Tổ chức các nước châu Mỹ đã công bố một tối hậu thư nghiêm khắc cho những người cầm đầu cuộc đảo chính ở Honduras. Thông tín viên Richard Green của đài VOA ghi nhận các diễn biến nhất trong cuộc khủng hoảng chính trị ở quốc gia Trung Mỹ này.

Tổng thống Honduras bị lật đổ Manuel Zelaya (phải) và Tổng Thư Ký Tổ Chức Các Nước Châu Mỹ, ông Jose Miguel Insulza, sau cuộc gặp ở Washington ngày 1/7/2009

Các thành viên của Tổ chức 34 nước tây bán cầu đã mở một cuộc họp khẩn cấp tại trụ sở của họ ở thủ đô Hoa Kỳ để thảo luận về sự kiện Tổng Thống Honduras Manuela Zelaya của Honduras bị lật đổ. Sau nhiều giờ thảo luận, kể cả một cuộc họp với chính ông Zelaya, Tổng Thư Ký Tổ Chức Các Nước Châu Mỹ, ông Jose Miguel Insulza, đã xuất hiện tại trụ sở của tổ chức này vào sáng hôm nay và đưa ra một thông điệp cho những người lãnh đạo cuộc đảo chánh là phải phục hồi chức vụ cho ông Zelaya nếu không thì sẽ bị đình chỉ quy chế thành viên của tổ chức này.
 
Tối hậu thư của Tổ chức Các Nước Châu Mỹ đã được đưa ra sau khi 192 thành viên của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc đồng thanh biểu quyết ngày hôm qua bác bỏ cuộc đảo chánh và không công nhận bất cứ chính phủ nào của Honduras ngoại trừ chính phủ của ông Zebayla. Vị Tổng Thống bị lật đổ này đã phát biểu trước Liên Hiệp Quốc sau cuộc biểu quyết và chỉ trích cuộc đảo chánh.

Qua một thông dịch viên, ông Zelaya đã nói như sau: “Một số những cáo giác đã được đưa ra chống lại tôi. Nhưng tôi chưa hề bị đưa ra xét xử. Tôi chưa hề bị kêu ra trước tòa để biện hộ cho mình. Không có ai cho biết tôi phạm tội gì. Không có ai nói lên được những lỗi lầm của tôi, cũng không có thẩm phán nào đưa ra lời buộc tội tôi.”

Ông Zelaya bị lật đổ hôm Chủ Nhật vừa rồi vào đúng ngày dự định tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về kế hoạch của ông để cải tổ hiến pháp Honduras. Những người chỉ trích cáo buộc ông là tìm cách sửa đổi hiến pháp để có thể ra tranh cử Tổng Thống nhiệm kỳ thứ nhì. Nhưng ông Zelaya đã cam kết rời khỏi chức vụ khi nhiệm kỳ Tổng Thống của ông chính thức chấm dứt vào tháng Giêng năm 2010.

Binh sĩ Honduras rượt đuổi các ủng hộ viên của Tổng thống Zelaya bị lật đổ trên đường phố Tegucigalpa, hôm 26/6/2009

Vị Tổng Thống bị lật đổ này nói rằng, ông sẽ trở về nước trong tuần này cùng đi với các Tổng Thống Argentina và Ecuador. Ông Zelaya cũng cho biết, ông Insulza và ông Miguel d’Escoto Brokemann, Chủ tịch Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc sẽ cùng đi với ông.

Chính phủ lâm thời Honduras bất chấp lời lên án của quốc tế liên quan tới việc lật đổ ông Zelaya và nói rằng họ sẽ bắt giữ ông nếu ông trở về Honduras. Tổng Thống lâm thời Honduras, Roberto Micheletti, nói rằng, chỉ có một cách để ông ông Zelaya có thể trở lại nắm quyền.

Ông Micheleti nói: "Ông ta đã vi phạm hiến pháp và luật pháp, ông không thể trở lại làm Tổng Thống Honduras ngoại trừ trường hợp Tổng Thống một nước Châu Mỹ La Tinh sử dụng võ lực để đặt ông ta trở lại chức vụ đó.”

Ông Micheletti nói rằng Honduras đã chuẩn bị để tự vệ trước bất cứ cuộc xâm lăng nào của nước ngoài.