VOANews.com

Amerika Ovozi▪ Uzbek Xolis axborot manbai

 
45 tilda xabarlar
Vashington SPID bo'yicha AQShda birinchi o'rinda

03/04/2009

HIV
AQSh poytaxti immunitet taqchilligi va uning oqibatida vujudga keluvchi SPID kasalligi bo'yicha mamlakatda birinchi o'rinda turadi. 

So'nggi ma'lumotlarga ko'ra, Vashingtonda yashovchi har 12 kishining biri virusni yuqtirgan va har 50 fuqarodan biri SPID bilan olishmoqda. 

O'tgan uch yil ichida kasallik qamrovi 22 foizga kengaygan. Bu dahshat, deydi Vashington rasmiylari.

"Amerika Ovozi" bilan gaplashgan Edvard ismli bemor virus bilan yashayotgan 50 ming vashingtonlikdan biri. Kasallikni orttirganiga 30 yil bo’libdi.

“Boshida jinsiy kasallikka chalingansan deyishdi. Hali u, hali bu deb turli diagnozlar qo’yishdi. Qonimni tekshirishlari bilanoq shu baloga giriftor bo’lganimni aytishdi”,- deydi Edvard.

Afsuski, bunday baloga yo’liqqanlar Vashingtonda kun sayin ko’payib bormoqda. 

Shahar hokimiyati600 ming aholining 3 foizi yo virusdan yo SPIDdan azob chekmoqda deydi.

SPIDga qarshi kurash idorasi rahbari Shannon Xeyder deydiki epidemiya kun sayin quloch yozmoqda. 

“SPID va unga olib boruvchi virusga qarshi uzoq muddatli kuchli reja bilan chiqish kerak. Bugungi harakatlarimiz foyda bermayapti. Vaziyat juda og’ir”,- deydi Xeyder xonim.

Virus, deydi shifokorlar, erkak yoki ayol tanlamaydi va asosan jinsiy aloqa orqali tarqaladi. Yana bir sababi giyohvandlik.

Kasallik qurbonlari aksariyat hollarda qora tanlilar. Vashingtonda ular aholining 80 foiziga to'g'ri keladi. Bemorlar orasida ham ular shuncha foizni tashkil etmoqda.

Qaniydi bu mash’um virus haqida yoshligimda yaxshiroq bilganimda, deydi Edvard.

“Ichkilik, giyohvandlikka berilgan odam prezervativlar haqida o’ylaydimi?Aqlini yo’qotgan inson voy ehtiyot bo’lay derdimi? Salomatlik bu paytda hech kimning esiga kelmaydi. Xayolingiz faqat aysh-ishratda… Ertangi kunni o’ylamaysiz”.

Bilim, tarbiya, sog’liqqa e’tibor, ogohlik va ehtiyotkorlik eng muhim talablar.

Vaqti-vaqti bilan test topshirishning ham ahamiyati katta. Jinsiy tarbiya ham oilada, ham maktabda berilishi shart, deydi shifokorlar. Virus sababini unga chalinib emas, chalinmaslik uchun bilish kerak.

SPID muolaja markazi xodimi Chip Luis loqaydlik va beparvolik kabi illatlarga urg’u beradi.

“Bilasizmi, kasallikni yengish yoki uning oldini olishning yagona va aniq yo’li yo’q. Uni puf etib yo’q qila olmaymiz. Vashingtonda, masalan, bu epidemiyada hammani ayblashimiz mumkin. Chunki bu aynan bir toifaga xos kasallik emas. Har bir kishi o’zi uchun javob berishi, ehtiyot bo’lishi kerak”.

Edvard singari bemorlar virusga osonlikcha boy bermoqchi emas. Kuchli dorilar mavjud ekan, qonida virus miqdorini past foizda ushlab turibdi. Muolaja turlari ko’p. Lekin hech kim bu kunni ko’rmasin, deydi bu dard changalida yashayotganlar.


E-mail This Article Xabarni jo'nating
Print This Article Bosma uchun
  Shu mavzuda
Amerika Markaziy Osiyo basketbolchilarini quvvatlamoqda
Suv masalasi Markaziy Osiyoda birinchi o'ringa chiqishi kerak
O'zbekiston - silning og'ir turi tez tarqalayotgan mamlakatlardan
Axborot asrida sifatli axborot topish amri mahol
Amerika Markaziy Osiyo bilan ochiq muloqot yuritishga tayyor
Qon orqali yuqumli kasalliklar yuqtirish ehtimoli yuqori
O'zbekistonda SPIDga oid ma'lumotlar sir saqlanmoqda
O'zbekiston SPID bo'yicha mintaqada birinchi o'rinda
O'zbekiston kasalxonalarida VICH yuqtirish hollari ko'paygan
O'zbekiston donor qoniga tashna
O'zbekistonda ayollarning siyosiy faol bo'lishi uchun sharoit yo'q
AQSh SPIDga qarshi kurashda O'zbekiston bilan hamkorlikka tayyor
O'zbekistonda immunitet taqchilligidan azob chekayotganlar soni mavhumligicha qolmoqda
Yoshlar va seks: Jinsiy tarbiya ortidagi bahslar
O'zbekistonda yoshlar jinsiy hayotni erta boshlamoqda
O'zbekistonda SPID mamlakat kelajagini yemirmoqda
O'zbekistonda qoradori savdosi va giyohvandlik ildiz otmoqda
 
  Bosh mavzu
O'zbekistonda cho'chqa grippi vahimasi hukm surmoqda

  Boshqa xabarlar
AQSh armiyasi askarlar ruhiyatidan tashvishda
Qonunchilar Afg'oniston strategiyasi bo'yicha turlicha fikrda
Toshkentda kesilgan chinorlar xotirlandi
Sog'liqni saqlash tizimi islohoti Kongress muhokamasida
Eronda yadro inshootlari himoyasiga qaratilgan harbiy mashqlar
AQSh diplomati Jorj Krolning Toshkentga safari xulosalari
O'zbekistonda porasiz ish bitmaydi
AQSh universitetlarida o'zbekistonlik yoshlar ko'paymoqda
AQSh O'zbekiston bilan biznes va notijoriy hamkorlikka tayyor  Audio Clip Available
Afg'onistonda korrupsiya jilovlanmasa, hammasi behuda
AQSh Afg'onistonni qachon, qanday tark etish ustida o'ylanmoqda
Karzay qasamyod keltirar ekan, "korrupsiyani tugataman" deydi
Ajal makonlari Tojikistonda hanuz qarovsiz
Afg'oniston notinch ekan, Obamani murakkab qarorlar kutmoqda
Rossiya Eron atom dasturiga nisbatan AQSh bilan bir fikrda
Korrupsiya umumbashariy illat bo'lib qolmoqda
Qashqadaryoda taniqli otin va uning shogirdlari qamoqqa olingan
Faol dehqon G'anixon Mamatxonovga ozodlik talab qilinmoqda
Pokiston AQShdan unga bosim o'tkazmaslikni so'ramoqda
Afg'on hukumati layoqatli ekanini isbotlashi lozim
AQShda terrorda ayblanganlarga o'lim jazosi so'ralmoqda
Tantilikmi yohud tantiqlik? Gulnora va Lola Karimova haqida mulohaza
Nyu-Yorkda o'zbek madaniy kechasi  Audio Clip Available