AQSh poytaxti immunitet
taqchilligi va uning oqibatida vujudga keluvchi SPID kasalligi bo'yicha
mamlakatda birinchi o'rinda turadi.
So'nggi ma'lumotlarga ko'ra, Vashingtonda
yashovchi har 12 kishining biri virusni yuqtirgan va har 50 fuqarodan biri SPID
bilan olishmoqda.
O'tgan uch yil ichida kasallik qamrovi 22 foizga kengaygan.
Bu dahshat, deydi Vashington rasmiylari.
"Amerika Ovozi" bilan gaplashgan Edvard ismli bemor virus
bilan yashayotgan 50 ming vashingtonlikdan biri. Kasallikni orttirganiga 30 yil bo’libdi.
“Boshida jinsiy kasallikka chalingansan deyishdi. Hali u, hali bu deb turli
diagnozlar qo’yishdi. Qonimni tekshirishlari bilanoq shu baloga giriftor
bo’lganimni aytishdi”,- deydi Edvard.
Afsuski, bunday baloga yo’liqqanlar Vashingtonda kun sayin ko’payib bormoqda.
Shahar hokimiyati600 ming aholining 3
foizi yo virusdan yo SPIDdan azob chekmoqda deydi.
SPIDga
qarshi kurash idorasi rahbari Shannon Xeyder deydiki epidemiya kun sayin quloch
yozmoqda.
“SPID va unga olib boruvchi virusga qarshi uzoq muddatli kuchli reja bilan
chiqish kerak. Bugungi harakatlarimiz foyda bermayapti. Vaziyat juda
og’ir”,- deydi Xeyder xonim.
Virus, deydi shifokorlar, erkak yoki ayol tanlamaydi va asosan jinsiy aloqa
orqali tarqaladi. Yana bir sababi giyohvandlik.
Kasallik
qurbonlari aksariyat hollarda qora tanlilar. Vashingtonda ular aholining 80 foiziga to'g'ri keladi. Bemorlar orasida ham ular shuncha foizni tashkil etmoqda.
Qaniydi bu mash’um virus haqida yoshligimda yaxshiroq
bilganimda, deydi Edvard.
“Ichkilik, giyohvandlikka berilgan odam prezervativlar haqida o’ylaydimi?Aqlini yo’qotgan inson voy ehtiyot bo’lay
derdimi? Salomatlik bu paytda hech kimning esiga kelmaydi. Xayolingiz faqat
aysh-ishratda… Ertangi kunni o’ylamaysiz”.
Bilim, tarbiya, sog’liqqa e’tibor, ogohlik va ehtiyotkorlik eng muhim talablar.
Vaqti-vaqti
bilan test topshirishning ham ahamiyati katta. Jinsiy tarbiya ham oilada, ham
maktabda berilishi shart, deydi shifokorlar. Virus sababini unga chalinib emas,
chalinmaslik uchun bilish kerak.
SPID muolaja
markazi xodimi Chip Luis loqaydlik va beparvolik kabi illatlarga urg’u
beradi.
“Bilasizmi, kasallikni yengish yoki uning oldini olishning yagona va aniq yo’li
yo’q. Uni puf etib yo’q qila olmaymiz. Vashingtonda, masalan, bu epidemiyada
hammani ayblashimiz mumkin. Chunki bu aynan bir toifaga xos kasallik emas. Har
bir kishi o’zi uchun javob berishi, ehtiyot bo’lishi kerak”.
Edvard singari bemorlar virusga osonlikcha boy bermoqchi emas. Kuchli dorilar
mavjud ekan, qonida virus miqdorini past foizda ushlab turibdi. Muolaja turlari
ko’p. Lekin hech kim bu kunni ko’rmasin, deydi bu dard changalida
yashayotganlar.