VOANews.com

Amerika Ovozi▪ Uzbek Xolis axborot manbai

 
45 tilda xabarlar
Obama fikricha diplomatiya eng kuchli qurol

20/01/2009

President Bush, center right, and first lady Laura Bush, center left, welcome President-elect Barack Obama, far left, and his wife Michelle Obama, right, on the North Portico of the White House in Washington, 20 Jan 2009
Sharhlovchilar Jorj Bush rahbarlik qilgan so’nggi 8 yilni Qo’shma Shtatlar uchun har jihatdan salbiy, urush va nizolar avj olgan, inson huquqlari poymol bo’lgan fojiali bir davr deya baholamoqda.

Bush prezidentligining so’nggi oylarida AQSh ipoteka bozorida boshlanib butun dunyoga tarqalgan iqtisodiy inqirozga ham guvoh bo’lyapmiz. Xatolarni tuzatib, vaziyatni o’nglash o’ta mashaqqatli vazifa. 

Ammo “o’zgarish” shiori ostida saylangan yangi prezident Barak Obama “Amerika jahon sahnasida yana peshqadam bo’ladi” demoqda. 

Bunga erishish uchun Obama o’zgacha siyosat va vositalarni qo’llash niyatida. 

View of platform at US Capitol building where Barack Obama will be sworn-in as US President on 20 Jan 2009
Shubhasiz, bugun AQShning harbiy qudratiga teng kela oladigan mamlakat yo’q. Amerikaning yaxshi qurollangan va tayyorlangan zobitlari dunyoning 130 davlatidan joy olgan.  

Biroq ayrimlar nazarida mamlakat kuchga to’lishi bilan obro’si va o’zga xalqlar diliga yo’l topish salohiyatini ham yo’qotib bordi. 

Ilmiy izlanishlar ushbu tendensiyani isbotlamoqda. O’rganilgan 33 mamlakatdan 26 tasida o’tgan 8 yil ichida AQShga nisbatan salbiy qarashlar kuchaygan. 

A tourist walks past at a street stall, selling a T-shirt with the picture of President-elect Barack Obama printed on in Shanghai, China, 19 Jan 2009
Nensi Snou, Nyu-Yorkda joylashgan Syracuse Universiteti professorining aytishicha, Bushning o’rniga Barak Obama saylanganining o’zi ijobiy o’zgarish.

"Dunyo saylovdan ko’zini uzmay, Obama-Bayden komandasi g’alaba qilishini orzu qilgan edi. Orzu ushaldi. G’alaba Amerikaga qarshi kayfiyatni pasaytirgandek... Endi gaplardan ishga o’tish vaqti keldi",- deydi Snou.

Obama Chikagoda g’alabasini nishonlar ekan, AQShni yana yetakchi davlatga aylantirishga so’z berdi: 

"Amerika orzular ushaladigan davlat ekaniga, bu diyor mayog’i hali ham yonib turganiga shubha qilganlar g’alabaga qarasin. AQSh kuch-qudrati uning qurollari-yu boyligida emas, biz e’zozlab kelgan demokratiya, erkinlik, imkoniyat va chekinmas orzularimizda".

Camp Delta Cell Block for uncooperative dedtainees
Mamlakat, deydi Barak Obama, yangi yo’nalishdan boradi. U prezidentlikka kelishi bilanoq AQShnning Kubada joylashgan Guantanamo qamog’ini yopishga so’z bergan. Harbiy turma va inshootlardagi vaziyat tekshiriladi.Mahbuslarni qiynoqqa solganlar qonun oldida javob beradi, tahqirdan voz kechiladi, deydi yangi prezident. 

"Obamaning maqsadi hukumatga va umuman Amerikaga bo’lgan ishonchni tiklash. Ham xalq orasida, ham xorijda",- deydi Obama.

Obama so’zga chechan siyosatchi. Ammo xalqaro sahnada qudratli bo’lishning o’z shartlari bor. Kimdir ochiq zo’ravonlik yo’li bilan, yana kimdir siyosiy, iqtisodiy, madaniy yo’l bilan birinchilikka erishadi.

Masalan, AQSh ustunligini ta’minlaydigan omil bu uning harbiy kuch-qudrati deb ishongan rasmiylardan biri bu sobiq Mudofaa vaziri Donald Ramsfeld. Amerika siyosati birovga yoqmasa, der edi u, nachora, bunga ham ko’nikish kerak.

President-elect Barack Obama (l) and President Bush at the White House, 07 Jan 2009
Bush ma’muriyati o’zi bilganidan qolmay, o’zboshimcha siyosat yiritganlikda, hatto Britaniya kabi ittifoqchilarini pisand qilmaganlikda tanqid qilinadi. Tahlilchi Kristen Lord fikricha Obama davrida “o’zimiz eplaymiz” degan gapni endi eshitmaysiz.

"AQSh o’zini boshqalarga teng ko’rib quloq tutsa, muloqot va muzokara kuchiga ishonsa, musulmon davlatlarini qiynayotgan muammolarni hal qilishga dildan ko’maklashsa, bunday siyosat Amerikaning o’zini xavfdan asraydi",- deydi Lord.

Biroq, deya ogohlantiradi ekspertlar, Amerika va dunyo ommasi Obamaga katta umidlar bog’lab, undan dunyo muammolarini bir urinishda yechishni kutmayotganmikan?

Keksa arboblar Obama sehrgar emas, undan dunyoni o’zgartirishni kutmang deya ogohlantirmoqda. Lekin odamlarni umid qilishdan to’xtatish qiyin, Obama va’dalarining ustudan chiqadi degan umiddan.


E-mail This Article Xabarni jo'nating
Print This Article Bosma uchun
  Shu mavzuda
AQSh Markaziy Osiyoga nisbatan siyosatini o'zgartirishi lozim
AQSh iqtisodiyotni tiklash uchun 800 milliard dollar ajratmoqda
Obama arab-Isroil mojarosini hal eta oladimi?
Apellyatsiya sudi Guantanamodagi uyg'urlar ishini ko'rib chiqmoqda
Nazif Shahroniy: Afg'onistonda hukumat xalqniki bo'lsin
Xalq ishonchini oqlash uchun ter to'kishga to'g'ri keladi
Obama Afg'onistonga yordamni oshirishga va'da bermoqda
Barak Obama Rossiya bilan qanday murosa qiladi?
Obama uchun 100 kunlik sinov...
AQSh-Rossiya aloqalari tarangligicha qolmoqda
Prezident Barak Obama haqida o'zbekistonliklar nima demoqda?
Tahlilchilar: Obama xalq ko'ngliga yo'l topdi
Barak Obamadan butun dunyo umidi katta
Obamaga Markaziy Osiyoda katta umidlar bog'langan, lekin...
Barak Obama haqida yurtdoshlaringiz nima deyapti?
Obama va Makkeyn: g'olib va mag'lubga yaqindan nazar
 
  Bosh mavzu
O'zbekistonda cho'chqa grippi vahimasi hukm surmoqda

  Boshqa xabarlar
AQSh armiyasi askarlar ruhiyatidan tashvishda
Qonunchilar Afg'oniston strategiyasi bo'yicha turlicha fikrda
Toshkentda kesilgan chinorlar xotirlandi
Sog'liqni saqlash tizimi islohoti Kongress muhokamasida
Eronda yadro inshootlari himoyasiga qaratilgan harbiy mashqlar
AQSh diplomati Jorj Krolning Toshkentga safari xulosalari
O'zbekistonda porasiz ish bitmaydi
AQSh universitetlarida o'zbekistonlik yoshlar ko'paymoqda
AQSh O'zbekiston bilan biznes va notijoriy hamkorlikka tayyor  Audio Clip Available
Afg'onistonda korrupsiya jilovlanmasa, hammasi behuda
AQSh Afg'onistonni qachon, qanday tark etish ustida o'ylanmoqda
Karzay qasamyod keltirar ekan, "korrupsiyani tugataman" deydi
Ajal makonlari Tojikistonda hanuz qarovsiz
Afg'oniston notinch ekan, Obamani murakkab qarorlar kutmoqda
Rossiya Eron atom dasturiga nisbatan AQSh bilan bir fikrda
Korrupsiya umumbashariy illat bo'lib qolmoqda
Qashqadaryoda taniqli otin va uning shogirdlari qamoqqa olingan
Faol dehqon G'anixon Mamatxonovga ozodlik talab qilinmoqda
Pokiston AQShdan unga bosim o'tkazmaslikni so'ramoqda
Afg'on hukumati layoqatli ekanini isbotlashi lozim
AQShda terrorda ayblanganlarga o'lim jazosi so'ralmoqda
Tantilikmi yohud tantiqlik? Gulnora va Lola Karimova haqida mulohaza
Nyu-Yorkda o'zbek madaniy kechasi  Audio Clip Available