Thượng nghị sĩ John McCain, ứng cử viên có phần chắc sẽ được đảng Cộng hòa đề cử ra tranh ghế tổng thống, nói rằng ông là người 'lý tưởng rất thực tế' về lập trường và mục tiêu trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Theo các chuyên gia thì quá trình trong quân ngũ và kinh nghiệm của một tù binh trong thời chiến tranh Việt Nam khiến cho ông sẽ dồn nỗ lực vào việc bảo vệ nước Mỹ trước các kẻ thù. Từ Washington, phóng viên đài VOA Cindy Saine có bài tường trình sau đây.

Theo các chuyên gia, quá trình trong quân ngũ và kinh nghiệm của một tù binh trong thời chiến tranh Việt Nam khiến ông McCain dồn nỗ lực vào việc bảo vệ nước Mỹ trước các kẻ thù

Thượng nghị sĩ John McCain nói rằng quá trình phục vụ trong quân ngũ, và là người đã từng bị bắt làm tù binh trong chiến tranh Việt Nam, cộng thêm với các kinh nghiệm khác nữa đã khiến ông trở thành một người 'lý tưởng một cách thực tế' về chính sách đối ngoại. Ông McCain nói rỏ trong bài diễn văn về chính sách đối ngoại đọc tại thành phố Los Angeles, bang California hồi tháng Ba, rằng điều ông chú tâm tới nhất là an ninh quốc gia. Sau đây là lời Thượng nghị sĩ McCain.

Ông McCain nói: "Tôi biết chúng ta phải làm việc cật lực và phải có tinh thần rất sáng tạo để xây dựng những nền tảng mới cho một nền hòa bình bền vững lâu dài. Chúng ta không thể mơ ước một thế giới tốt đẹp hơn là thực tế. Chúng ta có những kẻ thù mà với các kẻ thù này không có hình thức tấn công nào mà họ xem là quá độc ác, và không có đời sống của thường dân vô tội nào là an toàn, và nếu có thể họ sẽ tấn công chúng ta bằng những võ khí khủng khiếp nhất thế giới."

Ông McCain nói rằng thắng lợi trong chiến Iraq là trọng điểm của cuộc chiến chống khủng bố. Ông hoàn toàn không đồng ý với đối thủ đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ Barack Obama, người đã hứa sẽ bắt đầu rút binh sĩ tác chiến của Hoa Kỳ ra khỏi Iraq nếu đắc cử tổng thống. Ông McCain cũng nói rằng cần phải ngăn chận Iran thủ đắc võ khí hạt nhân.

Theo ông Peter Beinart, một chuyên gia về chính sách đối ngoại thuộc Hội đồng Quan hệ Nước Ngoài, thì quá trình phục vụ trong quân ngũ của ông McCain khiến ông dựa vào sức mạnh của quân đội.

Ông Beinart nói: "Theo tôi, ông John McCain là người theo truyền thống, một truyền thống bảo thủ, khiến ông nhìn sự việc thế giới cơ bản là xung đột chứ không phải là hợp tác và lẽ tự nhiên là ông sẽ tập trung nhiều hơn vào các mối đe dọa quân sự tiềm ẩn và chú trọng ít hơn vào các vấn đề khác."

Ông McCain, người thường đến thăm Iraq, nói rằng ông biết sự khủng khiếp của chiến tranh hơn rất nhiều người, và theo ông chỉ có một người ngu ngốc, hay một người gian trá mới ưa thích chiến tranh.

Trong chiến dịch vận động, ông Obama thường xác quyết rằng chung cuộc, chuyện tranh cử của ông McCaine chẳng khác gì hơn là một cố gắng nối dài thêm một nhiệm kỳ thứ ba của Tổng thống Bush. Ông McCain bác bỏ ý kiến này.

Ông McCain nói: "Tôi không tranh cử để nối tiếp nhiệm kỳ của Tổng thống Bush. Tôi đang tranh cử để bản thân tôi phục vụ cho đất nước."

Bà Helle Dale, một chuyên gia Mỹ về chính sách đối ngoại thuộc tổ chức Heritage Foundation, nói rằng mặc dù ông McCain có cùng chung quan điểm với Tổng thống Bush về một số vấn đề ưu tiên quan trọng, người ta khó mà có thể xác định lập trường về ý thức hệ của ông.

Thượng nghị sĩ John McCain được kính trọng về sự phục vụ trong quân đội của ông, về sự cứng rắn về cả thể chất lẫn tinh thần, và về cá tính mạnh mẽ của ông

Bà Dale nói: "Thành thật mà nói, tôi cho rằng hơi khó để xếp ông vào mẫu người bảo thủ hay cấp tiến, vì trên một số lãnh vực ông không bảo thủ chút nào. Tôi nghĩ rằng quí vị nên xét đến tứng vấn đề một. Nếu quí vị xét đến những gì mà ông cổ võ cho vấn đề Iraq, Afghanistan ha vấn đề phát huy dân chủ trên thế giới, những vấn đề mà ông đã đề cập đến thì sẽ thấy quan điểm của ông có lẽ gần gũi hơn với những người tân bảo thủ hơn. Tuy nhiên, bước sang vấn đề chẳng hạn như vấn đề khí hậu thay đổi, vấn đề hợp tác với Liên hiệp Châu Âu và các tổ chức đa phương khác, thì chắc chắn sẽ thấy lập trường của ông không bảo thủ chút nào."

Bà Dale nói rằng ông McCain đã gây ra tranh cãi trong chính đảng Cộng hòa của ông về một số lập trường của ông và ông thích thú với vai trò của một nhà chính trị độc lập.

Nhiều đảng viên của cả hai đảng nói rằng họ kính trọng ông McCain về sự phục vụ trong quân đội của ông, về sự cứng rắn về cả thể chất lẫn tinh thần của ông và về cá tính mạnh mẽ của ông. Trong cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc, ông McCain có phần chắc sẽ nhấn mạnh để các ưu điểm này và sẽ luôn nhắc nhở cử tri về mấy chục năm phục vụ quân đội của ông và về kinh nghiệm của ông trong chính sách đối ngoại.