Amerika Qo'shma Shtatlari 233 yilligini tantana qilmoqda
Navbahor Imamova Vashington 04/07/2009
Mustaqillik deklaratsiyasi 1776 yilda Filadelfiyada imzolangan
Amerika Qo'shma Shtatlari bugun o'z davlatchiligining 233 yilligini
nishonlamoqda. Konsertlar, paradlar, shodiyonalar. Qayerga bormang,
vatanparvarlik shukuhi hukmron.
Tantanalar odatda Filadelfiya shahrida boshlanadi.
Amerika davlat sifatida 1776 yilda vujudga kelgan bo'lsa, XIX asrgacha Filadelfiya kontinentdagi eng yirik
shahar va siyosiy markaz bo'lgan.
Mamlakat Britaniyadan mustaqillik e'lon
qilib, bu boradagi deklaratsiya shu yerda imzolangan. Har yili bu davrda 50
shtat bo'ylab madhiya yangraydi.
Kolumbiya okrugi, poytaxt Vashington
joylashgan federal hudud har doimgidan-da gavjum. Xalq faxrga to'la.
Qo’shma
Shtatlar azaldan erkinlik, tenglik va imkoniyatlar diyori bo’lishni maqsad
qilgan.
“Inkor
etib bo’lmaydigan haqiqat shuki har bir inson teng yaralgan. Xudo har bir
shaxsga uzviy huquqlar ato etgan. Inson borki yashash, erkinlik va baxtli
bo’lish huquqiga ega”. Tomas Jefferson,
Mustaqilllik Deklaratsiyasi,1776 yil, 4
iyul.
Mustaqillik e'lon qilingan maskan, Filadelfiya
Deklaratsiya
asoschisi sanalmish Tomas Jefferson Qo’shma Shtatlarning uchinchi prezidenti
bo’lgan. Ushbu hujjat Amerika uchun bosh qomus, konstitutsiya bilan teng
ko’riladi.
Deklaratsiya
mustaqillikka yetaklagan bayonot ekan, kontinental kongress deya tanilgan
kengash uning ustida uzoq bosh qotirgan.
Munozaralar Filadelfiyada, mustamlaka
o’lkaning o’sha damdagi markazida o’tgan. Koloniyalar Buyuk Britaniyadan nima
uchun ajralib chiqish zarurligi, bu yurt ne sabab mustaqil bo’lishi kerakligi
ustida bahslashgan. Samara – mana shu oliy hujjat.
Har
safar bu yurt zobitlari urushga otlanganida ularga mustaqillik
deklaratsiyasidagi so’zlar eslatiladi: vatan ozodligi, inson erkinligi.
“Har
bir inson farovon yashash imkoniyatiga ega. Mustaqillik, erkinlik biz uchun
shuni anglatadi. Taqdirimiz o’z qo’limizda, kelajak o’z zimmamizda”,- deydi
amerikaliklardan biri.
“Mana shu yurt farzandi
ekanimga, erkin inson ekanimga shukur qilaman”,- deydi yana bir fuqaro.
Amerikaliklar
mag’rur xalq, bu ayniqsa mustaqillik bayramida bilinadi.
4
iyul kuni minglab muhojirlar fuqarolik qasamyodi keltirib, yangi hayot
boshlaydi. “AQSh konstitutsiyasi va qonunlarini
e’zozlashga so’z beraman”,- deya va’da beradi ular.
Mustaqillik
bayramida Amerika tarixining qonli damlari ham yodga olinadi.
Og’ir
damlar qaytmasin, yosh avlod yorug’ va xurram bir jamiyatda yashasin deya niyat
qilinadi. Har bir inson shunday yashashga loyiq deyiladi.