gaaray Muqdisho oo tiradoodu tahay 200 oo askari ayaa qeyb ka noqon doona ciidamada nabad ilaalinta ee midowga Africa ee AMISOM ee ka howlgalla Muqdisho.

Djibouti ayaa horey u sheegtay inay ciidamo gaaraya 900 oo askari u diri doonto Soomaaliya si ay taageerro u siiyaan dowladda KMG ee Soomaaliya.

Kooxda al-Shabaab ee dagaalka kula jirta dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in ciidamo ka socda Djibouti aysan waxba ku kordhin doono dowladda Soomaaliya, iyagoo dhinaca kalena ugu hanjabay inay weerarro la beegsan doonaan.

Dhageyso warbixinta weriyayaasha Muqdisho iyo Djibouti iyo waliba falanqeyn ku saabsan ciidamada Djibouti waxay ka baddali karaan ciidamada AMISOM ee ku sugan Muqdisho.

Afhayeenka Militariga Kenya, Col Cyrus Oguna ayaa sheegay inay diyaariyaaan qorshe ay duqeyn hawada ah ku bartilmaameedsan doonaa magaallooyinka  Afgooye, Marka iyo Baraawe oo ah dhamaan magaalooyin ay ka taliso kooxda Al-Shabaab.

Afhayeenku wuxuu dadka uga digay inay ka fogaadaan saldhigyada Al-Shabaab goobahaasi oo bartilmaameedsi u ah ciidamada Kenya.

Afhayeenku wuxuu sheegay in duqeyntu ay sii socon doonto ilaa iyo inta laga bur-burinayo kooxda Al-Shabaab.

Diyaaradaha dagaalka ee Kenya ayaa horey u duqeeyay goobo ku yaaalla koonfurta Soomaaliya oo Kenya ay sheegtay inay ahaayeen saldhigyo ay leedahay kooxda Al-Shabaab.

Xoghaye Panetta ayaa booqasho gaaban maanta oo Salaasa ah ku tagay Djibouti halkaasoo uu kula kulmay madaxweynaha Djibouti Ismaaciil Cumar Geelle isagoo ugana mahadceliyay taageerrada Djibouti.

Xoghayaha Difaacu wuxuu sheegay in Maraykanku uu sii wadi doono dabagalka kooxaha Al-Qaacida ku xidhan oo ay ku jirto kooxda Al-Shabaab ee fadhigeedu Soomaaliya iyo garabka al-Qaacidada ee ku sugan Jaziiradda Carabta.

Mr Panetta wuxuu sidoo booqday ciidamada Maraykanka ee ku sugan Djibouti kuwaasoo gaaraya 3 kun kuwaasoo saldhig ku leh Djibouti.

Madaxda ayaa khudbaddo dhinaca video-ga ah kaga qeyb-qaatay fadhiga gollaha amniga ee QM ee magaalada New York ee looga arrinsanayo cunaqateyn la saaro dalka Eritrea. Gollaha Amniga ayaa madaxda ka dhageystay aragtidooda ku aadan cunaqateyn lagu soo rogo dalka Eritrea oo lagu eedeynayo inuu taageerro kooxaha mucaaradka ku ah dowladda KMG ee Soomaaliya.

Wasiirka warfaafinta ee DKMG, C/qaadir Xuseen Jaahweyn ayaa VOA u sheegay in saddexda madax ay ka mideysan yihiin cunaqabateyn la saaro dalka Eritrea oo ay sheegeen inuu halis ku yahay amniga iyo xasiloonida gobolka geeska Afrika.

Dhageyso wareysiga wasiirka warfaafinta ee DKMG.

Sudan ayaa tallaabadan uga jawaabtay inay dalkeeda ka soo erido safiirka Kenya ee Khartoum, waxayna dhanka kale u yeedhatay safiirkeeda u jooga magaalada Nairobi.

Moses Watungula, wasiirka arrimaha dibedda ee Kenya ayaa sheegay inuu ka walaacsan yahay amarka maxkamadda Kenya ee dalbanaya in la xiro madaxweynaha Sudan, isagoo sheegay inay taasi ay aflagaado toos ah ku mabda’ sheegaya in madaxda waddamadu ay leeyihiin xasaanad ah inaan danbil agu soo oogi karin.

Wasiirku wuxuu sheegay in xukuumadda Kenya ay ka fikirayso inay amarka maxkamadda racfaan ka qaadato.

11 musharax oo uu ku jiro madaxweynaha imika talada haya ee Kapila ayaa u tartamaya jagada madaxtinimada halka 18 kun oo musharax ay u tartamayaa kuraasta baarlamaanka oo dhan 500 oo kursi.

Guddiga doorashada ayaa sheegay in 99% ay goobaha codbixintu diyaar yihiin.

Go’aankan ayay madaxda IGAD ka soo saareen shir ay maanta ku yeesheen magaalada Addis Ababa ee dalka Ethiopia.

Madaxda IGAD ayaa dhinaca kalena dowladda Kenya ugu baaqay in ciidankeena ay ku biiriso ciidamada AMISOM ee Soomaaliya ka howlgalla.

Codsiga Ethiopia loo soo jeediyay ayaa u muuqda inuu dalka Ethiopia siiyayo fursad ay mar kale dib ugu gasho dalka Soomaaliya. Ethiopia ayaa sheegtay inay jawaab deg-deg ah codsigaasi ka bixin doonto.

Ciidamo ka tirsan Ethiopia ayaa ku sugan degmada Guriceel ee bartamaha Soomaaliya kaddib markii ay toddobaadkii hore gudaha u galeen Soomaaliya.

Qeybta hoose ka dhageyso War murtiyeedka Shirka IGAD ee Addis Ababab iyo falanqeyn ku saabsan war murtiyeedkaasi.

Kenya waxay sheegtay inay duqeyntan ku bartilmaameedsatay saldhigyo ciidan oo ay leedahay kooxda al-shabaab.

Afhayeen u hadlay ciidamada ayaa sheegay maanta oo Sabti ah in ciidamadu ay Seif al-Islam ku qabteen magaalada Obari oo ku taalla koonfurta Libya una dhow xadka dalkaasi uu la leeyahay niger

Saraakiisha ayaa sheegay Seif la doonayay in loo tahriibiyo dalka Niger oo horey magangalyo u siiyay wiil kale oo uu dhalay Qaddaafi oo lagu magacaabo Saadi Qaddaafi.

Wakaaladda AP ayaa soo xiganaysa wasiirka KMG ee cadaalladda Libya oo sheegaya in Seif al-Islam sida ugu dhakhsiyaha badan loogu gudbin doono magaalada caasimadda Tripoli.

Maxkamadda caalamiga ah ee danbiyada ICC ayaa doonaysa in Seif al-Islam la soo taago maxkamad oo lagu eedeynayo danbiyo la xiriira xuquuqda aadanaha oo uu galay

Afhayeenka ciidamada Kenya Colonel Cyrus Oguna ayaa sheegay in goobaha ay ciidamda Kenya xorreeyeen ay ku nool yihiin dad baahan, sidaasi darteedna la doonaya in hay’addaha samafalku ay gobolladaasi ku soo noqdaan si ay dadkaasi u quudiyaan.

Dhanka kalena, Afhayeenka ciidamada Kenya Colonel Cyrus Oguna ayaa sheegay in 31 qof oo ka tirsan kooxda Al-Shabaab ay ku dileen dagaallo toddobaadkii hore ka dhacay koonfurta Soomaaliya, halka dhinacooda ay uga dhinteen 2 askari iyo waliba saddex askari oo ka tirsan ciidamada dowladda Soomaaliya.

Afhayeenku wuxuu kaloo sheegay inay gacanta ku dhigeen deeggaanka Kolbiyow oo uu sheegay inuu saldhig weyn u ahaa kooxda Al-shabaab.

Kenya ayaa sheegtay inay soo dhaweynayso cid walba oo taagerro ka geysanaysa howlgalka military ee lagula dagaallamayo kooxda Al-Shabaab.