Tổng thư ký và Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc kêu gọi chính phủ Zimbabwe đình chỉ chiến dịch bạo động và hăm dọa, và nói rằng chiến dịch này đã khiến cho không thể thực hiện một cuộc bầu cử tự do và công bằng vào thứ sáu tuần này. Từ trụ sở Liên hiệp quốc ở New York, phái viên Margaret Besheer của đài VOA ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.

Cảnh sát Zimbabwe tuần tra đường phố gần trụ sở của đảng đối lập ở Harare

Tổng thư ký Ban Ki-moon kêu gọi Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe ngưng các cuộc bạo động và hăm dọa đã diễn ra liên tục tại nước này sau cuộc bầu cử tổng thống gây nhiều tranh cãi ngày 29 tháng 3.

Trong một cuộc họp báo hôm qua, tổng thư ký Liên hiệp quốc nói rằng không có điều kiện cho một cuộc bầu cử tự do và công bằng. Ông kêu gọi giới hữu trách đình hoãn cuộc bầu cử vòng nhì dự trù trong tuần này và nói rằng cuộc bầu cử đó chỉ đào sâu thêm các hố chia rẽ trong nước.

Ông Ban nói: “Đã xảy ra quá nhiều bạo động; quá nhiều hành động hăm dọa. Một cuộc bầu cử tổ chức trong các hoàn cảnh như thế sẽ thiếu tất cả tính cách hợp pháp.”  

Hôm chủ nhật, đối thủ chính trị của tổng thống Mugabe, ông Morgan Tsvangirai, loan báo rút lui khỏi cuộc bầu cử vòng nhì này và nói rằng bạo động nhắm vào các ủng hộ viên của ông khiến cho cuộc bầu cử không thể thực hiện được.

Từ đó, ông đã xin tỵ nạn tại sứ quán Hà Lan ở Harare.Lần đầu tiên kể từ khi diễn ra cuộc bầu cử ngày 29 tháng 3, Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc đã mở các cuộc hội ý hồi hôm qua về vấn đề Zimbabwe. Các cuộc tham khảo ý kiến đã kéo dài từ trưa đến chiếu tối.

Hội đồng đã chia rẽ về việc liệu có can dự vào cuộc khủng hoảng sau bầu cử hay không. Nổi bật nhất là hai đối tác thương mại lớn nhất của Zimbabwe – Nam Phi và Trung Quốc – hai nước thành viên của Hội đồng – đã chống lại việc đưa vấn đề ra trước Hội đồng.

Nhưng sau nhiều thương thảo và sửa đổi ngôn từ, Hội đồng đã nhất trí về một thông cáo lên án chiến dịch dùng bạo lực chống lại phe đối lập chính trị, và nói rằng chiến dịch đó đã khiến cho ‘không thể thực hiện được một cuộc bầu cử tự do và công bằng vào ngày 27 tháng 6.’

Hội đồng cũng nêu ra kết quả cuộc bầu cử đầu tiên ngày 29 tháng 3 trong đó ông Morgan Tsvangirai đánh bại tổng thống Mugabe, và nói rằng phải tôn trọng các kết quả đó.

Đại sứ Hoa Kỳ Zalmay Khalilzad, người đang giữ chức chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an trong tháng này, nói rằng chính phủ Zimbabwe đã tạo ra một cuộc khủng hoảng vừa chính trị lẫn nhân đạo.

Ông Khalilzad nói: “Sự phối hợp của cuộc khủng hoảng nhân đạo và khủng hoảng chính trị tạo ra các tình huống không những là một mối đe dọa cho nhân dân Zimbabwe, mà còn cả cho nền hòa bình và ổn định trong khu vực. Vì thế mà Hội đồng Bảo an sẽ chú tâm vào vấn đề này.”

Đại sứ Zimbabwe tại Liên hiệp quốc đã dự phiên họp và sau đó đã tuyên bố rằng Hội đồng Bảo an không thể chú trọng vào các tiểu tiết để kiểm soát các cuộc bầu cử ở bất cứ nước nào. Ông nói rằng cuộc bầu cử vòng nhì sẽ diễn ra vào ngày thứ sáu này theo kế hoạch đã định, và bác bỏ các tin tức về bạo động và hăm dọa lan tràn, với lập luận là các cơ quan truyền thông quốc tế không phản ánh đúng tình hình thực tế.