Nicolas Sarkozy

Fransa’da Türkiye tartışması bir türlü dinmek bilmiyor. Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine karşı olan bir grup iktidar milletvekili, Fransız Senatosu’nun reddettiği “üyelik için referandum şartı”nı yeniden gündeme getirmeye hazırlanıyor. Türkiye karşıtı milletvekilleri Anayasa değişiklik reformunun Parlamento’da yarın yapılacak ikinci tur görüşmelerine bütün üyeliklerin referanduma götürülmesini kolaylaştıran bir madde sunacak.

Fransa’da Türkiye’nin Avrupa Birliği’ni zorlaştıran ve Türkiye’ye ilişkin “referandum  zorunluluğu” öngören anayasa değişikliğinin Senato’da reddedilmesi, Türkiye karşıtı milletvekillerinin önünü kesmeye yetmedi. Türkiye’nin Avrupa Birliğine girmesine karşı çıkan bir grup iktidar partisi UMP milletvekillerinin başkanlığını yapan Richard Maille, Ermeni asıllı parti genel başkanı Patrick Deveciyan ve Parti Genel Başkan Yardımcısı Frederic Lefebvre ortak bir çalışma yürüterek “yalnızca Türkiye’yi hedef almayan ve yeni referandum şartını kolaylaştıran” yeni bir formül buldular.

Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine karşı çıkan milletvekilleri, belli sayıda milletvekili ya da seçmenin talebiyle referanduma gidilmesini düzenleyen “halk inisiyatifiyle referandum” maddesinde değişiklik yapılmasını istiyor. Fransız anayasasında yer alan halk inisiyatifiyle referandum” maddesine göre, halkın isteği ile referanduma gidilmesi için belli sayıda milletvekilinin ya da seçmen, referandum talebini Cumhurbaşkanı’na iletir. Yeterli imzanın bulunması durumunda da Cumhurbaşkanı’nın referanduma gitmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

UMP’li vekiller anayasada zaten var olan bu düzenlemede, gereken imza sayısını aşağı çekerek halkın isteğiyle referanduma gitmeyi kolaylaştırmak istiyor. UMP’li vekiller, bu formül ile bir taraftan Fransız halkına, Cumhurbaşkanı’nın referanduma gitmesi için baskıda bulunma şansı tanınırken, diğer taraftan da Türkiye konusunda ikiye bölünen UMP’nin yeniden birleştirmeye çalışıyor. UMP’nin Meclis’teki grup toplantısında Başbakan François Fillon partinin yanısıra hükümeti dahi ikiye bölen Türkiye hakkındaki referandum konusunda gelinen bu uzlaşmayı desteklediğini belirtti. UMP Grup Başkanı Jean François Coppe de, önerinin muhalefet tarafından da savunulan bir nitelik içerdiğini ve muhalefetin de desteklemesini beklediklerini söyledi.

Ancak, Yasanın Parlamento Hukuk Komisyonu’nda geçtiğimiz hafta yapılan görüşmelerinde, Hukuk Komisyonu Başkanı Jean-Luc Warsmann yeni düzenleminin de “fazla karmaşık ve hala Ankara’ya karşı ayrımcı bir düzenleme içerdiğini” savundu. Muhalefet sözcüleri de komisyonda, oy birliği ile anayasa reform metnine karşı oy kullanacaklarını bildirdi. Ancak muhalefet Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin bir son dakika atağı ile ana muhalefet Partisi Sosyalist Parti’yi bölme girişiminde bulunmasından endişe ediyor. Zira muhalefetten 30 kadar milletvekilinin tasarıyı desteklemesi reform paketinin kabul edilmesi için yeterli olucak.

Fransız anayasal sisteminin iki meclisi olan Senato ve Parlamento arasında adeta pinpon maçına dönen Türkiye’ karşıtı madde, Parlamento’da 29 Mayıs tarihinde, yalnızca 48 milletvekilinin kabul oyuyla geçmişti. Ardından değişiklik Senato’ya gelmiş, itiraz ve uyarılar üzerine Senato’daki görüşmelerde madde, anayasa değişiklik metninden silinmişti. Bunun üzerine yeniden harekete geçen bazı iktidar milletvekilleri Parlamento’da ikinci görüşmeleri yapılacak Türkiye maddesini yeniden getirmek için kolları sıvadı.

Reform paketi ve değişiklik önergeleri 8 Temmuz Salı günü yeniden Parlamento’da görüşülecek. Ardından 21 Temmuz’da Meclis ve Senato’nun birleştiği ortak Kongre’de ele alınacak.