AQShda prezidentlikka
nomzodlar nafaqat iqtisodiyot, Iroq, Afg’oniston va terrorizm borasida,
balki ta’lim masalasida ham bahslashmoqda.
Respublikachi senator Jon Makkeyn
qoloq maktablarni yopish, ta’lim dargohlari o’rtasida raqobatni oshirish zarur
deb hisoblaydi.
Demokrat Barak Obama esa muallim maoshini oshirib, ta’lim
metodlarini isloh qilish kerak deydi.
Qo’shma Shtatlar ta’lim
sohasiga eng ko’p mablag’ ajratuvchi davlatlardan biri.
Mamlakatda ta’lim mavzusi
bilan asosan shtat rasmiylari va okrug ma’murlari shug’ullanadi.
Biroq federal hukumat ham
qo’l qovushtirib o’tirmaydi. 2007 yilda federal byudjetdan 70 milliard dollar
sarflangan.
AQSh universitetlari
dunyoning eng sara ta’lim dargohlari sanalsa-da, maktablar xarob ahvolda.
Muammo shundaki, deydi Amerika O’qituvchilar Federatsiyasi (American Federation of Teachers) rasmiysi Antoniya
Kortez (Antonia Cortese), ta’lim maskanlariga va’da qilingan pul manzilga yetib bormayapti.
"Natijada
maktablar o’z hisobidan pul sarflashga majbur. Mablag’ yo’q, bolalar o’qishni
tashlamoqda. Bahosi past maktablar esa yopilmoqda, murabbiylar ishdan
haydalayapti. Sababini chuqurroq izlashni hech kim xayoliga ham keltirmaydi.
Bolaning uyida muammo bordir, to’yib uxlamay kelgan boladan nima kutish mumkin?
O’qituvchiga ham yordam kerakdir deb savol berayotgani yo’q hech kim", -
deydi Antoniya Kortez.
2002 yilda Bush ma’muriyati
“No Child Left Behind” – “Hech bir bola ilmsiz qolmasin” dasturini ishlab
chiqqan edi. Unga ko’ra maktablar bir andoza asosida ishlashi kerak, har bir bola
o’qish va hisob-kitobni bilishi shart. Sinovdan o’ta olmagan, o’quvchilari
yiqilgan maktablar jazolanadi.
"Vaholanki,
qoloq maktablarni yopaman deb dag’dag’a qilish emas, yordam berish kerak.
Demokrat nomzod Barak Obama shunday qilmoqchi va O’qituvchilar
Federatsiyasi uni qo’llab-quvvatlamoqda", - deydi Antonia Kortez.
Obama ta’lim sohasini isloh qilish va ko’proq
pul ajratish kerak, demoqda. Bola bog’chada va maktabda birday e’tiborga
muhtoj.
"Yoshlikda
sarflangan pul 15-20 yil o’tib meva beradi. O’qituvchilar saviyasi va
malakasini oshirish uchun moliya ajratish lozim", - deydi Obama.
“Maktabdan tashqari
faoliyat, ko’ngilli dasturlarni ko’paytirsak, bolalar bo’sh qolmaydi, jinoyat,
bezorilik qilmaydi”, deydi demokrat nomzod.
Respublikachilar
partiyasidan prezidentlikka nomzod Jon Makkeyn esa boshqacha fikrda. Uning
nazarida hukumat ta’lim sohasiga imkon qadar kam aralashishi kerak.
"Pul bilan muammoni yechib
bo’lmaydi. AQShda ba’zi eng qoniqarsiz maktablar yaxshigina ta’minlangan",
- deydi Makkeyn.
"Davlat
byudjetidan ta’limga shudog’am ko’p mablag’ sarflanmoqda, ortiqcha xarajatga
hojat yo’q".
Makkeyn fikricha, maktablar o’zaro
raqobat qilishi, bolada istagan maktabini tanlash imkoniyati bo’lishi kerak.
"Bolaga
yaxshi ta’lim bergan murabbiylarni rag’batlantirish, repetitorlik xizmatini
oshirish kerak", - deydi Makkeyn.
Bir nomzod
raqobat va tejamkorlikni ma’qul ko’rsa, ikkinchisi ko’proq maosh, imtiyoz va
mo’l sarmoya taklif qilmoqda. Tanlash esa saylovchiga havola.