Ömer el Beşir (Arşiv)

İslam Konferansı Örgütü Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi İSEDAK’ın 25. toplantısı İstanbul’da bugün başladı. Hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin tutuklama emri olan Sudan lideri Ömer El Beşir toplantıya katılmadı.

Kısa adı İSEDAK olan İslam Konferansı Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi’nin 25. toplantısı, içeriğinden çok katılımcılarıyla uluslararası ilgi çekti. Katılımcılar arasında iki isim öne çıkmıştı. İlki Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hakkında tutuklama emri çıkarttığı Sudan lideri Ömer El Beşir idi. Avrupa Birliği ve birçok uluslararası insan hakları kuruluşu El Beşir’in Türkiye’ye gelecek olmasına sert tepki verirken, Ankara’nın konuya ilişkin genel tutumu; Sudan liderinin ziyaretinin İslam Konferansı Teşkilatı çerçevesi içerisinde yapıldığı, bunun ikili bir ziyaret olmadığı için bu konuda Türkiye’ye baskı uygulanmasının yanlış olduğu yönündeydi. Ancak uluslararası baskılar sonuç verdi ve Sudan lideri ülkesindeki iç sorunları gerekçe göstererek İstanbul'daki zirveye katılmayacağını iletti.

Toplantının ikinci dikkat çeken isimi ise İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad idi. Yaklaşık iki hafta önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın İran ile stratejik işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan ziyaretinin hemen ardından Ahmedinejad’ın Türkiye’ye gelmesi toplantıya bir başka boyut da katmış oldu. Birçok siyasi gözlemci göre Türkiye ile İran’ın beraber fotoğraflandığı her etkinlik Batı ile Tahran yönetiminin arasındaki sorunda önemli bir birlikte duruş mesajı niteliğinde.

Yaklaşık 62 ülkenin lider ve temsilcilerinin katıldığı toplantıyı Cumhurbaşkanı Abdullah Gül açtı.

İSEDAK toplantısı Türkiye açısından üç konuyu gündeme getirmesi bakımından önemli diyebiliriz. Bu konuları, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de toplantı çerçevesinde yaptığı görüşmeler de öne çıkarttı. Bunlardan ilki, İslam ülkeleri arasında uyugulanabilir bir vizyon belgesi oluşturulması konusu. Yani İSEDAK’a üye ülkelerin daha kararlı bir siyasi irade ortaya koyarak işbirliğinin geliştirlmesi için çaba sarf etmesi.  Bu konu, Türkiye’nin yeni aktif dış politikasının İSEDAK’taki uzantısı olarak görülüyor; siyasi gözlemcilere göre Ankara bölgesinde ve İslam ülkeleri arasında bütünleştirici bir güç olmak istiyor.

İkinci konu, İKÖ ülkelerinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile ticari ilişkilerini geliştirmesi. Türkiye uzun zamandır bu konu için çaba sarf ediyor; ancak bölgede etkinliğini arttıran bir Türkiye’nin şimdi bu konuda daha başarılı olacağı inancı var.

Üçüncü önemli başlık ise Ankara’nın bölge sorunlarında arabuluculuk konumu. Zaman zaman kabul gören bu tutum, bazen de bölge ülkelerinde tam tersi bir etki yaratıyor. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, bu konuyu da İSEDAK toplantılarında öne çıkarttı. Ortadoğu'ya ilişkin meselelerin birbiriyle ilintili olduğunu söyleyen Gül, Türkiye’nin, İsrail-Filistin ihtilafının çözümüne giden yolun diyalog ve müzakerelerden geçtiğine inanmakta olduğunu söyleyerek bir anlamda Ankara’nın arabuluculuğunun İslam ülkeleri tarafından kabul görmesi çağrısında bulundu. Yine Cumhurbaşkanı’nın bu çerçevede Türkiye'nin, Irak'ta istikrarın oluşturulmasına destek verdiğini , İran'nın nükleer programı konusundaki anlaşmazlığa da diplomatik bir çözüm bulunabileceğine inandığını gündeme getirirerek Ankara’nın arabuluculuk rolüne verdiği öneme vurgu yapmış oldu.

İSEDAK toplantısı, siyasi gözlemciler tarafından Türkiye’nin bölgesinde yürttüğü aktif dış politika konularını İslam ülkelerinin gündeme getirilmesi açısından önemli bir platform olarak algılanıyor.

Haberin tümünü dinlemek için sağ üst köşedeki MP3 bağlantısına tıklayabilirsiniz.