Một tổ chức quốc tế tranh đấu cho nhân quyền nói rằng bạo động đang gia tăng vào lúc quân đội Thái chống trả các phần tử nổi dậy ở miền nam nước này. Các hành động tàn ác mới này đã đi ngược lại một sách lược trước đây là tìm ra một giải pháp chính trị cho cuộc giao tranh. Từ Bangkok, phái viên đài VOA Ron Corben ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.

Binh sĩ chính phủ Thái Lan tra hỏi các nghi can Hồi giáo ở Narathiwat

Tổ chức Human Rights Watch đã lên án các hành động tàn ác gia tăng của cả các phần tử nổi dậy lẫn quân đội Thái Lan. Tổ chức này đặc biệt cảnh báo rằng bạo lực do quân đội gây ra đang gây phương hại đến những nỗ lực trước đây là đạt được hậu thuẫn của cộng đồng Hồi giáo trong việc chống phá nổi dậy.

Hơn 3,000 người đã thiệt mạng tại 3 tỉnh nằm giáp ranh Malaysia kể từ khi cuộc nổi dậy bắt đầu vào năm 2004. Năm nay, các phần tử nổi dậy đã tăng cường các cuộc tấn công, nhắm vào các giáo viên, công nhân viên chức và ngay cả các Phật tử cao tuổi; hàng chục nạn nhân đã bị bắn chết trong khu vực họ ở hay bị chặt đầu ngoài đồng ruộng.

Ông Sunai Pasuk là đại diện của tổ chức Human Rights Watch tại Thái Lan. Ông cho biết để đối phó với tình trạng này, một số cấp chỉ huy quân đội ở miền nam đã sử dụng bạo lực ngoài vòng luật pháp chống lại các phần tử nổi dậy.  

Ông Pasuk nói: “Chúng tôi nhận thấy rằng lực lượng chính phủ ngày càng sử dụng các sách lược ngoài vòng luật pháp, các sách lược bất hợp pháp, nhất là bằng cách sử dụng việc bắt bớ độc đoán, lập sổ đen, tra tấn như một thủ tục thông thườn trong chiến dịch chống nổi dậy. Vì thế mà hậu quả hiện nay là một môi trường trong đó không còn lòng tin cậy giữa cộng đồng hồi giáo và lực lượng chính phủ nữa.”

Ông Pakul nói rằng những sách lựợc đó chỉ làm giảm thiểu hậu thuẫn của dân chúng dành cho quân đội, và chúng có thể khích lệ thêm các hành động bạo tàn nơi phe nổi dậy.

Ông Pasuk nói: “Nay ta thấy hậu quả của các sách lược mạnh tay đó là môi trường dung dưỡng thêm cho các phần tử nổi dậy quá khích vốn đã rất tàn bạo. Họ giết người mà không chớp mắt, và nay họ giết cả trẻ em, họ giết phụ nữ, họ giết những người già cả không có khả năng tự vệ.”

Ông Panitan Wattanayagorn, một chuyên gia phân tích quốc phòng tại trường đại học Chulalongkorn, cho rằng các phần tử nổi dậy dường như đang sử dụng vũ khí tinh vi hơn.

Ông Wattanayagorn nói: “Về mặt chiến lược, toàn bộ hoạt động bạo lực có giảm bớt, nhưng các trường hợp cá biệt và xu hướng như bom và sự tàn ác hoặc mức độ phối hợp và thiết bị đang gia tăng về tính hữu hiệu. Có nghĩa là các thành phần chủ chiến đang họ hỏi thêm nhiều – họ trở nên dầy dạn hơn trong việc tấn công.”

Các sách lược gay gắt hơn của quân đội đi ngược lại với sách lược của chính phủ trước là mưu tìm một giải pháp chính trị cho vụ nổi dậy. Chính phủ đó lên nắm quyền trong một cuộc đảo chính năm 2006 đã được thay thế hồi đầu năm nay sau cuộc bầu cử.

Tổ chức Human Rights Watch nói rằng tổng tư lệnh quân đội Thái Lan đã cam kết trừng phạt các quân nhân bị phát hiện vi phạm nhân quyền ở miền nam. Tổ chức này cho biết đang có kế hoạch xác định các quân nhân này và cung cấp danh tính cho quân đội.

Chỉ có khoảng 5% dân chúng Thái Lan theo Hồi giáo. Phần lớn cộng đồng hồi giáo sinh sống ở miền nam, một trong các vùng nghèo khó nhất nước. Cư dân miền nam lâu nay vẫn phàn nàn về tình trạng phân biệt đối xử và bị chính phủ bỏ rơi.