AQSh Kongressi Xitoyda inson huquqlarini e’zozlash, zolim
davlatlar bilan aloqani tugatish va matbuot erkinligini ta’minlashni talab
qilmoqda. Yozgi Olimpiya o’yinlari arafasida AQSh Vakillar Palatasi shu
mazmundagi rezolyutsiyani ko’rib chiqmoqda. Xitoy hukumatini siquvga olmoq
zarur, deydi qonunchilar.
Rezolyutsiyaga muvofiq, Xitoy fuqarolarga nisbatan bosimni
tugatishi, xususan, uyg’ur xalqiga bo’lgan zug’umni bas qilishi lozim.
Bundan
tashqari, Xitoy Birma va Sudan kabi davlatlar hukumatini yoqlayotgani uchun ham
tanqid qilinmoqda.
Kapitoliydagi muxbirimiz Den Robinson xabariga ko’ra,
hujjatni kelasi hafta Kongress yuqori palatasi ham tasdiqlashi kutilmoqda.
Biroq bu loyiha tavsiya, maslahat o’rnida ko’rilib, majburiy kuchga ega
emas.
Prezident Bush Xitoyda Olimpiya o’yinlarining ochilish
marosimida qatnashishga ahd qilgan. Bu qaror qonunchilarni xavotirga solmoqda.
Demokrat qonunchi Donald Peyn nazarida bu noyob imkoniyat
edi. Marosimda qatnashmaslik orqali Xitoy hukumatini ogohlantirish mumkin edi
deydi qonunchi.
Rezolyutsiya talabiga ko’ra, prezident Bush Pekinga safari
oldidan Xitoyga doir siyosiy bayonot bilan chiqishi va Xitoydagi siyosiy
mahbuslar bilan uchrashishi lozim.
Xitoy hukumati esa mahalliy va chet el muxbirlarini hibsga
olish, tahqirlash va ta’qib qilishni bas qilsin. Axborot olish va tarqatish
erkinligini ta’minlasin. Tibet, Shinjon kabi hududlarda erkin harakat qilishga
imkoniyat berilsin, deyiladi AQSh qonunchilari taklif qilgan rezolyutsiyada.