Hôm thứ Ba, Trung Quốc xác nhận đã nói cho công ty dầu Exxon Mobil của Mỹ biết là nên rút ra khỏi vụ khai thác dầu với Việt Nam bị Trung Quốc coi là vi phạm chủ quyền của Trung Quốc.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Lưu Kiến Siêu

Thông Tấn Xã Reuters nhắc lại chuyện nhật báo South China Morning Post của Hong Kong loan tin về vụ khai thác này hôm Chủ Nhật, mô tả đây là thỏa hiệp hợp tác sơ khởi giữa công ty Exxon Mobil và công ty dầu khí quốc doanh PetroVietnam liên quan tới việc khai thác dầu trong vùng biển Đông.

Theo Reuters, trong cuộc họp báo thường lệ hôm thứ Ba, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Lưu Kiến Siêu tuyên bố rằng lập trường của Trung Quốc đối với vùng Biển Đông rất rõ ràng và không thay đổi.

Phát ngôn viên này cho biết trong trường hợp của vụ khai thác dầu vừa kể, Trung Quốc đã xác định rõ lập trường của mình với các bên liên hệ, và Trung quốc chống đối mọi hành động vi phạm chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc trong biển Đông.

Thông Tấn Xã Reuters cho hay Việt Nam và Trung Quốc có một số bất đồng âm ỉ từ lâu nay về vấn đề lãnh thổ, trong có cuộc tranh chấp chủ quyền của dãy đảo Trường Sa trong biển Đông, nơi có thể chứa đựng những trữ lượng dầu lửa và khí đốt. Đài Loan, Brunei, Malaysia và Philippines cũng lên tiếng nhận chủ quyền dãy đảo này.

Trong một bản tuyên bố, công ty Exxon Mobil cho biết là chưa ký kết một thỏa hiệp khai thác dầu nào trong hải phận của Việt Nam, ngoài chuyện chỉ nghiên cứu những dự án bên ngoài vùng duyên hải với công ty dầu khí PetroVietnam.

Bản tuyên bố nói rằng từ vài năm nay, Exxon Mobil và PetroVietnam đã cùng chung làm việc để xác định những dự án khả thi hai bên cùng có lợi và hiện đang cùng chung thực hiện những đánh giá kỹ thuật và thương mại sơ khởi của một vài vùng có thể khai thác trong tương lai.

Nhật báo South China Morning Post trích lời phát ngôn viên Lê Dzũng của Bộ Ngoại Giao Việt Nam nói rằng những vụ làm ăn chung này hoàn toàn phù hợp về mặt pháp lý đối với Việt Nam. Nhật báo vừa kể cũng trích dẫn các nguồn tin nói rằng công ty Exxon Mobil tin là Việt Nam có chủ quyền lãnh thổ đối với các vùng công ty dự trù thăm dò và khai thác.

Việt Nam và Trung Quốc, hai nước lân bang từng giao tranh với nhau trong một cuộc chiến tranh biên giới ngắn năm 1979, đã tuyên bố cam kết tìm một giải pháp ôn hòa cho cuộc tranh chấp về quần đảo Trường Sa và đã thỏa thuận hợp tác với nhau trong việc khai thác dầu và khí đốt trong vùng Vịnh Bắc Việt.

Tuy nhiên, công ty dầu BP của Anh năm ngoái đã ngưng chỉ những kế hoạch thực hiện công tác thăm dò và khai thác bên ngoài vùng duyên hải phía nam của Việt Nam, với lý do là có những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ.