Anayasa Mahkemesi’nin üniversitelerde türban yasağını kaldırmaya yönelik değişikliği iptal etmesi Brüksel’de de yankı buldu. AB Komisyonu taraf olmaktan kaçınan bir çizgi benimsedi. Türkiye’yi yakından izleyen parlamenterler ise karara tepkili.

Türbanla ilgili tartışmalar konusunda yıllardır objektif bir çizgi izleyen ve üniversitelerdeki yasağın kaldırılması ya da kaldırılmaması konusunda Ankara’ya herhangi bir telkinde bulunmaktan kaçınan Avrupa Birliği Komisyonu, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı için de bu geleneği bozmadı.  AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn’in sözcüsü Krisztina Nagy, “Bizim tutumumuz gayet iyi biliniyor. Bu konudaki tartışmaları demokratik ilkeler, hukukun üstünlüğü ve temel haklara saygı temelinde Türk toplumunun ve kurumlarının yapması gerekiyor. Bu Türkiye’nin ve Türk halkının sorunudur” dedi.

“AB’de türban konusunda üzerinde anlaşılmış ortak bir standart olmadığını” hatırlatan Nagy, dikkat edilmesi gereken ana konunun, temel haklara saygı gösterilip gösterilmediği ve kararın Avrupa standartlarına uygun olarak alınıp alınmadığı olduğunu söyledi. Nagy, Türkiye’deki diğer gelişmeler gibi bu kararın da sonbahardaki İlerleme Raporu’nda detaylı bir şekilde analiz edileceğini ifade etti.

Nagy’nin açıklamasındaki mesajlar daha önce daha üst düzeyde de dile getirilmişti. AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, nisandaki Türkiye ziyareti sırasında TBMM’de yaptığı konuşmada bir yandan kadınların seçimlerini özgürce yapmasının önemine dikkat çekmiş öte yandan da “Komisyon’un türban konusunda tavır takınmasını ya da standartlar getirmesini beklemeyin çünkü AB’nin bu yönde ne tutumu ne de standartları var” demişti. Rehn de “Türkiye, genel bağlamda seçim hakkını ilgili ülkeye bırakan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına saygı gösterdiği sürece biz bu konuda agnostikiz” ifadelerini kullanmıştı.

Komisyon’un, taraf olmaktan kaçınan bu çizgisi Avrupa Parlamentosu tarafından pek paylaşılmıyor. Son iki yıldır hazırladığı Türkiye raporlarında Anayasa’nın değiştirilmesi vurgusuna güçlü bir şekilde yer veren Avrupa Parlamentosu Türkiye raportörü Hollandalı parlamenter Ria Oomen-Ruijten, Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla ilgili olarak “Bu karar, Türkiye’nin modernleşmeye ihtiyacı olduğunu bir kez daha açıkça ortaya koydu. Demokrasiyi, hukukun üstünlüğünü, sosyal uyumu ve din ile devlet arasındaki ayrımı garanti altına almak amacıyla temel özgürlükleri yargı sisteminin merkezine yerleştirecek bir Anayasa’ya ihtiyaç var” dedi.

Avrupa Birliği-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu Eş Başkanı Joost Lagendijk ise bu kararla yine başa dönüldüğünü belirterek “Bu karar, hükümete temel özgürlüklerin sadece bir siyasi grup için değil tüm vatandaşlar için yer aldığı tamamen yenilenmiş Anayasa hazırlama olanağı veriyor” diye konuştu.