VOANews.com

Amerika Ovozi▪ Uzbek Xolis axborot manbai

 
45 tilda xabarlar
Muallimlik AQShda ham sharafli kasb


23/03/2009

[insert caption here]
Prezident Barak Obama fikricha Amerika ta'lim sohasini isloh qilish kerak. 

"Amerika - ilm-fan mayog’i" degan nomini tiklash lozim",- deydi u. 

"Yaxshi muallimlarni siylaymiz", - deydi prezident.

Ustoz dunyoning boshqa qismlarida bo'lgani kabi AQShda ham muqaddas inson. O’qituvchilik - oliy kasb.  

Obama ishini biladigan domlalarga yaxshi haq to’lab, talabga javob bermaganini bo’shatishni taklif qilmoqda.

"Kelajak",- deydi u, "yosh avlodga yaxshi ta’lim bera olgan millatniki".

Obama tashabbusiga qarshi chiqayotganlar ko'p. Ular nazarida prezident olg'a surayotgan raqobat tushunchasi ilmiy hamkorlikni cheklashi mumkin. Domla-domlaga sherik, suyanchiq bo’lishi kerak, deydi ular. 

Boshqalar nazarida esa raqobat hamisha sifatni oshiradi. Saviyangiz qanchalik baland bo'lsa, yoshlarga qanchalik boy bilim bera olsangiz, marra sizniki, aks holda o'rinni bo'shating, deydi Obama taklifini yoqlab chiqayotgan mutaxassislar. 

Arkanzas Universitetida ta’lim olgan o’zbekistonlik talaba deydiki, AQShda yoshlar o'z domlalarini erkin baholay oladi. 

[insert caption here]
“Bu yerda internet orqali ham, masalan, www.ratemyprofessor.com saytiga kirib talabalar o’z fikrini bildiradi – shu domla yaxshi yoki yomon deb". 

Amerika universitetlarida talabalarga dars va domlani tanlash huquqi beriladi. 

Siz sohangiz bo'yicha muayyan darslarni olishingiz shart. Shu qatorda ayrim fanlarni erkin ravishda ham o'qishingiz mumkin. Ana shunda siz ularni domlaga qarab tanlash imkoniyatiga egasiz. 

Har bir univetsitetda o'qituvchilarning reytingi bor, qolaversa har bir domla haqida izchil ma'lumot beriladi.  

Talaba ko'p hollarda uni shu manbalar asosida tanlaydi.

Najia Badikova Jorj Vashington Universitetida Markaziy Osiyo va  Yevrosiyo geosiyosatidan dars beradi. 

Uning aytishicha, Amerikada ilm-fan arboblariga hurmat baland.

“Talabalar professorni izzat qiladi. Albatta, hamma yerda bo’lgani kabi ustidan kulib, hazil qilishlari ham mumkin”,- deydi Najia Badikova.

Biroq Amerikada muallimlarning oyligi shifokor yoki boshqa soha egalarinikidan yuqori emas. Boshlang'ich, o'rta va yuqori sinf o'quvchilarigab bilim beradigan muallimlar oliygohlarda ishlaydigan pedagoglarga qaraganda kamroq maosh oladi. Universitetda ham qancha topishingiz ilmiy darajangizga bog'liq. 

Masalan, "Forbs" (Forbes) jurnalida yaqinda chiqqan ma'lumotga ko'ra, huquqdan dars beruvchi professorlar to'liq stavkada ishlasa, yiliga o’rtacha 90 ming dollar haq olar ekan.

"Amerika Ovozi" bilan suhbatlashgan o'zbekistonlik talabaning aytishicha bu davlatda ham yaxshi va yomon domlalar bor.

“Misol uchun biror dars olishdan oldin men o’rtog’imdan yoki kattaroq kursdagi bolalardan shu domla haqida nima deb o’ylaysan deb so’rayman. Ular bu domla juda qattiqqo’l, fani qiyin, desa, albatta qo’rqaman. Boshqa domlani tanlashga harakat qilaman. Bu yerda ham o’ziga yarasha qattiqqo’l, yaxshi yoki yomon domlalar bo’ladi – hammasi bor. Lekin qo’rqish faqat o’qitish jihatidan bo’lishi mumkin, o’qituvchidan hech kim avtoritar-zulmkor odam sifatida qo’rqmaydi”.

Najia Badykova asli Turkmanistondan. AQShda domla bo’lishning farqli tomonlarii haqida shunday deydi:

“Umuman, meni hayron qoldirgan narsa shu bo’ldiki, bu yerda student va domla bir-birini teng ko’radi. Bu menga juda yoqdi. Menimcha, o’qitish shunday bo’lishi kerak”, - deydi u.


Download Lavhani tinglang
Download  (MP3)
Listen to This Report Lavhani tinglang
Tinglang (MP3)
E-mail This Article Xabarni jo'nating
Print This Article Bosma uchun
  Shu mavzuda
Vatanda jinoyatchi, xorijda yurtining "sodiq o'g'loni"
AQSh oliygohlarida o'qish oson emas, ammo eshiklar ochiq
Axborot asrida sifatli axborot topish amri mahol
Ziyolilar: Musulmon jamiyatlarini nopok siyosat qiynamoqda
AQSh olimlari O'zbekiston bilan keng hamkorlikka tayyor
Musulmon adib dindoshlarini uyg'onishga chaqirmoqda
Ijtihodchi, islohotchi musulmonlar ko'paymoqda
AQShda o'qish imkonini beruvchi tashkilot O'zbekistonda endi yo'q
"Markaziy Osiyoda musulmonlar o'zlik izlamoqda"
AQShda magistratura darajasi uchun o'qishni xohlaysizmi?
Olimlar ilmiy hamkorlik va aloqa muhim ekanini eslatmoqda
Taniqli olim Xayrulla Ismatullayevni xotirlab…
Fulbraytning magistrlik dasturiga hujjatlar qabul qilinmoqda
Xorijga ketgan mutaxassislar vataniga sarmoya kiritmoqda
AQShda o'zbekistonliklar qayerda va kim bo'lib ishlamoqda?
Tadqiqotchilar uchun AQShda izlanish imkoniyatlari
Muhojir ota-onalar: bolani o'qitish har yerda katta pul
Amerikada muhojir uchun o'z sohasida ishlash oson emas
AQShda moliyaviy tanglik; xorijlik talabalar qay ahvolda?
"Amerika Ovozi" muxlislar savollariga javob beradi
Amerikaning yashash uchun xavfsiz va qulay maskanlari
AQShda siyosat sirlarini o'rganishni istaganlar, qaydasiz?
Tibbiy xato fojiaga yetaklaydi, ammo professional uni tan oladi
Qo'li gul inson istagan yerda yo'lini topib ketadi
O'zbekistonlik yetim bolalar AQShda panoh topishi mumkin
O'zbekistonlik mehnatkash yoshlar yozni AQShda o'tkazdi
Imtihon natijasidan shubha qilsangiz, apellyatsiyaga yo'llang
Amerikada Markaziy Osiyo tillarini o'qitish ancha kamaygan
Amerikada qolishning eng oson yo'li soxta nikohmi?
AQShda o'qish va ishlash imkoniyatlari: muxlislar savoliga javob
 
  Bosh mavzu
O'zbekistonda cho'chqa grippi vahimasi hukm surmoqda

  Boshqa xabarlar
AQSh armiyasi askarlar ruhiyatidan tashvishda
Qonunchilar Afg'oniston strategiyasi bo'yicha turlicha fikrda
Toshkentda kesilgan chinorlar xotirlandi
Sog'liqni saqlash tizimi islohoti Kongress muhokamasida
Eronda yadro inshootlari himoyasiga qaratilgan harbiy mashqlar
AQSh diplomati Jorj Krolning Toshkentga safari xulosalari
O'zbekistonda porasiz ish bitmaydi
AQSh universitetlarida o'zbekistonlik yoshlar ko'paymoqda
AQSh O'zbekiston bilan biznes va notijoriy hamkorlikka tayyor  Audio Clip Available
Afg'onistonda korrupsiya jilovlanmasa, hammasi behuda
AQSh Afg'onistonni qachon, qanday tark etish ustida o'ylanmoqda
Karzay qasamyod keltirar ekan, "korrupsiyani tugataman" deydi
Ajal makonlari Tojikistonda hanuz qarovsiz
Afg'oniston notinch ekan, Obamani murakkab qarorlar kutmoqda
Rossiya Eron atom dasturiga nisbatan AQSh bilan bir fikrda
Korrupsiya umumbashariy illat bo'lib qolmoqda
Qashqadaryoda taniqli otin va uning shogirdlari qamoqqa olingan
Faol dehqon G'anixon Mamatxonovga ozodlik talab qilinmoqda
Pokiston AQShdan unga bosim o'tkazmaslikni so'ramoqda
Afg'on hukumati layoqatli ekanini isbotlashi lozim
AQShda terrorda ayblanganlarga o'lim jazosi so'ralmoqda
Tantilikmi yohud tantiqlik? Gulnora va Lola Karimova haqida mulohaza
Nyu-Yorkda o'zbek madaniy kechasi  Audio Clip Available