Cựu Thủ tướng Việt Nam, ông Võ Văn Kiệt, người đã lãnh đạo công cuộc cải cách kinh tế đất nước vào thập niên 90, đã qua đời. Từ Hà Nội, phái viên Matt Steinglass gởi về bài tường thuật sau đây.

Cựu Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt (hình năm 1996)

Phát ngôn viên của chính phủ Việt Nam Lê Dũng đã xác nhận rằng ông Võ Văn Kiệt đã qua đời sáng hôm nay tại một bệnh viện ở Singapore, hưởng thọ 85 tuổi.

Ông Dũng nói: “Tôi nghĩ rằng họ đã sử dụng thiết bị trợ sinh cho cựu Thủ tướng, và thông tin mà tôi có được vào lúc này là ông Kiệt đã qua đời hôm nay, ngày 11 tháng 6.”

Ông Võ Văn Kiệt giữ chức Thủ tướng từ năm 1991 đến 1997, những năm tháng khi đất nứơc cộng sản bị cô lập này mở cửa mời các du khách và các nhà đầu tư, và chuyển đổi từ nền kinh tế chỉ huy sang một nền kinh tế thị trường. Ông Kiệt là một trong những nhân vật chính ủng hộ chương trình tự do hoá kinh tế được gọi là 'đổi mới'.

Việt Nam bắt đầu công cuộc cải cách vào năm 1986, cùng lúc với quan thầy cũ là Liên Xô bắt đầu các cuộc cải cách được gọi là 'công khai'. Chính sách 'Đổi mới' của Việt Nam đã tỏ ra thành công hơn nhiều.

Dưới thời ông Kiệt, Việt Nam đã vượt qua được sự sụp đổ của nước quan thầy Liên Xô năm 1991, và hòa giải với nước cựu thù là Hoa Kỳ. Việt Nam và Hoa kỳ đã bình thường hóa quan hệ vào năm 1994.Trong những năm gần đây, ông Kiệt đã thất vọng với điều mà ông cho là tiến độ cải cách chậm chạp ở Việt Nam.

Ông đã hối thúc chính phủ thực hiện việc cổ phần hoá các công ty quốc doanh nhanh hơn. Tuy đảng cộng sản Việt Nam đã cho phép tiến hành những cải cách kinh tế và tăng cường các quyền tự do xã hội, nhưng đảng đã không khoan nhượng bao nhiêu trước sự chống đối chính trị.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2007 với đài BBC, ông Kiệt đã gợi ý rằng chính phủ nên nói chuyện với những nhân vật bất đồng chính kiến hơn là bỏ tù họ.

Ông Kiệt từ trần đã khiến Việt Nam mất đi một trong số ít oi những nhân vật có thẩm quyền đưa ra những quan điểm không chính thống như vậy.