Tình hình tương đối yên tĩnh tại thủ phủ Urumqi của vùng Tân Cương của Trung Quốc, ít ngày sau khi xảy ra bạo động đẫm máu khiến hơn 150 người thiệt mạng. Thông tín viên Stephanie Ho của đài VOA ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật từ Bắc Kinh sau đây.

Cảnh sát Trung Quốc tuần tra đường phố ở Urumqi, thủ phủ của tỉnh Tân Cương

Đối với nhiều người ở thủ phủ Urumqi của Tân Cương, nhịp sống đã dần dần trở lại bình thường.

Alison Klayman là một phóng viên ở đó.

Cô Klayman nói: “Hôm nay mọi người đã hoàn toàn quay trở lại cuộc sống bình thường. Có nhiều người chủ đã mở lại cửa hàng. Mọi người quay trở lại làm việc lần đầu tiên kể từ Chủ Nhật.”

Một cuộc biểu tình ở Urumqi hôm Chủ Nhật đã biến thành bạo lực và chết chóc, sau khi những người biểu tình phần lớn là người thiểu số Uighur theo Hồi giáo đụng độ với lực lượng an ninh Trung Quốc.

Nhà chức trách Trung Quốc đã bắt giữ hơn 1,400 người bị nghi đã tham gia điều mà họ gọi là một hành động tội phạm gây bạo loạn nghiêm trọng, có chủ ý và có tổ chức. Giới hữu trách nói họ sẽ truy tố ở mức cao nhất, bao gồm cả án tử hình, đối với những người gây rối nghiêm trọng nhất.

Chính phủ Trung Quốc cũng đã đổ lỗi cho các lực lượng nước ngoài đã tổ chức cuộc bạo loạn từ xa đồng thời cho rằng bà Rebiya Kadeer, nữ doanh nhân người Uighur đang sống lưu vong ở Mỹ, là ‘kẻ chủ mưu’ hàng đầu.

Tại Bắc Kinh, phát ngôn viên Tần Cương của Bộ Ngoại giao Trung Quốc phản bác ý kiến của Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng vấn đề cần phải được đưa ra thảo luận tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Ông Tần Cương nói rằng không có lý do gì để Hội đồng Bảo an thảo luận các sự kiện ở Tân Cương vì đó hoàn toàn là công việc nội bộ của Trung Quốc.

Thay vào đó, ông Tần kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ nỗ lực bảo vệ sự toàn vẹn quốc gia, sự đoàn kết sắc tộc và ổn định xã hội của Trung Quốc.

Ký giả Klayman cho biết các binh sĩ Trung Quốc đã được triển khai rầm rộ ở Urumqi để phục hồi tình hình yên tĩnh ở đó.

Cô Klayman nói: “Các binh sĩ vẫn còn hiện diện nhiều, đặc biệt là tại các khu vực của người Uighur như khu chợ ở phía nam thành phố. Các xe buýt và xe tải chở binh sĩ bao vây toàn bộ khu vực. Có thể nhìn thấy rõ các nhóm binh sĩ đi lại quanh đó. Họ hô vang các khẩu hiệu như ‘Bảo vệ người dân. Bảo vệ đất nước. Cứu lấy xã hội’.

Các cuộc đụng độ ở Tân Cương phần lớn xảy ra giữa người Hán chiếm đa số và người thiểu số Uighur, tức một nhóm gốc Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều điểm tương đồng với người dân Trung Á.

Người Uighur chiếm gần một nửa dân số 20 triệu người ở Tân Cương. Họ cáo buộc Trung Quốc phân biệt đối xử và đàn áp. Chính phủ Trung Quốc đã cáo buộc họ tìm cách đòi độc lập cho Tân Cương.