İranlı ve Türk Dışişleri Bakanları Manuşer Muttaki ve Ali Babacan

İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki, Amerika'nın Cenevre'de Tahran'la nükleer müzakerelere doğrudan katılacak olmasını "olumlu ve sonuca götürecek adım" olarak gördüklerini söyledi. Amerika'nın Tahran'da bir diplomatik temsilcilik  açıp,  diplomat gönderme girişimlerine de sıcak baktıklarını açıklayan Muttaki, Tahran ile Amerika arasında doğrudan uçuşların başlamasını istediklerini belirtti .

Amerika Dışişleri Bakanı Condoleeza Rice ise Bush yönetiminin ciddi diyalog için Iran’ın nükleer programını durdurması şartından vazgeçmediğini açıkladı.

Muttaki, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ile Almanya'dan oluşan '5+1' grubu adına Avrupa birliği Dış Politika Sorumlusu Javier Solana'nın, İran'ın nükleer başmüzakerecisi Said Celili'nin Cenevre'de yapacakları görüşme öncesinde Ankara'da kritik temaslar gerçekleştirdi. Temasları kapsamında ilk olarak Dışişleri Bakanı Ali Babacan'la görüşen Muttaki, Başbakan Tayyip Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'le de ayrı ayrı biraraya geldi.

Babacan'la düzenlediği ortak basın toplantısında gazetecilerin ilgi odağı olan Muttaki, İran'ın nükleer faaliyetleri konusunda son günlerde yaşanan gelişmeler ve ülkesinin Amerika'yla ilişkileriyle ilgili değerlendirmelerde bulundu. İran'ın nükleer faaliyetlerini sürdürmesinden ötürü Amerika ve Avrupa'yla yaşadıkları gerilimin çözümü için üç ay önce, BMGK'nin daimi üyeleri ve Almanya'dan 'yeni bir müzakere' önerisi aldıklarını anlatan Muttaki, bu öneriyi 'yapıcı' bir bakış açısıyla değerlendirdiklerini ve İran'ın müzakere için beklentilerini bir paket halinde sıralayıp, muhataplarıyla paylaştıklarını söyledi. AB Dış Politika Temsilcisi Solana'nın da, '5+1' grubunun müzakere için önerilerini Tahran'da İran'lı üst yetkililere sunduğunu hatırlatan Muttaki, "Solana'nın ve 5+1 grubunun sunduğumuz öneri paketine yaklaşımı olumluydu. Solana, bize gayri resmi bir yazı vererek müzakerelerin çerçevesini ve modalitesinin nasıl olması gerektiğini gösterdi" dedi.

Amerika'nın da kendilerine müzakerelerde temsilci bulunduracağı bilgisini ulaştırdığını anlatan Muttaki, bu süreçte Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ve 5+1 temsilcilerinden mektuplardan aldığını ve bu mektupların Tahran yönetimini müzakereler konusunda cesaretlendirdiğini kaydetti. Muttaki, "Yeni müzakere süreci olumlu, şekil olarak güzel, ileriye dönük iyi gelişmeleri gösteren bir süreç. Umarım, şekildeki bu yumuşama, içeriğe de yansır. Süreç devam ederse iyi bir sonuç çıkacağını umuyorum" dedi. Muttaki, Amerika'nın da Cenevre'deki müzakerelerde temsilci bulunduracak olmasını 'olumlu ve pozitif' bir adım olarak gördüklerini söyledi.

Muttaki, Amerika'nın 1979'daki İslam Devrimi'nden beri ilk kez Tahran'a diplomat yollayacağına, burada bir 'çıkar ofisi' açacağına ilişkin haberleri de doğrular nitelikte konuştu.

Amerika'da çok yoğun bir İran'lı nüfusun bulunduğunu, çok sayıda Amerikalı ticaret adamının da Tahran'da yatırım yapmak istediğini söyleyen Muttaki, Tahran-Amerika hattında doğrudan uçuşların başlamasını istediklerini duyurdu. Bu konuda, Bush yönetimine geçen yıl bir öneri sunduklarını kaydeden Muttaki, hem Amerika'nın Tahran'da ofis açma girişimi hem de doğrudan uçuş konularında karşılıklı anlaşmaya hazır olduklarını duyurdu.

Türkiye 'kolaylaştırıcı'

Türkiye, İran'la yapılacak nükleer müzakerelerden olumlu sonuç çıkması için tarafların diyaloğunu kolaylaştırmaya çalışıyor. Dışişleri Bakanı Ali Babacan, son 10 gündür tüm taraflarla yoğun bir temas trafiği gerçekleştirdiğini dile getirirken, nükleer faaliyetler konusunda Türkiye'nin tutumunun ‘net’ olduğunu söyledi.

'Egemen, bağımsız' her ülkenin barışçıl amaçlarla nükleer enerji elde etme hakkının olduğunu anlatan Babacan, "Bölgemizde nükleer silah istemiyoruz. Bu konuda taraflar arasında güven unsurunun mutlaka pekiştirilmesi gerekiyor. Diyalog için de karşılıklı güven tesisi en temel yöntem" diye konuştu.