Nhật Bản đã triển hạn thời gian áp dụng các biện pháp chế tài Bắc Triều Tiên vì quốc gia Cộng Sản cô lập này không đạt được tiến bộ trong việc giải trừ vũ khí hạt nhân. Quyết định vừa kể được loan báo trong lúc cuộc đàm phán 6 bên về vấn đề hạt nhân tiếp tục bị bế tắc. Từ trung tâm tin tức Á Châu ở Hồng Kông của đài VOA, thông tín viên Naomi Martig có bài tường thuật sau đây.

Chánh văn phòng phủ Thủ tướng Nhật Bản, Nobutaka Machimura

Những biện pháp chế tài kinh tế mà Nhật Bản áp đặt lên Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục có hiệu lực trong 6 tháng nữa. Những biện pháp này được áp dụng lần đầu vào tháng 10 năm 2006 sau khi Bắc Triều Tiên gây phẫn nộ trong cộng đồng quốc tế qua việc thử nghiệm một cơ cụ hạt nhân. Không lâu sau đó, Bình Nhưỡng cũng đã bắn thử nghiệm một phi đạn tầm xa.

Chánh văn phòng phủ Thủ tướng Nhật Bản, ông Nobutaka Machimura, nói rằng Bắc Triều Tiên đã không khai báo đầy đủ các hoạt động hạt nhân như qui định của một thỏa thuận quốc tế nhằm chấm dứt chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Theo lời người phát ngôn của chính phủ Nhật, những biện pháp chế tài này có mục đích bày tỏ quyết tâm của Nhật Bản trong việc mưu tìm một giải pháp toàn diện cho các vấn đề vũ khí hạt nhân và phi đạn.

Ông Machimura cho biết rằng Tokyo sẵn sàng chấm dứt một phấn hoặc toàn bộ kế hoạch chế tài nếu Bắc Triều Tiên có hành động để giải quyết các vấn đề này, và giải quyết vụ tranh chấp dai dẳng về vấn đề người Nhật bị Bắc Triều Tiên bắt cóc. Đây là vấn đề đã khiến Nhật Bản và Bắc Triều Tiên không thể thiết lập quan hệ ngoại giao từ nhiều thập niên qua.

Cuộc đàm phán 6 bên đã có tiến bộ nhưng các cuộc thảo luận đã bị tạm ngưng để chờ Bắc Triều Tiên đưa ra bản khai báo đầy đủ về các hoạt động hạt nhân, kể cả số lượng plutonium mà họ đã dùng để tiến hành cuộc thử nghiệm năm 2006.

Bình Nhưỡng đã nhận được những khoản viện trợ năng lượng và kinh tế để đổi lấy việc tuân hành những bước tiến của quá trình giải trừ vũ khí hạt nhân, nhưng họ chưa tuân hành thỏa thuận về việc khai báo trước cuối năm 2007.

Ông Tomoshito Shinoda là giáo sư chính trị học của Đại học Quốc tế Nhật Bản. Ông nói rằng nước Nhật đặc biệt nhạy cảm đối với mối đe dọa của chương trình hạt nhân và phi đạn đạn đạo của Bắc Triều Tiên vì nằm gần quốc gia có thái độ hung hãn này.

Ông Shinoda nói thêm: "Nhiều chuyên gia Nhật Bản tin rằng các loại vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên có thể được dùng để tấn công các lực lượng Mỹ ở Nhật Bản."

Năm 1998, Bắc Triều Tiên đã gây kinh ngạc cho cộng đồng quốc tế khi họ bắn một phi đạn đạn đạo tầm xa bay qua lãnh thổ Nhật Bản trước khi rơi xuống biển. Từ đó đến nay, Hoa kỳ và Nhật Bản đã ra sức tăng cường khả năng phòng vệ của Nhật rtg trường hợp xảy ra một vụ tấn công từ Bắc Triều Tiên.

Một lý khác khiến Tokyo triển hạn việc áp dụng các biện pháp chế tài là vụ tranh chấp liên quan tới vấn đề người Nhật bị bắt cóc. Ông Machimura nói rằng Nhật Bản sẽ không thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Triều Tiên cho tới khi nào vấn đề này được giải quyết.

Năm 2002, Bắc Triều Tiên thừa nhận là họ đã bắt cóc 13 công dân Nhật trong hai thập niên 70 và 80 để huấn luyện cho điệp viên của họ. 5 người trong số đó đã về Nhật, và Bình Nhưỡng nói rằng 8 người còn lại đã chết. Nhật Bản yêu cầu Bắc Triều Tiên cung cấp thêm thông tin về những người bị bắt cóc và nói rằng có thể còn nhiều người khác nữa đã bị bắt cóc. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng cho rằng vụ này như vậy là đã giải quyết xong.