VOANews.com

Amerika Ovozi▪ Uzbek Xolis axborot manbai

 
45 tilda xabarlar
Xorazmdagi qadim obidalar xalqaro hamjamiyat diqqatida

07/10/2009

[insert caption here]
Xorazm qal'alar yurti
Jahon Obidalari Jamg’armasi (World Monument Fund), Nyu-Yorkda asoslangan xususiy tashkilot nazarida Xorazm dashtliklaridagi qadim qal’alar ta’mir va e’tiborga muhtoj. 

Aks holda, deydi mutaxassislar, ular  loqaydlik, buzg’unchilik va tabiiy sabablar bilan yaqin kelajakda yemirilib ketishi mumkin. 

Jahon Obidalari Jamg’armasi nafaqat O’zbekiston balki dunyoning 47 davlatidagi 93 maskan taqdiri yuzasidan xavotir bildirmoqda.  

[insert caption here]
Bugun dashtlikka husn qo'shib turgan bu obidalar qachonlardir ulkan saroylar bo'lgan
Xususan Perudagi afsonaviy Machu Pechu shahri qoldiqlari, Butandagi Pajoding ibodatxonasi, Yaponiyaning Kyoto shahridagi an’anaviy imoratlar, Gaiti orollaridagi ajib uylar va AQShning Konnektikut shtatidagi xushmanzara yo’llar. 

"Masala bu inshootlarning naqadar qadim ekanida emas, gap ularning tarixiy va madaniy ahamiyati, xalqlar hayotida o’ynab kelgan rolida",- deydi Jahon Obidalari Jamg’armasi raisi Bonni Burnxem.  

[insert caption here]
Qadr va e'zoz so'rayotgan madaniy boyliklar
Har bir jamiyat, deydi u, o’z boyligini qadriga yetishi, uning kim ekanidan darak beruvchi obidalarni asrab avaylashi lozim.  

Xorazm cho'llariga husn qo'shib turgan obidalar asosan Tuproq Qal'a, Ayoz Qal'a, Qo'y Qirilgan Qal'a, Guldursun Qal'asi, Pil Qal'a, Anqa Qal'a, Qo'rg'oshin Qal'a, Janbas Qal'adan iborat. 

Ularning barchasi UNESCO, Birlashgan Millatlar Ta'lim, Fan va Madaniyat Tashkilotining Jahon Yodgorliklari ro'yxatiga olingan.



Sharh va izohlar:

1. Ko`hna obidalar

Assalomu alaykum, men asli xorazmlikman. Xorazmning tarixi naqadar boy ekanligini yaxshi bilaman. Haqiqatdan ham Xorazmdagi ko'hna qal'alar qarovsiz holda tashlab qo`yilgan yoki ikkinchi darajali yumushlar uchun foydalanilmoqda, ya'ni ahlatxona, askarlar uchun o'q otish poligoni va hakazo... Yaxshiyam surib tashlab yer qilib dehqonchilik qilishmayapti. Agar yaqin orada bunga e'tibor berilib, yodgorliklar ta'mirlanmasa bu qal'alar yer bilan bitta bo'lishi tayin. Bu qal'alarning nomi bilan bog'liq rivoyatlarni Xorazmdagi mahalliy xalq juda yaxshi biladi. Qal'alar xalqimizning tarixi ko'hna Rim yoki Misr kabi boy va qiziqarli ekanligini, obidalarning har birida ajdodlarimizning naqadar uzoq yillardan beri mavjud ekanligini ularni har ko'rganimizda yodimizga solib turadi. Bu yodgorliklarimiz yo'qolib ketadigan bo'lsa xalq o'zini kim bo'lganligini tezda unutib yuboradi.
Fikr bildiruvchi: horazmlik (O'zbekiston)
10-13-2009 - 23:01:55

E-mail This Article Xabarni jo'nating
Print This Article Bosma uchun
  Shu mavzuda
Ko'hna Xivada mennonitlar tarixiga oid ko'rgazma ochiladi
Jahon Banki Markaziy Osiyoni ekologik ogohlikka chaqirmoqda
O'zbek yoshlari dunyo folklorini asrashda hissa qo'shadi
Rossiyada bir o'zbekistonlik yurtdoshini o'ldirib 9 yilga qamaldi
O'zbekistonda iqtisodiy inqiroz asoratlarini yashirib bo'lmaydi
O’zbek ziyolilarining so’nggi maskaniga aylangan Toshkent qatlgohlari
Mutaxassislar nazarida O'zbekistonni katta ekologik fojea kutmoqda
O'zbekistonda sholi ekish cheklanmoqda
AQShda o’qish uchun hujjat topshirish arzonga tushmaydi
O'zbek ayollari yetishmovchilik tufayli bozorda qop ko'taradi
AQSh O'zbekistonga 10 million dollarlik tibbiy yordam ko'rsatgan
O'zbekiston viloyatlarida boshpanasiz daydi kishilar ko'paymoqda
O'zbek xalqiga xos xushmuomalalik o'z qadrini yo'qotib bormoqda
O’zbek ziyolilarining so’nggi maskaniga aylangan Toshkent qatlgohlari
Suvga chanqoq Markaziy Osiyo Sibir Obiga umid bilan qaramoqda
O'zbekistonda yoshlar jinsiy hayotni erta boshlamoqda
Fayzulla Isoqov: Tarixni soxtalashtirmasdan borligicha ko'rsatish lozim
Buxoroda qumlar ostidan qadim shahar topilgan
 
  Bosh mavzu
O'zbekistonda cho'chqa grippi vahimasi hukm surmoqda

  Boshqa xabarlar
AQSh armiyasi askarlar ruhiyatidan tashvishda
Qonunchilar Afg'oniston strategiyasi bo'yicha turlicha fikrda
Toshkentda kesilgan chinorlar xotirlandi
Sog'liqni saqlash tizimi islohoti Kongress muhokamasida
Eronda yadro inshootlari himoyasiga qaratilgan harbiy mashqlar
AQSh diplomati Jorj Krolning Toshkentga safari xulosalari
O'zbekistonda porasiz ish bitmaydi
AQSh universitetlarida o'zbekistonlik yoshlar ko'paymoqda
AQSh O'zbekiston bilan biznes va notijoriy hamkorlikka tayyor  Audio Clip Available
Afg'onistonda korrupsiya jilovlanmasa, hammasi behuda
AQSh Afg'onistonni qachon, qanday tark etish ustida o'ylanmoqda
Karzay qasamyod keltirar ekan, "korrupsiyani tugataman" deydi
Ajal makonlari Tojikistonda hanuz qarovsiz
Afg'oniston notinch ekan, Obamani murakkab qarorlar kutmoqda
Obama: AQSh va Xitoy raqib emas, yaqin hamkor bo'lishi kerak
Isroilning qurilishni kengaytirish qarori tanqid ostida
Rossiya Eron atom dasturiga nisbatan AQSh bilan bir fikrda
Korrupsiya umumbashariy illat bo'lib qolmoqda
Qashqadaryoda taniqli otin va uning shogirdlari qamoqqa olingan
Faol dehqon G'anixon Mamatxonovga ozodlik talab qilinmoqda
Pokiston AQShdan unga bosim o'tkazmaslikni so'ramoqda
Afg'on hukumati layoqatli ekanini isbotlashi lozim
Eron G'arbga tashviqotni kuchaytirmoqchi
Falastin BMT Xavfsizlik Kengashidan madad kutmoqda
AQShda terrorda ayblanganlarga o'lim jazosi so'ralmoqda
Tantilikmi yohud tantiqlik? Gulnora va Lola Karimova haqida mulohaza
Eronda internet ustidan nazorat yanada kuchayadi
Nyu-Yorkda o'zbek madaniy kechasi  Audio Clip Available